تغییر اقلیم یکی از 15 چالش هزاره آینده جهان و یکی از 7 چالش اصلی آینده ایران است. هیات بینالدولی تغییر اقلیم (IPCC) با در نظر گرفتن سه پیشران اقلیمی، چهار سناریو محتمل تا سال 2100 ارائه کرده است که هر کدام از این سناریوها شاخصهای اصلی تغییرات اقلیمی همچون دما و بارش را توصیف میکنند. اما در خصوص پیامدهای مختلف این تغییرات در نقاط مختلف جهان پژوهشهای اندکی صورت گرفته است. تغییر اقلیم در 20 سال گذشته در ایران پیامدهای مخرب بسیار زیادی به همراه داشته است. ایران با واقع شدن در کمربند نیمه خشک جهان، در دو دهه گذشته با خشکسالی، بحران ریزگردها، تشدید مهاجرت، سیل، آلودگی هوا، نشست زمین، گرمای شدید، سرمای شدید، درگیری و نزاع محلی – منطقهای و ... مواجه شده است و پیشبینیهای مختلف حاکی از تشدید این پیامدها در آینده است. این پیامدها میتوانند ابعاد مختلف زیستمحیطی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و نظامی – امنیتی داشته باشند. در این پژوهش در پاسخ به این پرسش که در 30 سال آینده، پیامدهای نظامی – امنیتی منبعث از تغییرات اقلیمی در ایران کدامها هستند؟ با بهکار گیری روش چرخ آینده و تلفیق این روش با پنلهای خبرگی و جلسات ذهنانگیزی، چندین پیامد و تهدید نظامی – امنیتی در این حوزه مورد شناسایی قرار گرفته است. مهمترین این پیامدها: امنیت مرزی، امنیت اجتماعی، آشوب داخلی، درگیری خارجی و تحمیل هزینههای سنگین اقتصادی به نیروهای نظامی است.
جعفری، مصطفی (1394). سومین گزارش ملی تغییر آب و هوا،تهران، انتشارت سازمان محیط زیست.
رحیمی. نسترن، کارگری. نرگس، گودرزی. رضا (1392). سومین گزارش ملی تغییر آب و هوا جهت ارائه به دبیرخانه کنوانسیون تغییرات آب و هوایی، تهران، انتشارات سازمان محیط زیست.
رضایان احد، رضایان علیحسین (1395). آیندهپژوهی بحران آب در ایران به روش سناریوپردازی، مجله اکوهیدرلوژی، دوره3. شماره اول.
دابز، ریچارد (1396). ایران، فرصت رشد تریلیون دلاری، ترجمه: حنظله سلیمانی، مجله آیندهپژوهی در مطالعات شهری، شماره اول.
شیراوند، هنگامه، هاشمی، محمد ناصر (1395). بررسی اثرات تغییر اقلیم بر امنیت پایدار ملی، کنفرانس ملی پدافند غیر عامل و توسعه پایدار، تهران.
شیخ محمدی، حسین (1396). پیامدهای امنیتی تغییر اقلیم در ایران، دفتر ملی تغییرات آب و هوایی.
کوچکی، علیرضا (1391). بررسی تاثیر تغییر اقلیم بر کشاورزی ایران، مجله پژوهشهای زراعی ایران، جلد 13 شماره 4.
رضایان قیه باشی، احد، پورعزت، علیاصغر، حافظ نیا، محمدرضا، محمدی، حسین، ذوالفقارزاده، محمدمهدی. (1397). سناریوهای توسعۀ فناوریهای تعدیل آب و هوا، به منظور مقابله با تغییرات اقلیمی در ایران (مطالعۀ موردی: هارپ). اکوهیدرولوژی، 5(2)، 585-601.
Gohar, A.A. and Cashman, A., (2016). A methodology to assess the impact of climate variability and change on water resources, food security and economic welfare. Agricultural Systems, 147, pp.51-64.
Buzan, B., Wæver, O., & De Wilde, J. (1998). Security: a new framework for analysis. Lynne Rienner Publishers.
Buzan, B., & Waever, O. (2003). Regions and powers: the structure of international security (Vol. 91). Cambridge University Press.
Busby, J. W., & Busby, J. (2007). Climate change and national security: an agenda for action (No. 32). Council on Foreign Relations Press.
Karl, T. R., Melillo, J. M., & Peterson, T. C. (2009). Global climate change impacts in the United States: a state of knowledge report from the US Global Change Research Program. Cambridge University Press. Chicago.
Stocker, T. (Ed.). (2014). Climate change 2013: the physical science basis: Working Group I contribution to the Fifth assessment report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press.
Barnaby, W. (2009). Do nations go to war over water? Nature, 458(7236), 282-283. Chicago.
Glenn, J. C. (2009). Futures Research Methodology-Version 3-0. T. J. Gordon (Ed.). Editorial desconocida. Chicago.
Woldman, S. (2018). One of Iran's biggest economic challenges has been a cycle of extreme droughts that began in the 1990s, scientific American.
رضایان قیه باشی,احد , پور عزت,علی اصغر و حافظ نیا,محمدرضا . (1396). آیندهپژوهی تهدیدهای نظامی – امنیتی ناشی از تغییر اقلیم در ایران؛ با استفاده از روش چرخ آینده. آیندهپژوهی دفاعی, 2(4), 141-166.
MLA
رضایان قیه باشی,احد , , پور عزت,علی اصغر , و حافظ نیا,محمدرضا . "آیندهپژوهی تهدیدهای نظامی – امنیتی ناشی از تغییر اقلیم در ایران؛ با استفاده از روش چرخ آینده", آیندهپژوهی دفاعی, 2, 4, 1396, 141-166.
HARVARD
رضایان قیه باشی احد, پور عزت علی اصغر, حافظ نیا محمدرضا. (1396). 'آیندهپژوهی تهدیدهای نظامی – امنیتی ناشی از تغییر اقلیم در ایران؛ با استفاده از روش چرخ آینده', آیندهپژوهی دفاعی, 2(4), pp. 141-166.
CHICAGO
احد رضایان قیه باشی, علی اصغر پور عزت و محمدرضا حافظ نیا, "آیندهپژوهی تهدیدهای نظامی – امنیتی ناشی از تغییر اقلیم در ایران؛ با استفاده از روش چرخ آینده," آیندهپژوهی دفاعی, 2 4 (1396): 141-166,
VANCOUVER
رضایان قیه باشی احد, پور عزت علی اصغر, حافظ نیا محمدرضا. آیندهپژوهی تهدیدهای نظامی – امنیتی ناشی از تغییر اقلیم در ایران؛ با استفاده از روش چرخ آینده. DFSR, 1396; 2(4): 141-166.
