آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

الگوی بلوغ تاب آوری سایبری سامانه های فرماندهی و کنترل در مقابله با تهدیدات آینده

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
رسول رمضانی 1
محمد سپهری 2
علی محمد امین زاده 3
1 استادیار، دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص)، تهران، ایران.
2 استادیار، دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء(ص)
3 دکترای مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
10.22034/dfsr.2023.1986565.1670
چکیده
هدف: هدف اصلی این پژوهش دستیابی به الگوی بلوغ تاب­آوری سایبری سامانه­‌های فرماندهی و کنترل در مقابله با تهدیدهای آینده است.
روش: پژوهش حاضر از نوع آینده‌­نگر و کاربردی و به روش توصیفی/تحلیلی با نگاه اکتشافی است. جامعه آماری پژوهش شامل 30 نفر از خبرگان نظامی و سایبری بوده و جامعه نمونه به صورت تمام شمار برابر جامعه آماری در نظر گرفته شده است. جهت جمع­‌آوری داده­‌ها از ابزارهای مصاحبه و پرسشنامه استفاده گردید و تجزیه و تحلیل داده‌­ها به روش تحلیل بار عاملی و با استفاده از نرم‌­افزار اسمارت پی.ال.اس انجام شده و برای تأیید الگو از آزمون معنی‌­دار بودن مولفه‌­ها استفاده شد.
یافته­‌ها: الگوی نهایی در مجموع برای سه بعد رهبری، نظارت و عملیات، در سطح بلوغ یک 10مؤلفه، در سطح بلوغ دو 12 مؤلفه، در بلوغ سطح سوم 12 مؤلفه، در سطح بلوغ چهارم 9 مؤلفه و برای سطح بلوغ پنجم 6 مؤلفه، و در مجموع ۴۹ مؤلفه احصاء و ارایه گردید.
نتیجه‌­گیری: الگوی بلوغ سایبری روشی است که سازمان‌ها را قادر به تقویت برنامه امنیت سایبری، اولویت‌بندی اقدامات و سرمایه‌گذاری‌های امنیت سایبری و حفظ سطح مطلوب امنیت در طول چرخه حیات سیستم‌های فناوری اطلاعات می‌­نماید. بر این اساس به منظور نیل به بلوغ تاب­‌آوری سایبری بایستی سه بعد راهبری، نظارت و کنترل و عملیات سامانه‌های فرماندهی و کنترل در 5 سطح (انجام شده، برنامه‌­ریزی شده، مدیریت شده، اندازه­‌گیری شده و نهادینه شده) به بلوغ برسد.
کلیدواژه‌ها
تاب‌آوری سایبری
سامانه‌های فرماندهی و کنترل
بلوغ توانایی
بهبود فرآیندها

موضوعات

  • بت­شکن، بهمن. (1396). بررسی مهندسی تاب­آوری در فضای سایبری، سومین کنفرانس ملی علوم و مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، بابل. دسترسی از طریق: https://civilica.com/doc/676855
  • رمضان­زاده، مجتبی؛ غیوری ثالث، مجید؛ احمدوند، علی­محمد؛ آقایی، محسن؛ نظری فرخی، ابراهیم. (۱۴۰۰). بررسی قدرت پدافند سایبری نیروهای مسلح با روش برنامه­ریزی مبتنی بر سناریو، فصلنامه علمی پژوهشی آینده پژوهی دفاعی، ۶(۲۰): ۵۹-۸۱.
  • سعادتی، رضا. (1400). شناسایی و اولویت­بندی عوامل موثر بر تاب­آوری سایبری ارتش جمهوری اسلامی ایران، پایان­نامه کارشناسی ارشد، تهران: دافوس آجا.
  • علاقه­بند، علی. (1400). مبانی نظری و اصول مدیریت آموزشی، چاپ سی­ام، تهران: نشر روان.
  • کریمی، وحید. (1401). طراحی الگوی شبکه یکپارچه، کامل، قوی و بروز فرماندهی و کنترل قرارگاه مشترک پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص) کشور، تهران: دانشکده دفاع، دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • مقدسی لیچاهی، امیرحسین؛ همت، حمید. (۱۳۹۷). ارائه الگوی امنیت در فضای سایبر جمهوری اسلامی ایران با رویکرد آینده پژوهانه، فصلنامه علمی پژوهشی آینده پژوهی دفاعی، ۳(۱۰): ۱۰۳-۱۲۰.
  • مظفری، شهرام؛ پورمنصوری، رضوان؛ پورمنصوری، جمال. (2019). احصاء شاخص­های تاب­آوری برکاهش آسیب­پذیری سیستم­های کنترل صنعتی در تهدیدات سایبری، چهارمین کنفرانس بین المللی تحقیقات مرتبط با اقتصاد و مدیریت، پاریس، فرانسه. دسترسی از طریق: https://www.researchgate.net /343212561
  • مهدوی­پور، مهدی؛ آذر، داود. (1401). عوامل موثر بر امنیت سایبری ارتش جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی پژوهشی علوم و فنون نظامی، دوره 18، شماره 60، شهریور 1401.
  • Ardagna, C; Corbiaux, S; Sfakianakis, A & Douligeris, Christos; (2021). ENISA THREAT LANDSCAPE 2021, ISBN: 978-92-9204-536-4 – DOI: 10.2824/324797 – ISSN: 2363-3050
  • Baukes, Mike; (2017), Cybersecurity Is Dead, Forbes Technology.
  • Carías, Juan F.; Arrizabalaga, Saioa; Labaka, Leire & Hernantes, Josune (2020), Cyber Resilience Progression Model, Appl. Sci. 2020, 10, 7393; doi:10.3390/app10217393 mdpi.com/journal/applsci.
  • Colbert, E. J. M., & Kott, A. (2016). Cybersecurity of SCADA and Other Industrial Control Systems. Advances in Information Security. doi:10.1007/978-3-319-32125-7
  • Conklin, W. A. & Shoemaker, D. (2017). Cyber Resilience: Seven Steps for Institutional Survival. EDPACS, 55(2), 14-22.
  • Dacey, R.F. (2020). Critical infrastructure protection: Challenges and efforts to secure control systems. U.S. GAO.
  • Elissa M. Redmiles, Mia M. Bennett, Tadayoshi Kohno, (2023).  "Power in Computer Security and Privacy: A Critical Lens", IEEE Security & Privacy, vol.21, no.2, pp.48-52, 2023.
  • DHS (2016). Department of Homeland Security, Cyber Resilience Review, Carnegie Mellon University’s Software Engineering Institute for managing operational resilience. Retrieved from http://www.cert.org/resilience/rmm.html
  • Lansó, Thomas H.; Hedgecock, Daniel A. & Pendergrass, J. Aaron (2021). The State of Cyber Resilience: Now and in the Future, Johns Hopkins APL Technical Digest, Volume 35, Number 4 (2021), jhuapl.edu/techdigest
  • Luiijf, E. (2016). Threats in Industrial Control Systems Cybersecurity of SCADA and Other Industrial Control Systems, Springer.
  • NIST (2021). National Institute of Standards and Technology, Developing Cyber Resilient Systems: A Systems Security Engineering Approach, (SP) 800-160 Volume 2, Revision 1, Retrieved from  https://csrc.nist.gov/publications/detail/sp/800-160/vol-2-rev-1/final
  • Ross, R; (2018). Systems Security Engineering Cyber Resiliency Considerations for the Engineering of Trustworthy Secure Systems- SP 800-160 Vol. 2 (Draft), March 2018.
  • Ross, R; (2019). Developing Cyber Resilient Systems: A Systems Security Engineering Approach - SP 800-160 Vol. 2- Rev. 1, November 2019
  • Wei, D. & Ji, K. (2018). Resilient industrial control system (RICS): Concepts, formulation, metrics, and insights. Paper presented at the Resilient Control Systems (ISRCS), 3rd International Symposium.
آینده‌پژوهی دفاعی
دوره 8، شماره 30
پاییز 1402
صفحه 39-66