آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

تصویرپردازی از آینده سازمان تأمین اجتماعی ایران از طریق سناریو پردازی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
عباس سلیمانی 1
علی اصغر پور عزت 2
محمد رضا اسماعیلی گیوی 3
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی گرایش تصمیم‌ گیری و خط‌‌مشی گذاری پردیس بین المللی کیش دانشگاه تهران
2 استاد گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
3 استادیار گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران
10.22034/dfsr.2020.130219.1404
چکیده
امنیت کشورها به شدت به مراتب تأمین رفاه عمومی وابسته است و حتی می‌توان گفت که در نگاهی خردمندانه به پدافند غیر عامل، نقش تأمین اجتماعی برای ایجاد امنیت معطوف به آینده، بسیار حائز اهمیت است. از طرفی دستیابی به این آینده بدون داشتن سناریو و تصویر مطلوب اگر غیر ممکن نباشد امری دشوار است. به همین منظور در این پژوهش با هدف تبیین سناریو‌های پیش روی سازمان تأمین اجتماعی ایران از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته با خبرگان و تجزیه و تحلیل داده‌های گردآوری شده با تکنیک تحلیل تم 12 عامل کلیدی تأثیر ‌گذار در آینده این سازمان شناسایی شد. سپس در پاسخ به این سوال که سناریو‌های آینده سازمان تأمین اجتماعی ایران کدامند با استفاده از مدل پیتر شوارتز و بر اساس رتبه‌بندی عوامل کلیدی و پیشران‌های شناسایی شده بر اساس اهمیت و عدم قطعیت توسط خبرگان در نهایت دو عامل میزان توجه و استفاده از سبک‌های مدیریتی و میزان سیاست ­زدگی سازمان تأمین ­اجتماعی رتبه بالاتری بدست آوردند که با قرارگیری در محور‌های یک ماتریس (دو محور) مبنای شکل‌گیری چهار سناریو سازمان تأمین اجتماعی هوشمند، پویا، قهقرا‌گرا و شکننده شدند. که در این میان تنها سناریو سازمان هوشمند است که با پرهیز از سیاست‌‌زدگی سازمان و خط‌مشی­ها و بهره‌گیری از نظام‌های مدیریت می‌تواند همانند دو بال باعث جهش رو به جلو سازمان تأمین اجتماعی شود. در مقابل سناریو سازمان پویا تا حدودی و دو سناریو قهقرا‌‌گرا و شکننده به میزان بالایی می‌توانند نظام تأمین اجتماعی را با چالش جدی مواجه سازند.
کلیدواژه‌ها
تأمین اجتماعی
سناریو پردازی
تصویر پردازی
  • پروندی، یحیی. (1395). بررسی نظری تطبیقی نظام‌های تامین اجتماعی: مسیر یابی توسعه نظام سه لایه تامین اجتماعی ایران، نشریه سیاست گذاری عمومی، 2 (4): 9-28.
  • پورعزت،  علی اصغر. (1390). مدیریت راهبرد عصر مدار، رویکرد آینده‌پژوهانه به منافع عمومی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
  • پورعزت، علی اصغر. (1382). تصویر پردازی از آینده، استراتژی اقدام در سیستم‌های اجتماعی، سخن سمت سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگا­ه‌ها، (10)31-52.
  • حسینی، نجمه. (1394). تصویر پردازی از مشخصه‌های بانکداری اسلامی خوب الگو و تدوین چشم اندازآن، پایان نامه کارشناسی ارشد، پردیس بین‌ المللی کیش، دانشگاه تهران.
  • خالق­پرست، حسین.، راسخ، محمد. و نعیمی، محمد. (1396). تحلیل حقوق تامین اجتماعی ایران در پرتو اصول و الگوهای نظام تامین اجتماعی مطلوب، فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی،  (64): 9-37.
  • دفتر آمار و محاسبات اقتصادی و اجتماعی سازمان تامین اجتماعی. ( 1398 ). گزیده آمارشش ماهه اول سال 1398، معاونت اقتصاد و برنامه ریزی تامین اجتماعی، 36-1.
  • دلوی، محمد رضا.، آقا داود، رسول. و آسان، حسین. (1392). اندازه­ گیری ابعاد قابلیت‌های چابکی در سازمان تامین اجتماعی استان کهیلویه و بویر احمد، فصلنامه تأمیناجتماعی،  (4): 99-7.
  • رضایان، احد. و رضایان، علی حسین. (1395). آینده‌پژوهی بحران آب در ایران به روش سناریو پردازی، مجله اکو هیدرولوژی، 3 (1): 1-17.
  • سرمد، زهره.، بازرگان، عباس. و حجازی، الهه. (1396). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری، چاپ سی‌ام، تهران: نشر آگه.
  • شوارتز، پیتر. (1386). هنر دور نگاری: برنامه ریزی برای آینده در دنیای عدم قطعیت، عزیز علیزاده، چاپ اول، تهران: ناشر مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
  • عباس نیا، سید محمد. و عبدی، مرجان. (1392). آینده‌پژوهی مدیریت شرکت‌های دانش بنیان در ایران 1404، اولین همایش ملی آینده‌پژوهی، تهران، دانشگاه تهران.
  • غلامی، عباس. و قاسمی برق، رضا. (1391). ترسیم برنامه آینده دانشگاه علوم پزشکی: رویکرد سناریو پردازی، مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، 1 (9): 97-101.
  • کریمی، صدیقه. و نصر، احمدرضا. (1392). روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌‌های مصاحبه، مجله پژوهش، 4 (1): 71-94.
  • محمد­پور، احمد. (1392). روش تحقیق ضدروش جلد یک، چاپ دوم، تهران: انتشارات طیف نگار.
  • نعیمایی، بنیامین. (1390). مطالعه چالش‌ها و تنگناهای اجرای نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی در ایران دهه 90 (به سوی تامین اجتماعی حداکثری)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.

 

 

 

 

  • Ayre, C., & Scally A. J. (2014). Critical Values for Lawshe’s Content Validity Ratio: Revisiting the Original Methods of Calculation. Sage pub journals Permissions, 47 (1): 79-78.
  • International labour organization. (2013(. National Tripartite Social Dialogue an ILO Guide for Improved Governance. Geneva, ILO.
  • Ksenija, K., Sharon, P. Dale, W. & Fiona, C. H. (2018). Future Scenarios for Fast-moving Consumer Goods in a Circular Economy. Published by Elsevier futures, 1-15.
  • Podger, A., station, D. & whiteford, P. (2014). Designing Social Security Systems Learning from Australia and other Counties. Public Admin Dev, (34): 231–250.
  • Pourezzat, A. S., Mollaee, A. & Firouzabadi, M. (2008). Building the Future: Undertaking Proactive Strategy for National Outlook. Elsevier futures, (40): 887-993.
  • Pourezzat, A. S., Moghadam, M. H. Sani jlal, M. & Taheriattar, G. (2018). The Future of Governance in Iran. Emerald Publishing, 175-89
  • Ruiz-Garcia, F. J., & Ablanco, E. (2017). Evaluating the Sustainability of the Spanish Social Security System. Economics and Sociology, 10(4), 11-20.
  • Wallace, L., Silver, H. B. Gregory, S. & Parham, J. B. (2003). Development and Content Validation of Family Practice Residency Recruitment Questionnaires Lorraine. Family Medicine, 496-498.
  • World Bank & OECD. (2008). Pension at a glance. Asia pacific edition.
  • Zainol, A. (2006). Management and performance challenges in the investment of social security funds: The Malaysian Employees provident fund experience, ISSA Regional conference for Asia and pacific.