توسعه روش‌شناسی برنامه‌ریزی مبتنی بر سناریو در فرآیند مدیریت نوآوری (مورد مطالعه: شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات)

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری آینده‌پژوهی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

چکیده

فرآیند مدیریت نوآوری هنوز از کمبود مبانی روش شناسی جهت مواجهه با شرایط پرتلاطم و پیچیده آینده در حوزه‌های مختلف برخوردار است. یکی از روش‌های نوین و توانمند برای شرکت‌ها در این شرایط، برنامه‌ریزی بر مبنای سناریو است، بکارگیری سناریوپردازی در شرکت‌ها در فرایند مدیریت نوآوری، جهت مواجهه با شرایط پیچیده کسب‌وکارها در آینده و به‌منظور پیش‌نگری روندهای بازار و فناوری اطلاعات، شناسایی و تفسیر آینده‌های بدیل، شناسایی سیگنال‌های ضعیف و ورود به بازارهای جدید مفید و ضروری است. از‌این‌رو پژوهش حاضر برآن است تا ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های سناریوپردازی را در راستای ارتقا و بهبود مدیریت نوآوری به‌کار برد. در این میان رویکرد کیفی و منطق شهودی سناریوپردازی برای مدیریت نوآوری بسیار مؤثر و کارا است. روش انجام این پژوهش موردی- زمینه‌ای بوده و از لحاظ راهبردی دارای رویکردی کیفی و با توجه به هدف، پژوهشی بنیادی است. برای گردآوری داده‌ها از ترکیبی از روش‌های اسنادی (مطالعات کتابخانه‌ای) و مصاحبه با خبرگان بهره گرفته شده است. جامعه مورد مطالعه شرکت‌های حوزه فناوری اطلاعات است و از روش نمونه‌گیری هدفمند بهره‌گرفته شده است. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از روش «نظریه‌ی داده‌ بنیاد» با رویکرد «طرح کلاسیک» گلیسر استفاده شده است. ماحصل تحلیل داده‌ها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی، منتج به شناسایی مؤلفه­ها در قالب روش توسعه‌یافته سناریوپردازی برای مدیریت نوآوری شد که برای تصمیم‌گیران و مدیران بصیرت و دانش ارزشمندی را به ‌همراه دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Development of scenario-based planning methodology in the innovation management process (Case study: Information Technology companies)

نویسندگان [English]

  • Mohsen Keshavarz Turk 1
  • Einollah Keshavarz Turk 2
1 Ph.D. in Futures Studies, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Assistant Prof. Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

The innovation management process still lacks the methodological foundations to deal with the turbulent and complex conditions of the future in various fields. One of the new and powerful methods for companies in this situation is scenario-based planning, using scenario planning in companies in the process of innovation management, to face the complex situation of businesses in the future and to predict market trends and information technology, identify and interpret alternative futures, Identifying weak signals and entering new markets is useful and necessary. Therefore, the present study intends to use the capacities and potentials of scenario planning in order to promote and improve innovation management. In the meantime, the qualitative approach and intuitive logic of scenario planning is very effective and efficient for managing innovation. The method of this research is case-contextual and strategically has a qualitative approach and according to the purpose, it is a fundamental research. A combination of documentary methods (library studies) and interviews with experts have been used to collect data. The study population is information technology companies and purposive sampling method has been used. In order to analyze the data, the method of "Grounded Theory" with Glaser "classical design" approach has been used. The product of data analysis in three stages of open, pivotal and selective coding, resulted in the identification of components in the form of an advanced scenario planning method for innovation management that provides valuable insights and knowledge for decision makers and managers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Scenario Based Planning
  • innovation management
  • grounded theory
  • Information Technology
  • استراوس، انسلم؛ کربین، جولیت. (139۴). مبانی پژوهش کیفی فنون و مراحل تولید نظریه زمینه ای، ترجمه ابراهیم افشار، چاپ چهارم، تهران: نشر نی.
  • دانایی فرد، حسن؛ الوانی، مهدی؛ آذر، عادل. (1391). روش شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع، تهران: انتشارات صفار.
  • سلیمانی، عباس؛ پور عزت، علی اصغر؛ اسماعیلی گیوی،محمد رضا. (1399). تصویرپردازی از آینده سازمان تأمین اجتماعی ایران از طریق سناریو پردازی، فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، 5 (17): 117-93.
  • کشاورزترک، محسن؛ مقیمی، سید محمد؛ ابویی اردکان، محمد. و عیوضی، محمد رحیم. (1396). ارائه چارچوب آینده‌نگاری شرکتی مبتنی بر سناریوپردازی در راستای ارتقای مدیریت نوآوری (مورد مطالعه: صنایع هوا و فضا).  فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، 2(5): 82-55.
    • Ahn, J.H. & Skudlark, A. (2002). Managing risk in a new telecommunications service.
    • Baregheh A., Rowley J., Sambrook S. (2009). Towards a Multidisciplinary Definition of Innovation, Management Decision, 47 (8), 1323–1339.
    • Bazerman, M.H. and Watkins, M.D. (2004). Predictable Surprises, Harvard Business School Press.
    • Bessant J., Tidd, J. (2007). Innovation and entrepreneurship, Chichester: John Wiley.
    • Chermack, T. J. (2004). A theoretical model of scenario planning. Human Resource Development Review, 3(4), 301–325.
    • Chermack, T. J. (2005). Studying scenario planning: Theory, research suggestions and hypotheses. Technological Forecasting and Social Change, 72(1), 59–73.
    • Chermack, T. J. (2011). Scenario planning in organizations: how to create, use, and assess scenarios. Berrett-Koehler Publishers.
    • Chesbrough H.W. (2003). Open Innovation: The New Imperative for Creating and Profiting from Technology, Boston: Harvard Business School Press.
    • Chesbrough H.W. (2006). Open Innovation: Researching a New Paradigm, New York: Oxford University Press.
    • De Geus, A. (1988). “Planning as learning”, Harvard Business Review, 66 (2): 70-5.
    • Drew, S. A. (2006). Building technology foresight: using scenarios to embrace innovation. European Journal of Innovation Management9(3), 241-257.
    • Drucker, P. F. (1998). The discipline of innovation. Harvard business review, 76(6), 149-157.‏
    • Fahey, L. (1999). Competitor scenarios: projecting a rival’s marketplace strategy, Competitive.
    • Fahey, L., & Randall, R. M. (Eds.). (1997). Learning from the future: Competitive foresight scenarios. John Wiley & Sons.
    • Gokhberg, L., Kuznetsova, T., & Roud, V. (2012). Exploring innovation modes of Russian companies: what does the diversity of actors mean for policymaking?. Higher School of Economics Research Paper No. WP BRP1.‏
    • Kahane, A. (1992). The Mont Fleur Scenarios: What will South Africa be like in the year 2002? Supplement to Weekly Mail and The Guardian Weekly, Bellville, South Africa.
    • Kahn, H., & Wiener, A. J. (1967). year 2000; a framework for speculation on the next thirty-three years.‏
    • Kamal, M. M. (2006). IT innovation adoption in the government sector: identifying the critical success factors. Journal of Enterprise Information Management.
    • Kelley, T. (2001). The Art of Innovation, Currency Doubleday, New York, NY.
    • Ketchen Jr, D. J., Snow, C. C., & Street, V. L. (2004). Improving firm performance by matching strategic decision-making processes to competitive dynamics. Academy of Management Perspectives18(4), 29-43.
    • Kline S. J., Rosenberg N. (1986). An overview of innovation. In: Landau R., Rosenberg N. (Eds). The Positive Sum Strategy, Washington, D.C.: National Academy Press, pp. 275– 305.
    • Linneman, R. E., & Klein, H. E. (1979). The use of multiple scenarios by U.S. industrial companies. Long Range Planning, 12(1), 83–95.
    • Mintzberg, H. (1994). Rethinking strategic planning part I: Pitfalls and fallacies. Long range planning27(3), 12-21.
    • Moss Kanter, R. (2002). Strategy as improvisational theater, MIT Sloan Management Review.
    • Mowery, D., & Rosenberg, N. (1979). The influence of market demand upon innovation: a critical review of some recent empirical studies. Research policy8(2), 102-153.
    • Moyer, K. (1996). Scenario planning at British Airways – a case study, Long Range Planning.
    • Myers S., Marquis D.G. (1969). Successful Industrial Innovations: A Study of Factors Underlying Innovation in Selected Firms, NSF 69-17, Washington: National Science Foundation.
    • OECD (2004). Space 2030: Exploring the Future of Space Applications, OECD, Paris.
    • Phelps, R., Chan, C., & Kapsalis, S. C. (2001). Does scenario planning affect performance? Two exploratory studies. Journal of Business Research51(3), 223-232.
    • Pratt, C. (1999). Managers at Work: Planning Noranda's Future. Research-Technology Management42(1), 15-18.‏
    • Ringland, G., & Schwartz, P. P. (1998). Scenario planning: managing for the future. John Wiley & Sons.‏
    • Rothwell R., Zegveld (1985). Reindustrialization and Technology, Harlow, U.K.: Longman.
    • Rothwell, R. (1992). Industrial innovation and government environmental regulation: Some lessons from the past. Technovation12(7), 447-458.
    • Schoemaker, P. J. H. (1995). Scenario planning: A tool for strategic thinking. Sloan Management Review, 37(2), 25–40.
    • Schoemaker, P. J., & Mavaddat, V. M. (2000). Scenario planning for disruptive technologies. Wharton on managing emerging technologies, 206-241.‏
    • Schwartz, P. (1996). The Art of the Long view, New York: Doubleday.
    • Selin, C. (2007). Professional dreamers: The future in the past of scenario planning. In B. Sharpe & K. van der Heijden (Eds.), Scenarios for Success (p. 27–51). New York: Wiley.
    • Senge, P.M. (2006). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization, Currency.
    • Strauss, J. D., & Radnor, M. (2004). Roadmapping for dynamic and uncertain environments. Research-Technology Management47(2), 51-58.
    • Usher A.P. (1954). A History of Mechanical Inventions. Revised edition, New York: McGraw Hill.
    • Usher, A. P. (1955). Technical change and capital formation. In Capital formation and economic growth (pp. 523-550). Princeton University Press.
    • Van der Heijden, (2005). Scenarios: The Art of Strategic Conversation (2nd ed.). New York: Wiley.
    • Van Der Heijden, K. (1996). Scenarios: The Art of Strategic Conversations, Wiley, Chichester.
    • Van der Merwe, L. (2005). Planning for certainty in uncertain times: Strategic conversation, scenario based planning, and developing a sustainable business model. Amsterdam, The Netherlands: Centre for Innovative Leadership.‏
    • Wack, P. (1984). Scenarios: The gentle art of re-perceiving. Unpublished manuscript, Harvard Business School.
    • Wack, P. (1985a). Scenarios: uncharted waters ahead. Harvard business review63(5), 72-89.
    • Wack, P. (1985b). Scenarios: shooting the rapids. How medium-term analysis illuminated the power of scenarios for shell management (No. REP-9208. CIMMYT.).

Wilson, I. (2000). From scenario thinking to strategic action. Technological Fore-casting and Social Change, 65, 23–29.