آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

راهبردهای حفاظت سایبری شبکه فرماندهی وکنترل ارتش جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 استاد مدیریت راهبردی نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دوره دوم دکتری تخصصی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش
چکیده
زمینه و هدف: ناشناخته بودن تهدیدهای سایبری آینده به‌موازات رشد سریع فناورهای نوظهور و همچنین درهم‌تنیدگی شبکه فرماندهی و کنترل با فضای سایبـری، آسیب‌‌پذیری‌های عمده‎ای را در آینده، در محیط سایبری متصوّر نموده است، ازاین‌رو هدف این تحقیق، ارائه راهبردهای حفاظت سایبری شبکه فرماندهی و کنترل ارتش جهت جلوگیری از چنین آسیب‎پذیرها در آینده است.
روش‎شناسی: نوع پژوهش مقاله، کاربردی و روش اجرای آن توصیفی، تحلیلی و با رویکرد آمیخته است. از نظرات تعداد ۱۳ نفر از جامعه خبرگان و برای رتبه‏ بندی متغیرها، کشف جذابیت راهبردها و وضعیت فعلی و مطلوب به تعداد ۵۹ نفر پرسش‌نامه توزیع و با استفاده از روش SWOT و تشکیل ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمّی (QSPM) راهبردهای مناسب ارائه شدند.
یافته‌ها: پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌های حاصل از محیط‌شناسی، عوامل محیط داخلی (۱۰ قوّت،۱۴ ضعف) و عوامل محیط خارجی (۶ فرصت، ۸ تهدید) شناسایی و راهبردهای متناظر، با استفاده از جدول ماتریس زوجی احصاء شدند.
نتیجه‌گیری: به‌کارگیری سه راهبرد حفاظت سایبری (استفاده از زیرساخت ارتباطی مجزا و امن، تغییر رویکرد وابستگی فناورانه به استقلال، تغییر رویکرد به پیاده‎سازی شبکه جامع یکپارچه انحصاری به‌جای تعدّد آن) می‌تواند شبکه فرماندهی و کنترل ارتش را از گزند آسیب‎پذیری‏‌های ناشناخته مصون نگه دارد.

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی:

  • جداسازی شبکه فرماندهی و کنترل از مخابرات عمومی کشوری
  • فرهنگ‎سازی فرماندهان و مدیران در خصوص عواقب خطرناک توهّم امنیت سایبری
  •  بررسی عینی نقصان حفاظت سایبری شبکه‏‌ها به‌جای تکیه ذهنی به امنیت سایبری
  • جلوگیری از تعدّد دارایی سایبری به‌منظور رعایت اصل سادگی و عدم پیچیدگی سایبری

 

کلیدواژه‌ها
موضوعات

الف- منابع فارسی
-      آذر، داوود. مسلمی، حسین و پرتوی، محمدتقی (1401)، راهبردهای قدرت سایبری ارتش جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه آینده پژوهی دفاعی، دوره 7، شماره 27، زمستان 1401، صفحه 63-82. (https://doi.org/10.22034/dfsr.2023.1983449.1667)
-      افتخاری، اصغر (۱۴۰۲)، ساختار قدرت نرم. رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی.
-      البرزنیا، حمیدرضا (۱۴۰۲)، ارتقای سامانه فرماندهی و کنترل، چاپ سوم، تهران، انتشارات جهاد دانشگاهی. (https://civilica.com/doc/1424047)
-      ایجابی، ابراهیم. حافظ‎زاده، مهران. نامداری، نوید و کریمیان، رضا (1404)، سناریوی محتمل تهدیدهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران، فصلنامه آینده پژوهی دفاعی، دوره 10، شماره 36، بهار 1404، صفحه 167-203 (https://doi.org/10.22034/dfsr.2024.2047126.1858)
-      جلالی، غلام‌رضا (۱۴۰۲)، اصول و مبانی پدافند سایبری، چاپ دوم، تهران، انتشارات نبوی. (https://www.gisoom.com/book/1976358)
-      گروه مؤلفین دافوس آجا (۱۴۰۳)، مدیریت راهبردی و فرایند تدوین راهبرد، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش.
-      محمدزهرایی، سپهر. موحدی صفت، محمدرضا، نوروزانی، شهرام و بیگدلی، وحید (1404)، اجزاء سامانه بازی جنگ راهبردی سایبری نیروهای مسلح ایران، فصلنامه علمی علوم و فنون نظامی، دوره 21، شماره 73، پاییز 1404، صفحه 41-75 (https://doi.org/10.22034/qjmst.2025.2020351.2004)
-      نصرت‏آبادی، جمشید، (۱۳۹۸)، ارائه الگوی راهبردی ارزیابی قدرت سایبری نیروهای مسلح ج.ا.ا، رساله دکتری تخصصی دانشگاه دفاع ملّی.
-      یزدانی‏چهاربرج، رحیـم (۱۳۹۸)، الگوی راهبردی حفاظت سایبـری از زیرساخت‌های اطلاعاتی حیاتی جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتـری تخصصی، دانشگاه عالی دفاع ملی.
ب- منابع انگلیسی
-       Adrian Venables, Siraj Ahmed Shaikh and James Shuttleworth, (2021), A MODEL FOR - Cyber Space Operation Air Force Doctrine Document.
-       Alborznia, H. (2023). Improving the command and control system (3rd ed.). University Jihad Publications. https://civilica.com/doc/1424047 [in Persian]
-       Azar, D., Moslemi, H., & Partovi, M. T. (2023). Cyber power strategies of the Army of the Islamic Republic of Iran. Defense Future Studies Quarterly, 7(27), 63–82. https://doi.org/10.22034/dfsr.2023.1983449.1667 [in Persian]
-       DAFOUS AJA Authors Group. (2024). Strategic management and the strategy formulation process (2nd ed.). Army Command and Staff University Press. [in Persian]
-       Eftekhari, A. (2023). The structure of soft power (Doctoral dissertation, Allameh Tabataba’i University). [in Persian]
-       Eric Luiijf, (2021), “Towards a European Research Agenda for CIIP: Results from the CI2RCO Project”, Springer Berlin Heidelberg, PP 1-12.
-       Euisun Paik, Heung Youl Youm, (2021), “ Knowledge Sharing Series Cybersecurity”, APCICT Publication, PP 1-108.
-       Geluvaraj B. P. M. Satwik and T. A. Ashok Kumar, (2020), “The Future of Cybersecurity: Major Role of Artificial Intelligence, Machine Learning, and Deep Learning in Cyberspace”, International Conference on Computer Networks,p738.(https:// d-9783030455408-9783030455415.html)
-       Ijabi, E., Hafezzadeh, M., Namdari, N., & Karimian, R. (2025). Probable scenario of Israeli military threats against Iran. Defense Future Studies Quarterly, 10(36), 167–203. https://doi.org/10.22034/dfsr.2024.2047126.1858 [in Persian]
-       ITU Cybersecurity Team (2022), Global Cybersecurity Index (GCI),Telecommunication Development Bureau.(https://www.itu.int/en/ITU-D/Cybersecurity/Pages/global-cybersecurity-index.aspx)
-       Jalali, G. (2023). Principles and foundations of cyber defense (2nd ed.). Nabavi Publications. https://www.gisoom.com/book/1976358 [in Persian]
-       Jc jansen van vuuren, (2021), “Building Blocks for National Cyberpower” Boston University of the United States.
-       Kim Hyung Jong, (June 2020),Understanding of Korean Critical Information Infrastructure Protection,Seoul Women University Report.
-       Mohammadzahraei, S., Movahedi Sefat, M. R., Norouzani, S., & Bigdeli, V. (2025). Components of the strategic cyber war-gaming system of the Iranian Armed Forces. Journal of Military Science and Technology, 21(73), 41–75. https://doi.org/10.22034/qjmst.2025.2020351.2004 [in Persian]
-       NIST, (2020), " NIST Cloud Computing Security Reference Architecture - NIST Special Publication 500-299", 1-204.
-       Nosratabadi, J. (2019). Presenting a strategic model for evaluating the cyber power of the Armed Forces of the Islamic Republic of Iran (Doctoral dissertation, National Defense University). [in Persian]
-       Satola, T. Mądziel, M. & Wójtowicz, S. (2017). Cybersecurity in Local Government Units in Poland – Problems and Recommendations. In: Proceedings of the 12th International Conference on Cyber Warfare and Security (ICCWS 2017), pp. 318–326.
-       Serkim Hyung Jong, (June 2024),Understanding of Korean Critical Information Infrastructure Protection,Seoul Women University Report.
-       Sgantzos Konstantinos, Grigg Ian, (2020), “Artificial Intelligence Implementations on the Blockchain. Use Cases and Future Applications.
-       -U.S. Cyber Command, (2021), Organizing For Cyberspace Operations, Committee On Armed.(https://www.cybercom.mil)
-       Velasquez, (2021), “A Comprehensive Instrument for Identifying Critical Information Infrastructure Services”, TARTU UNIVERSITY, pp 1-56.
-       Yazdani Chaharborj, R. (2019). A strategic model for cyber protection of critical information infrastructure of the Islamic Republic of Iran (Doctoral dissertation, Supreme National Defense University). [in Persian]
پ - وبگاه‌ها
دوره 11، شماره 40
بهار 1405
صفحه 325-359

خلاصه صوتی مقاله

  • تاریخ دریافت 15 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 30 فروردین 1405
  • تاریخ پذیرش 22 اردیبهشت 1405
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1405