آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

سناریوی محتمل تهدیدهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران در افق 1410

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار آینده‌پژوهی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران،
3 کارشناس ارشد مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
4 کارشناس ارشد حسابداری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران،
چکیده
هدف: یکی‌ از تهدیدهایی‌ که‌ منافع‌ و امنیت‌ کشور جمهوری اسلامی ایران را در معرض خطر قرار داده‌ است‌، تهدیدهای رژیم‌ صهیونیستی‌ است. با توجه به عدم قطعیت‌های آینده، پژوهش حاضر به دنبال سناریوی محتمل تهدیدهای نظامی رژیم صهیونیستی علیه ایران برای شناسایی و مقابله با این تهدیدها قبل از وقوع و یا حین تهدید است.
روش‌شناسی: این تحقیق به روش تحلیل کمی و کیفی موردبررسی قرارگرفته است. به‌منظور جمع‌آوری اطلاعات از ابزارهای مصاحبه با تعداد 10 نفر از صاحب‌نظران و استفاده از پرسش‌نامه برای 69 نفر از جامعه نمونه و مطالعه اسناد و مدارک استفاده ‌گردیده است. نوع تحقیق کاربردی، روش توصیفی و رویکرد آمیخته است که پس از جمع‌آوری اطلاعات از منابع ذکرشده، مورد تلخیص، استنتاج و قضاوت قرارگرفته و در پایان تجزیه‌وتحلیل نهایی گردیده است.
یافته‌ها: تعداد چهار طرح سناریوی پیش‌بینی شد و طبق تجزیه‌وتحلیل اسناد و مدارک برای هر طرح، تعداد 5 عامل کلیدی به دست آمد.
نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان داد که چهار سناریوی محتمل اسراییل برای تهدید نظامی جمهوری اسلامی ایران به ترتیب اهمیت عبارت‌اند از: سناریوی اول: حمله گسترده موشکی اسراییل به زیرساخت‌ها، مراکز هسته‌ای و کلیه مراکز نظامی و غیرنظامی، سناریوی دوم: حملات هسته‌ای به شهرها و مراکز حساس و حیاتی، سناریوی سوم: حمله سایبری تمام‌عیار اسرائیل به زیرساخت‌ها، مراکز هسته‌ای و کلیه مراکز نظامی و غیرنظامی و سناریوی چهارم: تحمیل جنگ سخت ائتلافی علیه منابع هسته‌ای

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی:

  • رصد و پایش تهدیدات نظامی رژیم صهیونستی
  • دیده‌بانی و پیش‌بینی اقدامات احتمالی رژیم صهیونستی
  • توجه به طرح‌های سناریویی مختلف و محتمل توسط فرماندهان یگان‌های عملیاتی

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • ۱. گازیت، س. (۱۳۵۴). جنبه‌های نظامی جنگ اعراب – رژیم اشغالگر قدس. تهران: انتشارات لویس ویلیامز.

    ۲. هندل، م. (۱۳۵۲). دکترین سیاسی – نظامی رژیم اشغالگر قدس.

    ۳. تال، ا. (۱۳۵۷). دکترین دفاعی رژیم اشغالگر قدس: پیشینه و پویایی. میلیتاری ریویو.

    ۴. یاریو، ا. (۱۳۵۸). عمق راهبردی – یک دیدگاه رژیم اشغالگر قدس (به زبان عبری). ما آراکوت، شماره ۱-۲۷۰، مهر ۱۳۵۸، صفحات ۲۲-۲۳.

    ۵. تولایی، ر. ا. (۱۳۹۳). آینده‌پژوهی، روندهای خدمات فضای مجازی ایران در فرایند تکنولوژیک جهانی شدن با روش دلفی. مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی (مطالعات راهبردی جهانی شدن)، جلد ۵، شماره ۱۴ (پیاپی ۱۷)، صفحات ۹۲-۱۲۳. (URL: https://sid.ir/paper/229919/fa)

    ۶. طاهری، ع. (۱۳۹۵). مختصات الگوی تهدیدات صحنه نبردهای آینده در سال ۱۴۰۴ با استفاده از روش نظریه داده بنیاد. آینده‌پژوهی دفاعی، جلد ۱، شماره ۱، صفحات ۱۰۹-۱۲۷. (URL: https://sid.ir/paper/260937/fa

    ۷. آب نیکی، ح. (۱۳۹۳). جهانی شدن و بحران نفوذ در دولت جمهوری اسلامی ایران. پژوهش سیاست نظری (پژوهش علوم سیاسی)، جدید، شماره ۱۶، صفحات ۲۱-۴۳. (URL: https://sid.ir/paper/136099/fa

    ۸. استیون، گ. (۲۰۱۷). جانب‌داری روابط سری امریکا و رژیم صهیونیستی (ترجمه س. روحانی). تهران: چاپ و نشر بنیاد.

    ۹. اسدالله‌زاده، م.، پناهی، ع.، محمدزهرایی، س.، و سجادی اصیل، و. (۱۴۰۰). عملیات جنگ الکترونیک مبتنی بر سناریو رزمایش کلاسیک. تهران: انتشارات دافوس آجا.

    ۱۰. اسماعیلی، ع. و ثناقربانی، ج. (۱۳۹۷). تبیین نسبت سناریوهای محتمل و مطلوب تهدیدات سایبری جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه امنیت ملی، جلد ۸، شماره ۲۸، صفحات ۱۷۹-۲۰۵. (URL: https://sid.ir/paper/509948/fa  ) 

    ۱۱. افشار، م.م.، برزگر، ک. و کیانی، د. (۱۳۹۹). شناسایی سناریوهای موثر بر آینده دیپلماسی عمومی، تحت تاثیر فراروندهای فضای سایبر با رویکرد تحلیل ساختاری. تحقیقات سیاسی و بین‌المللی، جلد ۱۲، شماره ۴۴، صفحات ۸۰-۱۰۶. (URL: https://sid.ir/paper/412161/fa

    ۱۲. آقارحیمی، ا.، جهانبخش، ا. و محمدی، ا. (۱۳۹۸). بررسی نقش ابعاد اجتماعی توسعه متوازن بر احساس امنیت (مورد مطالعه: شهروندان استان هرمزگان). مطالعات امنیت اجتماعی، جلد ۱۰، شماره ۵۸، صفحات ۱۵۷-۱۹۰. (URL: https://sid.ir/paper/203318/fa

    ۱۳. آهویی، م. و متین‌جاوید، م. (۱۳۹۲). اهداف، اولویت‌ها و مخاطبان دیپلماسی عمومی رژیم صهیونیستی. فصلنامه مطالعات راهبردی، جلد ۱۶، شماره ۵۹، صفحات ۱۸۳-۲۰۴. (DOI: 10.1001.1.17350727.1392.16.59.7.9)

    ۱۴. ایمانی، ع. (۱۳۹۳). مبانی و جهت‌گیری‌های سیاست خارجی در اندیشه سیاسی امام خمینی (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.

    ۱۵. بوفر، آ. (۱۳۹۶). مقدمه‌ای بر استراتژی (م. کشاورز، مترجم). تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.

    ۱۶. بیانیه گام دوم انقلاب. (۱۳۹۷، ۲۲ بهمن).

    ۱۷. بیگدلی، ح. و طیبی، ج. (۱۳۹۷). روش برنامه‌ریزی ریاضی برای حل و مدل‌سازی سناریوهای نبرد در سامانه پشتیبان تصمیم بازی جنگ تاکتیکی و عملیاتی. آینده‌پژوهی دفاعی، جلد ۳، شماره ۹، صفحات ۳۵-۵۶. (URL: https://sid.ir/paper/372750/fa)   

    ۱۸. پرتوی، م. و همکاران. (۱۳۹۱). راهنمای آموزشی تدوین دکترین. تهران: دبیرخانه هیئت عالی آیین‌نامه‌های نیروهای مسلح؛ سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.

    ۱۹. ترابی، ق. (۱۳۹۵). ارزیابی راهبرد نیروی نظامی اسرائیل (یادداشت راهبردی). فصل‌نامه مطالعات راهبردی، دانشگاه آزاد اسلامی، سال ۱۹، شماره ۳، صفحات ۱۵۹-۱۶۶. (URL: https://quarterly.risstudies.org)    

    ۲۰. جعفری، س.م.ب. و عبدالله‌زاده، ز. (۱۳۹۷). بازی‌پردازی مفاهیم و کاربرد. تهران: جهاد دانشگاهی.

    ۲۱. حافظی، ر. و اسماعیل‌زاده، ح. (۱۳۹۳). راهنمای سناریونویسی. تهران: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی بوشهر. (URL: https://www.bpums.ac.ir)    

    ۲۲. دونالدنف، د. (۲۰۱۹). گروگان‌گیری سیاست خارجی امریکا توسط رژیم صهیونیستی. مجله سیاست دفاعی، شماره ۱۹، صفحه ۱۴۳. (URL: https://journals.ihu.ac.ir)    

    ۲۳. رفیعی، س. (۱۳۹۲). نقش دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران بر امنیت ملی با تأکید بر بازدارندگی و اعتمادسازی در دهه ۸۰ (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده علوم و فنون فارابی.

    ۲۴. رمضان‌زاده، م.، غیوری ثالث، م.، احمدوند، ع.م.، آقایی، م. و نظری فرخی، ا. (۱۴۰۰). بررسی قدرت پدافند سایبری نیروهای مسلح با روش برنامه‌ریزی مبتنی بر سناریو. آینده‌پژوهی دفاعی، جلد ۶، شماره۲۰، صفحات ۵۹-۸۱. (DOI: 10.22034/dfsr.2021.523928.1464)

    ۲۵. رنجبر، م. (۱۳۹۲). تهدیدهای رژیم صهیونیستی علیه امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران. نشریه اندیشه انقلاب اسلامی.(URL: https://hawzah.net/fa)

    ۲۶. ستاری‌خواه، ع. (۱۳۹۳). آینده‌پژوهی و سناریونویسی کاربردی. تهران: قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص).

    ۲۷. ستاری‌خواه، ع.، خادم دقیق، ا.ه.، نصیرزاده، ع. و میرسمیعی، س.م. (۱۳۹۵). ماهیت صحنه جنگ ترکیبی آینده احتمالی علیه جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۰۴. آینده‌پژوهی دفاعی، جلد ۱، شماره ۱، صفحات ۲۷-۴۴. (URL: https://sid.ir/paper/260939/fa)  

    ۲۸. سرخوش، ا. (۱۳۸۶). بازی جنگ. فصل‌نامه علوم و فنون نظامی، جلد ۸، شماره ۴، صفحات ۱۱۴-۱۲۲. (URL: https://www.qjmst.ir)   

    ۲۹. شعرباف، ج. (۱۳۹۲). بازدارندگی اسرائیل و استراتژی حزب‌الله. فصل‌نامه مطالعات فلسطین، شماره ۳۳، صفحات ۱۱-۳۲. (URL: https://static.noormags.ir)    

    ۳۰. شهبازی، ا. (۱۳۹۳). ایران و اسرائیل از همکاری تا منازعه. خردنامه، شماره ۱۲، بهار و تابستان ۱۳۹۳. (URL: https://ensani.ir/fa

    ۳۱. شوارتز، پ. (۱۳۸۸). هنر دورنگری: برنامه‌ریزی برای آینده در دنیای با عدم قطعیت (ع. زاده، مترجم). تهران: مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.

    ۳۲. فرهادی، ع. و نصیرزاده، ع. (۱۳۹۷). سناریوهای جنگ محتمل علیه جمهوری اسلامی ایران (مورد مطالعه: سناریوی جنگ نیابتی غیردولتی). آینده‌پژوهی دفاعی، جلد ۳، شماره ۸، صفحات ۲۹-۵۰. (URL: https://www.dfsr.ir

    ۳۳. کرمی، ج. (۱۳۹۸). استراتژی نظامی و برنامه تسلیحاتی رژیم صهیونیستی. مجله سیاست دفاعی، جلد ۷، شماره ۱۸، صفحات ۱-۲۴. (URL: https://civilica.com/doc/1793337

    ۳۴. نجاتی‌پور، م. (۱۳۹۹). تهدیدهای سیاسی رژیم صهیونیستی مؤثر بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا.

    • Ab Niki, H. (2014). Globalization and the crisis of influence in the government of the Islamic Republic. Two Quarterly Scientific Research Journals of Theoretical Politics, (16), Fall and Winter. URL: https://sid.ir/paper/136099/fa
    • Afshar, M., Barzegar, K., & Kiani, D. (2020). Identifying scenarios affecting the future of public diplomacy under the influence of cyberspace trends with a structural analysis approach. International Political Research Quarterly, Islamic Azad University, Shahreza Branch, (44), 80–106. URL: https://sid.ir/paper/412161/fa
    • Agha Rahimi, A. (2019). Investigating the role of social dimensions of balanced development on the sense of security. Social Security Studies, (58). URL: https://sid.ir/paper/203318/fa
    • Ahouei, M., & Matin, M. (2014). Goals, priorities, and audiences of the Zionist regime's public diplomacy. Strategic Studies, (59). DOI: 10.1001.1.17350727.1392.16.59.7.9
    • American Development Bank. (2016). Discussion Paper IDB-DP-457(pp. 24–25).
    • Asadollahzadeh, M., Panahi, A., Mohammadzahraei, S., & Sajjadi Asil, V. (2021). Electronic warfare operations based on classical exercise scenarios. Dafos Aja Publications, Winter, 145.
    • Bigdali, H., & Tayyibi, J. (2018). Mathematical programming method for solving and modeling battle scenarios in the decision support system of tactical and operational war games. Defense Futures Studies, 3(9), Summer. URL: https://sid.ir/paper/372750/fa
    • Boufer, A. (2017). An introduction to strategy(M. Keshavarz, Trans.). Tehran: Political and International Studies Office.
    • org. (2016). Annual report. URL: https://broadbandcommission.org/
    • Cyber Exercise Playbook. (2014). J. Kick. November.
    • David, B. F. (2018). Cyber wargaming framework for enhancing cyber wargaming with realistic business context. August 29.
    • Declaration of the Second Step of the Revolution. (2018, February 11).
    • Donaldnoff, D. (2019). The Zionist regime’s hostage of American foreign policy. Journal of Defense Policy, (19), 143. URL: https://journals.ihu.ac.ir
    • Tal, E. (1978). The defense doctrine of the occupying regime of Jerusalem: Background and dynamics. Military Review, March, 23.
    • Yariou, E. (1979). Strategic depth - A perspective from the occupying regime of Jerusalem (in Hebrew). Ma Arakot, (1-270), October, 22–23.
    • Elran, M., & Siboni, G. (2015). Establishing a cyber command. INSS Insight, (719), July 8.
    • Esmaeili, A., & Ghorbani, S. (2018). Explaining the ratio of probable and desirable scenarios of cyber threats to the Islamic Republic of Iran. Quarterly Journal of National Security, 8(28), Summer, 180. URL: https://sid.ir/paper/509948/fa
    • Farhadi, A., & Nasirzadeh, A. (2020). Possible war scenarios against the Islamic Republic of Iran (Case study: Non-state proxy war scenario). Defense Futures Studies, Tehran, Bahar.  URL: https://www.dfsr.ir
    • Hafezi, R., & Esmaeilzadeh, H. (2014). Scenario writing guide. Tehran. URL: https://www.bpums.ac.ir
    • Imani, A. (2014). Fundamentals and orientations of foreign policy in the political thought of Imam Khomeini (Master’s thesis). Imam Khomeini and Islamic Revolution Research Institute.
    • Jafari, S., & Abdollahzadeh, Z. (2018). Gamification of concepts and applications. University Jihad.
    • Karami, J. (2019). Military strategy and armaments program of the Zionist regime. Defense Policy Journal, (18), 17. URL: https://civilica.com/doc/1793337
    • Handel, M. (1973). The political-military doctrine of the occupying regime of Jerusalem, 64.
    • Partovi, M., et al. (2013). Doctrine development training guide. Secretariat of the Supreme Board of Armed Forces Regulations; Publications of the Geographical Organization of the Armed Forces, Summer.
    • Rafiei, S. (2013). The role of defense diplomacy of the Islamic Republic of Iran on national security with emphasis on deterrence and confidence building in the 80s (Master’s thesis). Farabi Faculty of Science and Technology.
    • Ramezanzadeh, M., Ghiori Sales, M., Ahmadvand, A., Aghaei, M., & Nazari Farrokhi, E. (2021). Investigating the power of armed forces with scenario-based planning method. Defense Futures Studies Quarterly, 6(20). DOI: 22034/dfsr.2021.523928.1464
    • Ranjbar, M. (2013). Threats of the Zionist regime against the national security of the Islamic Republic of Iran. Islamic Revolution Thought Journal, Tehran. URL: https://hawzah.net/fa
    • Gazit, S. (1975). Military aspects of the Arab-Israeli war. Lewis Williams Publications, 193–194.
    • Sarkhosh, A. (2007). War game. Quarterly Journal of Military Sciences and Techniques, Spring and Summer. URL: https://www.qjmst.ir
    • Satarikhah, A. (2014). Future research and applied scenario writing. Tehran: Khatam al-Anbiya (PBUH) Air Defense Base.
    • Sattarikhah, A., et al. (2016). The nature of possible future hybrid war scenarios against the Islamic Republic of Iran in the horizon of 1404. Quarterly Journal of Defense Futures Studies, 1(1), 44. URL: https://sid.ir/paper/260939/fa
    • Schwartz, P. (2009). The art of foresight: Planning for the future in an uncertain world(A. Zadeh, Trans.). Center for Futures Studies in Defense Science and Technology, Defense Industries Education and Research Institute, 1st ed. Tehran.
    • Sherbaf, J. (2013). Israeli deterrence and Hezbollah strategy. Quarterly Journal of Palestine Studies, (33), Spring. URL: https://static.noormags.ir
    • Green, S. (2017). The bias of the secret relations of America and the Zionist regime (S. Rouhani, Trans.). Bonyad Publishing.
    • Taheri, A. (2016). The characteristics of the threat pattern of future battlefields in 1404 using the grounded theory method. Defense Futures Studies Quarterly, 1(1), Summer. URL: https://sid.ir/paper/260937/fa
    • Tavallaei, R. (2019). Future research, trends in Iranian cyberspace services in the technological process of globalization with the Delphi method, 50. URL: https://sid.ir/paper/229919/fa
    • Zürich, Center for Security Studies TETH. (2020). Cyber Defense Project (CDP). September.