هدف: یگانهای نظامی قبل از شروع یک فعالیت و یا مأموریت نظامی جو و زمین منطقه را بررسی و تأثیر آن را بر مأموریتهای محوله را ارزیابی میکنند. هدف از انجام این تحقیق تعیین تأثیر بادهای 120 روزه بر فعالیتهای نظامی در منطقه شمال استان سیستان و بلوچستان و بهصورت موردی شهر زابل است. روش: دادههای مربوط به سمت و سرعت باد، دید افقی و تعداد گزارشهای گردوغبار با دوره آماری 21 ساله (2021-2000) از ایستگاه سینوپتیک زابل دریافت و مورد واکاوی آماری قرارگرفته شده است. یافتهها: بهمنظور تعیین میزان اثرگذاری این بادها بر فعالیتهای نظامی مصاحبه خبرگی با صاحبنظران نظامی انجام و در ادامه بهمنظور تعیین نزدیکی و مطلوبیت ماههای سال به ایدئال موردنظر خبرگان از روش تاپسیس استفاده شد. باد غالب منطقه شمال غربی بوده و بیشترین سرعت باد و همچنین کمترین دید افقی در فصل تابستان اتفاق افتاده است. نتیجهگیری: نتایج نشان دادند که ماههای آذر، دی، آبان، بهمن، فروردین و مهر به ترتیب به لحاظ جوی(دید افقی، سمت و سرعت باد) به ایدئال موردنظر نظامی نزدیکترین و ماههای تیر، مرداد، خرداد و شهریور، بیشترین فاصله را از ایدئال جوی برای فعالیتهای نظامی در منطقه موردمطالعه را دارا هستند. هرگونه فعالیت نظامی در این زمان کمترین مطلوبیت و بیشترین اثر منفی به لحاظ شرایط جوی را به همراه خواهد داشت.
ابراهیمزاده، عیسی. 1391. جغرافیای ناحیه جنوب شرق ایران. انتشارات سمت، تهران.
امینی، داود، و رضایی، حسن. (1401). تحلیلی بر اثرات تغییراقلیم بر فعالیتهای نظامی در استان اصفهان بر مبنای شاخص میسنارد و سناریوهای آیندهپژوهانه. علوم و فنون نظامی، 18(61)، 5-26.
آب خرابات، شعیب؛ کریمی، مصطفی؛ فتح نیا، امان اله و شام بیاتی، محمدحامد. (1396). بررسی نقش باد 120 روزۀ سیستان در وزش دمایی شرق و جنوب شرق ایران، پژوهشهای جغرافیای طبیعی، 49(3)، 477-489.
بدری، هادی. (1396). ارزیابی و پهنهبندی تقویم اقلیمشناسی نظامی شمال غرب کشور. پایاننامه کارشناسی ارشد رشته اقلیمشناسی، دانشگاه تبریز.
حسینی، سیداسعد، و رستمی، دانا. (1397). واکاوی و ردیابی پدیده گردوغبار در جنوب و جنوب شرق ایران با استفاده از مدل HYSPLIT و اصول سنجشازدور. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 5(3 )، 103-109.
حنفی، علی و منیری، کامل. (1398). آمایش اقلیم دفاعی منطقه جنوب شرق کشور و اهمیت آن در سناریوهای طرحریزی عملیاتهای نظامی، آیندهپژوهی دفاعی، 4(14)، 59-35.
حنفی، علی. (1399). ارزیابی احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در برنامهریزی عملیاتهای نظامی آینده در منطقه خوزستان، آیندهپژوهی دفاعی، 5(19)، 107-132.
عطایی، محمد. (1388). تصمیمگیری چند معیاره، انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود.
کاویانی، محمدرضا و بهلول علیجانی. (1395).مبانی آبوهوا شناسی، چاپ دوم. انتشارات سمت، تهران.
کریمی، مرتضی؛ یزدانی، محمدحامد و نادری، افشین. (1392). تأثیر بادهای 120 روزه بر امنیت منطقه سیستان. جغرافیا و برنامهریزی محیطی، 24(2 )، 128-111.
گلدوی، زهرا. (1395). نقش بادهای 120 روزه بر سلامت شهروندان (مطالعه موردی شهر زابل). پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد.
محمدی، محمد و قاضی، حسن. (1401). واکاوی زمانی و مکانی تنش گرمایی مؤثر بر نیروی انسانی یگانهای نظامی مستقر در استان خوزستان با استفاده شاخص دمای معادل فیزیولوژیک. آیندهپژوهی دفاعی، 7(24 )، 128-111.
محمدی، محمد؛ ناصرزاده، محمدحسین؛ علیجانی، بهلول و سلیقه، محمد. (1402). تحلیل فضایی مخاطرات آب و هوایی مؤثر بر فعالیتهای نظامی در نیمه جنوبی ایران. علوم و فنون نظامی، 19(63)، 5-31.
محمدی، محمد؛ ناصرزاده، محمدحسین؛ علیجانی، بهلول و قاضی، حسن. (1402). شناسایی و اولویتبندی تهدیدات جوی مؤثر بر آمادگی رزمی یکانهای نظامی منطقه جنوب شرق. جغرافیا و مخاطرات محیطی، 12(1)، 21-1.
مومنی، منصور. (1391). مباحث نوین در تحقیق در عملیات، انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.
Air Force Civil Engineer Center.; (2019). Air Installations Compatible Use Zones (AICUZ) Study, United States Air Force Academy, Colorado.
FM 34-81/ AFM 104-5. Weather Support For Army Tactical Operations, Department of the Army. Washington D.C.
Jessica C.; Modeling of Wind Phenomena and Analysis of Their Effects on UAV Trajectory Tracking Performance
Mukhedkar R. J; Naik, S. D.; (2013). Effects of Different Meteorological Standards on Projectile Path, Defence Science Journal, 63(1), pp 101–107.
Shirley V.; Scott, Shaheul Khan. (2016). The Implications of Climate Change for the Military and Conflict Prevention, Including through Peace Missions, ASPJ Africa & Francophonie. Pp 82–94.
Siqueira, Jessica Cristine Da Costa. Modeling of Wind Phenomena and Analysis of Their Effects on UAV Trajectory Tracking Performance. (2017). Graduate Theses, Dissertations, and Problem Reports. 7347.
