آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

تحلیل روند دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با فدراسیون روسیه در سطح دوجانبه 2035-2010

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار ژئوپلیتیک، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ژئوپلیتیک، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
3 استادیار مطالعات و تحقیقات علوم پایه، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران.
چکیده
هدف؛ هدف این مقاله تحلیل دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با فدراسیون روسیه در سال‌های 2035-2010 هست و اینکه روند دیپلماسی دفاعی دو کشور در این دوره چگونه بوده است؟ سوال اصلی تحقیق است.

روش‌شناسی؛ این مقاله از نوع کاربردی با رویکرد توصیفی – تحلیلی و کیفی بوده است شیوه تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در گام اول، با توجه به رویکرد کیفی بودن، با استفاده از روش تحلیل روندی انجام شده است که ماهیت تحلیلی و آینده‌پژوهی نیز داشته باشد.

یافته‌ها؛ یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد بعد از شروع جنگ اوکراین و روسیه و فرسایشی شدن جنگ، راهبردها از تاکتیکی یک‌طرفه به تاکتیکی‌دوطرفه تغییر یافته است به این شکل که قبل از جنگ فعالیت‌های نظامی در بخش‌های انتقال تسلیحات، مبادله‌های آموزشی و فنی از روسیه به ایران بوده است ولی با شروع جنگ، ایران به‌عنوان بزرگترین حامی نظامی فدراسیون روسیه تبدیل شد و قراردادها در قالب معاوضه‌ای صورت می‌گرفته است.

نتیجه‌گیری؛ با در نظر گرفتن تحلیل روندی و تقویتی دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با فدراسیون روسیه در سطح دوجانبه، زمینه‌های تبدیل شدن روابط دو کشور از تاکتیکی به شریک استراتژیکی در بازه زمانی میان‌مدت (15-10) وجود دارد.

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی:

  • ایران و روسیه اقدامات لازم را در جهت عملیاتی کردن سند راهبردی، انجام دهند.
  • ایران و روسیه تلاش خود را در جهت ایجاد معاهده دفاعی- امنیتی در سازمان همکاری شانگهای انجام دهند.
  • برای رسیدن به بازدارندگی بالاتر، هر دو کشور موانع امنیتی موجود در منطقه را خنثی و ثبات را برقرار کنند.
  • با توجه به حساسیت منطقه ایندوپاسیفیک، روسیه و ایران با همکاری چین یک کمربند امنیتی در اقیانوس هند ایجاد کنند.

کلیدواژه‌ها

 
- تاج‌آبادی، حسین، مرادیان، بهزاد (1393)، دیپلماسی دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران در برابر دیپلماسی اجبار ایالات متحده آمریکا، فصلنامه علمی مطالعات قدرت نرم، دوره 4 شماره 11، 78-49، تهران، 20.1001.1.23225580.1393.4.11.3.2
- جعفری‌نیا، عباس؛ کاظم‌پور، ذکریا؛ محمدی، فرزاد (1401)، نقش دیپلماسی دفاعی در تأمین نیازهای پدافند غیرعامل جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علوم و فنون نظامی، سال هجدهم شماره 60، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، Doi:10.22034/qjmst.2022.534853.1568
- عباسی، علی‌اصغر؛ ساکن، حسام؛ بهرامی، محسن (1393) تحلیل تأثیر روند در آینده‌پژوهی، سومین همایش ملی آینده پژوهی، 9-1، تهران، https://sid.ir/paper/821850/fa
- غلامی، سعید (1398)، دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر فناوری موشکی، مجله سیاست دفاعی، سال بیست‌وهفتم، شماره 107، 160-125، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران،  20.1001.1.10255087.1398.27.3.4.1
- مطلبی، مسعود (1400)، دیپلماسی دفاعی ایران در گام دوم انقلاب اسلامی؛ اهداف، راهبردها و الزامات، فصلنامه علمی مطالعات دفاع مقدس، دوره7شماره 2، 98-75، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، 20.1001.1.25883674.1400.7.2.3.1
- معراجی، ابراهیم (1400)، گسترش ناتو به سوی شرق پیامدها و چشم‌انداز آن، فصلنامه مطالعات منابع ملی، سال هفتم شماره 27، 50-31، تهران، https://www.magiran.com/p2519696
- معمری، حمیدرضا؛ بهروزی‌لک، غلامرضا (1399)، تحلیل روند آینده پژوهانه از مطالعات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی پژوهشنامه انقلاب اسلامی، سال دهم شماره 37، 125-103، تهران، doi:10.22124/wp.2021.18573.2720
- میرحسینی، سید محسن؛ رحیم‌پور اصل، ایرج (1397)، کشورهای شکست خورده، چالش‌های نوپدید دیپلماسی دفاعی؛ تهدید نظامی یا فرصت جدید، فصلنامه سیاست، سال پنجم شماره 18، 34-19، دانشگاه تهران، تهران، https://ensani.ir/fa/article/387320
- مینائی، حسین؛ حاجیانی، ابراهیم؛ دهقان، حسین؛ جعفرزاده‌پور، فروزنده (1395)، تعیین پیشران‌های اصلی دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران در سطوح منطقه‌ای و بین‌الملل، فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، سال اول شماره 1، 26-7، تهران، https://www.dfsr.ir/article_21377.html
- یوسفوند، یعقوب؛ مهدیان، حسین (1398)، نظم بحرانی و پیامدهای راهبرد دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران، نشریه سیاست دفاعی، شماره 109، 137-113، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، 20.1001.1.10255087.1398.28.1.4.0
-Abbasi, Ali Asghar; Resident, Hassam; Bahrami, Mohsen (2015) Analysis of the impact of trends in future studies, the third national conference of future studies, 1-9, Tehran. [in Persian], DOI:10.13140/2.1.3638.0485
-Brodie, Bernard (1959), The Anatomy of Deterrence as found in Strategy in the Missile Age, Princeton: Princeton University Press, pp. 264–304, https://www.jstor.org/stable/2009527
Gholami, Saeed (2020), Defense Diplomacy of the Islamic Republic of Iran with an emphasis on missile technology, Defense Policy Magazine, 27, number 107, 160-125, Imam Hossein University (AS), Tehran[in Persian], 20.1001.1.10255087.1398.27.3.4.1
-Holmquist, E. Khan, I (2024), Russian-Iranian Military Cooperation, Russia and Eurasia Studies programme, 1-6, https://www.foi.se/rest-api/report
-Iran primer (2023), Iran & Russia: Burgeoning Military Ties, The United States Institute of Peace, 1-13, https://iranprimer.usip.org/blog/2023
-Jafari Nia, Abbas; Kazhampur, Zakaria; Mohammadi, Farzad (1401), The Role of Defense Diplomacy in the Passive Defense Needs of the Islamic Republic of Iran, Quarterly Journal of Military Sciences and Techniques, Year 18, Number 60, Command University and Aja Headquarters, Tehran [in Persian], doi: 10.22034/qjmst.2022.534853.1568
-Motallebi, Masoud (2020), Iran's Defense Diplomacy in the Second Step of the Islamic Revolution; Objectives, strategies and requirements, scientific quarterly of holy defense studies, volume 7, number 2, 75-98, National Defense University, Tehran [in Persian], 20.1001.1.25883674.1400.7.2.3.1
-Mearaji, Ebrahim (2022), NATO expansion to the east, its consequences and prospects, National Resources Studies Quarterly, 7th year, 27, 31-50, Tehran [in Persian], https://www.jnis.ir/article_163407
-Minaei, Hossein; Hajiani, Ibrahim; Dehghan, Hossein; Jafarzadepour, Faruzandeh (2016), Determining the main drivers of the defense diplomacy of the Islamic Republic of Iran at the regional and international levels, Defense Future Studies Quarterly, first year number 1, 7-26, Tehran[in Persian], https://www.dfsr.ir/article_21377_en.html.
-Mir Hosseini, Seyyed Mohsen; Rahimpour Asal, Iraj (2018), failed countries, emerging challenges of defense diplomacy; Military Threat or New Opportunity, Political Quarterly, Year 5, Number 18, 19-34, University of Tehran, Tehran [in Persian], https://www.linkedin.com.
-Moammeri, Hamidreza; Behruzilek, Gholamreza (2021), Analysis of the Future Research Process of Political Studies in the Islamic Republic of Iran, Scientific Quarterly Journal of the Islamic Revolution, Year 10, Number 37, 103-125, Tehran [in Persian], doi:10.22084/rjir.2021.23021.3208.
-Moniri, Kamel Mirzakhani Silab, Rasul (2017) Analytical study of the S-300PMU2 air defense system in the military doctrine of the Islamic Republic of Iran with regional deterrence. Presidential Leadership Studies Center, Strategic Public Policy Studies Quarterly, winter, 2018, Volume 10, Number 3, Tehran [in Persian], https://sspp.iranjournals.ir.
-Rahimi-Roshan, Hassan (2016), Deterrence and Ensuring Iran's Regional Security, Quarterly Journal of Politics and International Relations, Volume 1, Number 1, 79-99, Tehran [in Persian], https://www.magiran.com/p2133085.
-Reza, Ekhtiari Amiri (2022), Russia’s Military Diplomacy in West Asia,  Political Science Faculty of Mazandaran University, 1-23, https://rms.umz.ac.ir.
-Stroul, D. (2024), Russian-Iranian Cooperation and threats to u.s. interests, The Washington Institute for Near East Policy, 11-21, https://www.congress.gov.
-Tajabadi, Hossein, Moradian, Behzad (2015), Security Defense Diplomacy of the Islamic Republic of Iran against the Coercive Diplomacy of the United States of America, Scientific Quarterly of Soft Power Studies, Volume 4, Number 11, 49-78, Tehran [in Persian], 20.1001.1.23225580.1393.4.11.3.2.
-Willard, James. (2006), Military Diplomacy : An Essential Tool of Foreign Policy at Theater Strategic Level, Kansas United States Army Command and General Staff College, 33-51, https://www.amazon.com.
-Winnie. R. (2012), “Dynamic change in china and Russia’s Military Diplomacy”, Diplomatic Courier, 1-11, https://ciaotest.cc.columbia.edu.
-Yusofund, Yaqoob; Mahdian, Hossein (2020), Crisis Order and Consequences of Defense Diplomacy Strategy of the Islamic Republic of Iran, Defense Policy Journal, No. 109, 113-137, National Defense University, Tehran [in Persian], 20.1001.1.10255087.1398.28.1.4.0.
-Ziegler, By Charles E (2020), Russian Diplomacy: Challenging the West, Seton Hall Journal of Diplomacy and International Relations, University of Louisville, 1-17, https://blogs.shu.edu.