تعیین پیشران‌های اصلی دیپلماسی دفاعی ج.ا.ایران در سطوح منطقه‌ای و بین‌الملل

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا

2 دانشیار دانشگاه شاهد

3 دانشیار دانشگاه مالک اشتر

4 دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی

چکیده

دیپلماسی دفاعی، بخشی از سیاست‌های دولت است که به‌عنوان یک ابزار مهم در تحقق اهداف کلان نیروهای مسلح نقش‌آفرینی می‌کند و هدف آن را می‌توان ایجاد شرایط سیاسی و ملی و بین‌المللی مطلوب برای حفظ و گسترش ارزش‌های ملی و حیاتی کشور در برابر دشمنان بالفعل و بالقوه دانست. از ویژگی‌های دیپلماسی دفاعی در شرایط موجود این است که به‌عنوان یکی از ابزارهای هویت‌یابی و مشروعیت‌سازی سیاست دفاعی و راهبردی کشورها تلقی می‌گردد. با ظهور علم آینده‌نگاری محققان سیاست‌گذاری سعی کردند از قابلیت‌های این علم در توسعه فنون برنامه‌ریزی راهبردی استفاده کنند. به‌این‌ترتیب به‌تدریج با استفاده گسترده از آن‌ها، روش‌ها و فنون آینده‌نگاری وارد بطن برنامه‌ریزی شد. شناسایی پیشران‌ها اصلی و کلیدی یکی از الزامات اساسی هر پروژه آینده‌نگاری در جهت تدوین سناریوها می‌باشد. بر این اساس این مقاله باهدف شناسایی پیشران‌های اصلی و کلیدی دیپلماسی دفاعی ج.ا.ایران جهت افق 15 سال آتی نگارش و با ترکیب روش‌های آینده‌پژوهی مانند، مرور منابع، پانل خبرگی و تحلیل ماتریس متقاطع و با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک انجام‌شده است. در جهت اجرای این پروژه از نظرات خبرگی صاحب‌نظران حوزه دفاعی و سیاست خارجی بهره‌برداری و در فرجام پیشران تنش‌زدایی و اعتمادسازی به‌عنوان پیشران کلیدی ارائه گردیده است. یافته‌های اصلی تحقیق حاکی از این است که در بین پیشران‌های اصلی شناسایی‌شده، پیشران تنش‌زدایی و اعتمادسازی در سطح منطقه‌ای و بین‌الملل به‌عنوان پیشران کلیدی دیپلماسی دفاعی ج.ا.ایران در سطح منطقه‌ای و بین‌الملل خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determining the major propellants of I.R. Iran’s defensive diplomacy in regional and international levels

نویسندگان [English]

  • Hossein Minaee 1
  • Ibrahim Hajiyani 2
  • Hossein Dehghan 3
  • Forozandeh Jafarzadehpur 4
چکیده [English]

Defensive Diplomacy is a part of government policy which plays role as an important tool in achieving the major objectives of the armed forces and its purpose can be considered to develop favorable national and international political conditions for maintaining and expanding national and vital values of the country against actual and potential enemies. One of the characteristics of defensive diplomacy in the current situation is considered as a means of identification and legitimizing the strategic defensive policy. With the advent of foresight science, policy-making researchers have tried to take advantage of the capabilities of this science in the development of strategic planning techniques. Therefore, gradully using them them widely, foresight methods and techniques have been integrtated with them. In any foresight project, identifing main propellants are one of the basic requirements for scenario palanning. Accordingly, the aim of this paper is to identify the key propellants for the Islamic Republic of Iran's defensive diplomacy for 15 years’ horizon, and it has been conducted through combining methods such as future studies, literature review, a panel of experts and cross-matrix analysis using software Mikmak. In order to implement this project, experts’ opinions have been employed on defensive and foreign policy operation, and in the end the key drivers and propellants have been suggested.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Propellant
  • foresight
  • Islamic Republic of Iran
  • Defensive Diplomacy
  • regional and international levels
  • defense policy

 

منابع:

  • پوستین‌چی، زهره و متقی، ابراهیم و مابی، طیبه و فقیه، مهدی (1391)، نشانه‌ها و کارکردهای دیپلماسی دفاعی پویا، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 40، زمستان
  • ·  خداوردی، بهرام (1391)، دیپلماسی دفاعی در اندیشه‌های امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، در: تبیین اندیشه‌های دفاعی امام خامنه‌ای، گزیده مقالات 2، تهران، انتشارات عقیدتی سیاسی وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
  • ·  زالی، نادر (1391) آینده‌نگاری راهبردی در برنامه‌ریزی و توسعه منطقه‌ای، انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران
  • ·  ساعد، نادر (1389)، «دیپلماسی دفاعی؛ تأملی شناختی و کاوش در مبادی»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال هشت، شماره 31، زمستان.
  • ·  ساعد، نادر و قاسم علیدوستی (1390)، «دیپلماسی دفاعی تطبیقی و ترسیم سازواره الگوی مدیریت آن در جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال نهم، شماره 34، پاییز.
  • ·  شوارتز، پیتر (1387)، هنر دورنگری ترجمه، عزیز علیزاده، مرکز آینده‌پژوهی وزارت دفاع، تهران
  • ·  عسکری، محمود و مینایی، حسین (1392)، دیپلماسی دفاعی ج.ا.ا، انتشارات شهید صیاد شیرازی، تهران
  • ·  عسگرخانی، ابومحمد و محمدرضا حق‌شناس (1390)، «تهدیدهای منطقه‌ای و راهبرد تسلیحاتی ـ امنیتی ج.ا.ایران»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال نهم، شماره 33، تابستان.
  • ·  عسگری، محمود (1389)، چارچوبی برای تبیین دیپلماسی دفاعی، نامه دفاع (نشریه مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی)، شماره،17 پاییز.
  • ·  قاسمی، فرهاد (1391)، رهیافتی نظری بر دیپلماسی منطقه‌ای، فصلنامه روابط خارجی، سال چهارم، شماره 4.
  • ·  لنون، الکساندر تی، جی (1388)، «کاربرد قدرت نرم»، ترجمه سید محسن روحانی، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
  • ·  متقی، ابراهیم (1385)، «رهیافت‌های امنیت‌سازی نهادگرا در دوران پس از جنگ سرد»، مجله دانشنامه (دوره عالی تحقیقات)، شماره 63، زمستان.
  • ·  متقی، ابراهیم (1385)، «فرایندهای تحول در ساختار و کارکرد دیپلماسی دفاعی آمریکا»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال چهارم، شماره 14، زمستان.
  • ·  مینایی، حسین و حاجیانی، ابراهیم و دهقان، حسین و جعفرزاده‌پور، فروزنده (1393)، ارزیابی اثر فعالیت‌های مدیریت دانش بر دیپلماسی دفاعی ج.ا.ایران، فصلنامه راهبردی  شماره 70
  • ·  هومن، حیدرعلی (1388)، راهنمای عملی تدوین پایان‌نامه تحصیلی، انتشارات پیک فرهنگ، تهران

 

  • Asan, seyda serdar, Umut asan, (2007), Qualitative cross-impact analysis with time consideration, Technological forecasting and social change, vol74
  • Bishoyi, Saroj (2011), Defence Diplomacy in US-India Strategic Relationship, Journal of Defence Studies, Vol 5. No 1.
  • Cottey, Andrew (2004), Reshaping Defense Diplomacy: New Roles For Military cooperation and Assistance, New York: Rutledge.
  • Godet, A. J. Meunier, M. F. Roubelat, F. (2003(, Structural analysis with the MICMAC method & actors' strategy with MACTOR method, AC/UNU Millennium Project: Futures Research Methodology-V2.0, AC/UNU, Washington, DC
  • Godet, Michel, )2006(, Creating Futures: Scenario Planning as a Strategic Management Tool, France, Economica publish
  • Godet. Michel, )2008 ,(Strategic Foresight, Lipsor Working Paper,France, Paris
  • Gordon, Theodore. (1994), Trend Impact Analysis, AC/UNU Millennium project
  •  Huntington, Samuel (1968), Military Policy, in David Sills (ed.), International Encyclopedia of Social Science, Vol 10, New York, Macmillan and Free press.
  • Jablonsky, David (2004), Why is Strategy Difficult, in Boone Bartholomees (ed.), Guide to National Security Policy and Strategy, U.S Army War Collge
  • Lider, Julian (1983), Military Theory: Concept, Structure & Problem, Alder shot, Gower Pub Company.
  • Philips, T. R (1985), Roots of Strategy: The 5 Greatest Military Classics of All Time, ed. J.R. Phillips, Mechanicsburg, Stackpole Books.
  • Piqueras, carme chacon(january2012), Defence Diplomacy plan, Madrid, minsistry of defence
  • Plessis, Anton du (2008), Defence Diplomacy: Conceptual and Practical Dimensions with Specific Reference to South Africa, Strategic Review for Southern Africa.
  • Popper, R. Keenan, M. and Butter, M. (2005), Mapping Foresight in Europe and other Regions of the World: The EFMN Annual Mapping Report 2005, report prepiued by PREST- NO to the European Commissions DG Research, Manchester, UK: The University of Manchester.
  • Rappert B. (1999), Rationalising the future? Foresight in science and technology policy co-ordination, Futures,Vol 31
  • Shea, Timothy (2005), Transforming Military Diplomacy, Joint Forces Quarterly, Issue Thirty-Eight.
  • Slaughter, R. (1999), Futures for the Third Millennium: Enabling the Forward View, Sydney: Prospect Media.
    • Willard, James E (2006), Military Diplomacy: An Essential Tool of Foreign Policy at the Theater Strategic Level, School of Advanced Military Studies, Command and General Staff College.