آب وهوا یکی از مهمترین عوامل جغرافیایی تأثیرگذار بر امور دفاعی و نظامی است. یکی از دغدغههای فرماندهان صحنه عملیاتهای رزمی برای برنامهریزی درازمدت آینده، آگاهی از تقویم اقلیم نظامی مناطق مختلف میباشد. منطقه جنوب شرق کشور به علت شرایط اقلیمی خاص مانند وقوع بادهای 120 روزه سیستان همراه با گردوخاک و محدودیت دید و نیز تأثیر توده هوای موسمی در فصل تابستان در برنامهریزیهای نظامی حائز اهمیت است. در این پژوهش به منظور آمایش اقلیم دفاعی منطقه جنوبشرق کشور، هفت ایستگاه که دارای دوره آماری بالای 30 سال بودند، انتخاب گردیده و دادههای اقلیمی مربوط به پارامترهای مختلف از سازمان هواشناسی دریافت گردید. در ادامه بعد از مشخص کردن اهمیت هر یک از پارامترهای اقلیمی، وضعیت منطقه از لحاظ میزان مطلوبیت شرایط اقلیمی برای انجام عملیاتهای مختلف نظامی در زمان حال و نیز در افق چشمانداز 1420 مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج و سناریوهای حاصل از پژوهش نشان داد که کمترین مطلوبیت برای عملیاتهای نظامی در سطح منطقه مربوط به ماههای تیر و مرداد خواهد بود، در بین ایستگاههای مورد مطالعه نیز، کمترین مطلوبیت اقلیم نظامی مربوط به منطقه زابل و زهک میباشد. همچنین بیشترین مطلوبیت اقلیم نظامی در سطح منطقه مربوط به ماههای آبان، مهر و اسفند میباشد و در بین ایستگاههای استان نیز ایستگاههای چابهار و سراوان در این ماهها از مطلوبیت اقلیم دفاعی بیشتری نسبت به بقیه برخوردار میباشند. در نهایت به منظور پیش بینی شرایط اقلیمی در زمان آینده، دو سناریو تحت عنوان "اقلیم نظامی سخت" و "دستکاری روند طبیعی اقلیم" مطرح گردید.
· احمدی، محمود. (1385). بررسی و مطالعه شرایط اقلیمی مناسب برای پایگاههای نظامی ایران، رساله دکتری اقلیمشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
· احمدی، محمود. و علیجانی، بهلول. (1386). تحلیل فضایی نقش اقلیم بر تجهیزات و ادوات نظامی در ایران، فصلنامه سرزمین، 4 (13): 40-27.
· اخباری، محمد. و نامی، محمدحسن. (1388). جغرافیای مرز با تأکید بر مرزهای ایران، تهران: انتشارات سازمان جغرافیای نیروهای مسلح.
· پاینده، نصرالله. (1384). پهنهبندی دمای مؤثر در سطح کشور با تأکید بر جغرافیای نظامی، رساله دکتری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اصفهان.
· پاینده، نصرالله. و زکی، غلامرضا. (1385). محاسبه دمای مؤثر با طراحی نرمافزار سلامت (مطالعة موردی محاسبه دمای مؤثر در130 ایستگاه سینوپتیکی کشور)، فصلنامه پژوهشهای جغرافیایی، 57: 91-73.
حاتمی، ایرج. و بهرام آبادی، بهروز. (1389). بررسی منابع آب در مناطق خشک و بیابانی و تأثیر آن بر نیروها و تجهیزات نظامی، فصلنامه علوم و فنون نظامی، 7 (19): 68-53.
· حنفی، علی. ( 1394). آب و هواشناسی نظامی، تهران: انتشارات دافوس آجا، چاپ اول.
· حنفی، علی. (1393). هواشناسی، تهران: انتشارات دانشگاه افسری امام علی (ع)، چاپ اول.
حنفی، علی. (1397). ارزیابی و پهنهبندی آب و هواشناسی نظامی استان سیستان و بلوچستان بر اساس شاخصهای PET و MCI، فصلنامه مدیریت نظامی، 18 (7): 81-59.
حنفی، علی. و اصانلو، علی. (1397). ارزیابی و پهنهبندی شاخصهای اقلیمی موثر در فعالیت نیروهای نظامی و انتظامی در مناطق مرزی ایران و افغانستان، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات مرزی، 6 (2): 27-1.
· حنفی، علی. و خوشحال دستجردی، جواد. (1393). ارزیابی و پهنهبندی تقویم اقلیم نظامی مناطق مرزی همجوار با کشور عراق، فصلنامه مدیریت نظامی، 4 (54): 178-155.
· حنفی، علی. و خوشحال دستجردی، جواد. (1394). ارزیابی نقش عناصر اقلیمی در فعالیت نیروهای نظامی با استفاده از شاخص دمای فیزیولوژیک در استان آذربایجان غربی، فصلنامه پژوهشهای مدیریت و فرماندهی نظامی، 13 (44):20-1.
· حنفی، علی. و فخری، سیروس. (1393). تحلیل شاخصهای اقلیم دفاعی در نیمه غربی ایران، فصلنامه علوم و فنون نظامی، 10 (29): 46-25.
· حنفی، علی.، اصانلو، علی. و امینی، داود. (1393). مطالعه تقویم آسایش اقلیمی فعالیت یگانهای نظامی و انتظامی (مطالعه موردی: استان هرمزگان)، فصلنامه علوم و فنون مرزی، 5 (1): 28-7.
حنفی، علی.، خوشحال دستجردی، جواد.، علیجانی، بهلول. و فخری، سیروس. (1393). ارزیابی و پهنهبندی وضعیت اقلیم دفاعی نیمه غربی کشور با استفاده از شاخص اقلیم دفاعی، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، 6 (2): 56-27.
درویشی، رمضانعلی. (1378). بررسی دمای آسایش محور شاهرود-سمنان از دیدگاه نظامی، پایاننامه کارشناسی رشته جغرافیای طبیعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران.
· شمسآبادی، حسین. (1375). کاربردهای نظامی اقلیم و ژئومورفولوژی محور نفوذی خانقین–قصرشیرین کرمانشاه، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
· صفوی، یحیی. (1378). اصول و مبانی جغرافیای نظامی، تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین (ع).
· نقیبزاده، احمد. (1388). تاریخ دیپلماسی و روابط بینالملل، تهران: نشر قومس.
Collins, J. M. (1998). Military geography for professionals and the public. Potomac Books, Inc.
Crook, J. (2009). Climate analysis and long range forecasting of dust storms in Iraq. Naval Postgraduate School Monterey CA.
Galloway Gerald, E. (2004). Studies in military Geography and Geology. U.S. military. Academy. West point. New York.
LaJoie, M. R. (2006). The impacts of climate variations on military operations in the Horn of Africa. Naval Postgraduate School Monterey Ca Dept of Meteorology.
Montgomery, C. S. (2008). Climatic variations in tropical West African rainfall and the implications for military planners. Naval Postgraduate School Monterey Ca.
Moss, S. M. (2007). Long-range operational military forecasts for Afghanistan. Naval Postgraduate School Monterey Ca.
حنفی,علی و منیری,کامل . (1398). آمایش اقلیم دفاعی منطقه جنوب شرق کشور و اهمیت آن در سناریوهای طرحریزی عملیاتهای نظامی. آیندهپژوهی دفاعی, 4(14), 35-59. doi: 10.22034/dfsr.2019.37985
MLA
حنفی,علی , و منیری,کامل . "آمایش اقلیم دفاعی منطقه جنوب شرق کشور و اهمیت آن در سناریوهای طرحریزی عملیاتهای نظامی", آیندهپژوهی دفاعی, 4, 14, 1398, 35-59. doi: 10.22034/dfsr.2019.37985
HARVARD
حنفی علی, منیری کامل. (1398). 'آمایش اقلیم دفاعی منطقه جنوب شرق کشور و اهمیت آن در سناریوهای طرحریزی عملیاتهای نظامی', آیندهپژوهی دفاعی, 4(14), pp. 35-59. doi: 10.22034/dfsr.2019.37985
CHICAGO
علی حنفی و کامل منیری, "آمایش اقلیم دفاعی منطقه جنوب شرق کشور و اهمیت آن در سناریوهای طرحریزی عملیاتهای نظامی," آیندهپژوهی دفاعی, 4 14 (1398): 35-59, doi: 10.22034/dfsr.2019.37985
VANCOUVER
حنفی علی, منیری کامل. آمایش اقلیم دفاعی منطقه جنوب شرق کشور و اهمیت آن در سناریوهای طرحریزی عملیاتهای نظامی. DFSR, 1398; 4(14): 35-59. doi: 10.22034/dfsr.2019.37985
