آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

روند پژوهی تهدیدهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا
2 استادیار دانشگاه امام علی (ع)
چکیده
از زمان بروز انقلاب اسلامی و تغییرات اساسی در سیاست خارجی ایران، اختلافات جمهوری اسلامی و آمریکا در ابعاد مختلف آغاز شده و در سالیان اخیر با اضافه شدن چالش­های جدید اوج گرفته است. تهدیدات ایالات متحده با توجه به نگرش حاکم بر این کشور و شرایط منطقه­ای شامل ابعاد متنوعی است که در این تحقیق تلاش گردیده همه ابعاد آن با رویکرد آینده­پژوهانه مورد بررسی و تحلیل قرار گیرند. برای این منظور از روش تحلیل روند به عنوان یکی از روش­های اصلی آینده‌پژوهی استفاده شده است. تحقیق حاضر از منظر هدف در گروه تحقیقات کاربردی و از منظر روش در گروه تحقیقات موردکاوی قرار دارد. ضمن آنکه در روش تحلیل نیز از رویکرد کیفی و تحلیل زمینه­ای استفاده شده است. به منظور رسیدن به اهداف تحقیق، پژوهش حاضر در بخش اول به بررسی توصیفی تهدیدات آمریکا علیه ج.ا. ایران در اسناد راهبردی منتشر شده (بین سال­های 2005 الی 2017) و دسته‌بندی انواع تهدیدات و بررسی فروانی و مضمون محتوایی آنها پرداخته است. در بخش دوم نیز ضمن تحلیل روند راهبردهای تهدیدات استخراج شده، به تبیین روندهای آتی تهدیدات در ابعاد منطقه‌ای، سیاسی، اقتصادی، امنیتی، اجتماعی و اندیشه­ای، سایبری و فرهنگی پرداخته است. 
کلیدواژه‌ها

  •  

    • پیشگاه هادیان، حمید. (1386). تحول سیاست دفاعی و امنیتی ایالات‌متحده پس از یازده سپتامبر، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
    • تاجیک، محمدرضا. (1381).  مقدمه‌ای بر استراتژی‌‌های امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران: رهیافت‌‌ها و راهبرد‌ها، جلد اول، تهران: انتشارات مرکز بررسی‌‌های استراتژیک.
    • جمالی چافی، حسین. (1388). آینده­پژوهی، مفاهیم و روش­ها، مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی، تهران.
    • دلاورپور اقدم، مصطفی. (1390). ساختار پژوهی مراکز مطالعاتی آمریکا از منظر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، گزارش دفتر مطالعات سیاسی (گروه مطالعات امنیتی-دفاعی)، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
    • کالینز، جان ام. (1373). استراتژی بزرگ، ترجمه کورش بایندر، تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسى بین‌المللی.
    • کوچکی، سجاد. (1390). تدوین راهبردهای دفاع همه‌جانبه برای مقابله با تهدید ناهمتراز در یک نبرد دریاپایه، تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
    • کویین، جیمز براین و همکاران. (1373). مدیریت استراتژیک. ترجمه محمد صائبی، تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.
    • گودرزی، سهیل. و سلطانی‌نژاد، احمد. زهرانی، مصطفی. و اسلامی، محسن. (1396). بررسی رابطه جمهوری اسلامی ایران و ایالات‌متحده آمریکا در پرتو فرهنگ راهبردی، فصلنامه مطالعات روابط بین‌الملل، 10 (39): 146-119.
    • مارتین، لی. (1383). چهرة جدید امنیت در خاورمیانه. ترجمه قدیر نصری. تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
    • مرادیان، محسن. و صادقی، سعید. (1392). آینده‌پژوهی تهدیدات نظامی آمریکا علیه ج.ا. ایران، فصلنامه علمی پژوهشی امنیت‌پژوهی، 12 (43): 171-145.
    • ملکی‌فر، عقیل. (1392). الفبای آینده‌پژوهی: علم و هنر کشف آینده و شکل بخشیدن به دنیای مطلوب، تهران: انتشارات کرانه علم.
    • میرمحمدی، مهدی. (1390). نقش سازمان‌های اطلاعاتی در سیاست خارجی: مطالعه موردی: نقش سازمان سیا در سیاست خارجی آمریکا، پایان‌نامه دکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران.
    • مینائی، حسین. حاجیانی، ابراهیم. دهقان، حسین. و جعفرزاده، فروزنده. (1395). تعیین پیشران‌های اصلی دیپلماسی دفاعی ج.ا. ایران در سطوح منطقه‌ای و بین‌الملل، فصلنامه آینده‌پژوهی دفاعی، 1 (1): 26-7.