آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

مدل مناسب آماد و پشتیبانی در فرماندهی مشترک منطقه‌ای در فضای نبرد آینده

نویسندگان
دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا
چکیده
مقابله با تهدیدات جنگ­های آتی، نیازمند شناخت فضای نبرد آینده و استفاده از تمام ظرفیت­ها و مؤلفه­های قدرت ملی می‌باشد. در چنین شرایطی عملیات­های مشترک می‌تواند با بهره­گیری از کلیه ظرفیت‌های موجود، باعث افزایش بهره­وری و اثربخشی راهبردها و راه­کنش‏ها شود. امروزه یکی از نقاط ضعف حتی ارتش­های بزرگ جهان، بخش لجستیک یا آماد و پشتیبانی است. به عبارت دیگر، این بخش هنوز نتوانسته نسبت به سایر بخش­ها، سرعت­عمل و انعطاف­پذیری خود را بالا برد. مسأله اصلی این پژوهش، فقدان مدل آماد و پشتیبانی در فرماندهی مشترک منطقه‌ای در سطح کشور در فضای نبرد آینده می‌باشد. این تحقیق از نوع کاربردی است که به روش توصیفی- تحلیلی  با رویکرد آمیخته انجام شد. جامعه آماری تحقیق شامل افسران ارشد، صاحب‌نظران و استادان دانشگاه‌های آجا در رسته‌های مرتبط با آماد و پشتیبانی بوده و حجم نمونه 78 نفر تعیین و نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند به روش خوشه‌ای انجام شد و تعداد 13 نفر از جامعه آماری برای مصاحبه برگزیده شدند. ضریب پایایی پرسشنامه (779/0) محاسبه گردید و پرسشنامه محقق ساخته پیش­آزمون شد. نتایج تحقیق گویای نوع مناسب ارتباط هر یک از ابعاد آمادوپشتیبانی و  فرماندهی مشترک منطقه‌ای با یکدیگر است. به عنوان نمونه، خبرگان آمادوپشتیبانی با درنظر گرفتن فضای نبرد آینده اکثراً معتقدندکه "نوع فرماندهی" مناسب در هریک از ابعاد ترابری (%66.7)، خدمات آماد (%59)، نگهداری و تعمیر (%66.7)، خدمات ساختمانی و امورکارگری (53.8%) به صورت فرماندهی کامل، اما در بعد تخلیه و بستری کارکنان (59%)، فرماندهی عملیاتی می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

منابع
آقایی، عبدالله (1388)، مقاله "اصول سیتم‌های جامع لجستیک"، مجله علمی پژوهشی مدیریت زنجیره تأمین، مرکز مطالعات و پژوهش‌های لجستیکی دانشگاه جامع امام حسین (علیه‏السلام)، سال یازدهم، شماره 27.
باقری،  محمد حسن (1394)، طرح‌ریزی و هدایت عملیات مشترک و مرکب،  دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران.
بی­نام (1390)، طرح‌ریزی آمادوپشتیبانی در عملیات پشتیبانی خدمات رزمی، انتشارات دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران ، تهران.
پورشاسب، عبدالعلی و نجفی، محمد و شادیانلو، ناصر و توحیدی، ارسطو (1383)، آیین­نامه عملیات مشترک و مرکب، ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران.
کاوه، عمادالدین و طریقت­فرد، رضا و محمدی، اردشیر و پورقاسم، منصور و فولادی، جمشید و بهلولی، ناصر و رشیدی، مجید و گودرزی، علی و آذرپیکان، محمدحسن (1394)، الگویتدویندکترینعملیاتمشترکآجا، مطالعات گروهی دانشجویان دوره دوم فرماندهی مشترک و مرکب، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران.
حاتمی، محسن (1382)، دکترین عملیات مشترک آمریکا، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، دانشکده فرماندهی و ستاد، تهران.
حسنلو، خسرو (1388)، مروری بر مفاهیم جنگ، موسسه آموزشی و تحقیقات صنایع دفاعی، مرکز آینده پژوهی علوم و فناوری­های دفاعی، تهران.
حسینی، سید محمود و شیخی، نرگس (1389)، یکپارچگی زنجیره تأمین و عملکرد شرکت در صنعت مواد غذایی ایران، فصلنامهعلمی پژوهشی علوم انسانی، سال دوازدهم، شماره 15، شماره پیاپی 48.
حیدری، کیومرث و عبدی، فریدون (1391)، جنگ­هایآیندهومشخصاتآنباتحلیلیبر دیدگاهبرخیصاحب نظراننظامیغرب، فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت نظامی،  شماره 48 .
خلیلی دامغانی، کاوه و تاجیک خاوه، مریم (1394)، مقاله "ارائه یک مدل برنامه ریزی آرمانی برای کاهش هزینه­های لجستیک و افزایش سطح سرویس در زنجیره تامین"، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات مدیریت صنعتی، سال سیزدهم، شماره 73.
دودانگه، محمود و حمیدی، علی (1392)، لجستیک و کارکردهای آن، مرکز مطالعات و پژوهش­های لجستیکی دانشگاه جامع امام حسین (علیه‏السلام)، مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه جامع امام حسین (علیه‏السلام).
رشاد، افسانه (1393)، مقاله "آمادوپشتیبانی در عصر جداسازی حوزه‌های ژئوپلیتیکی"، فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد دفاعی، سال هفتم، شماره 26.
رشید، غلامعلی و محرابی، غلامرضا و کلانتری، فتح ا... و شجاعی، شهرام و زنجانی، داود (1393)، مقاله "واکاوی الگوهای حاکم بر جنگ آینده و مقایسه آن با جنگ هشت ساله و جنگ­های اخیر"، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 48.
رستمی، محمود (1378)، فرهنگ واژه‌های نظامی، ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران.
شریفی­راد، رسول و دهقان، نبی­اله و فتحی، صمد (1388)، بررسی و ارائه الگوی شبکه آماد وپشتیبانی درسطوح مختلف سازمانی نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران متناسب با جنگ ناهمگون د‌ر گستره مناطق مختلف جغرافیایی کشور، مرکز مطالعات و تحقیقات نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
شعبانی، فضل­الله و الفتی، حسن و توحیدی،ارسطو و کیا، جهانبخش (1385)، بررسی ساختار آماد و پشتیبانی نزاجا و ارایه الگوی مناسب، مرکز مطالعات و تحقیقات  نزاجا.
صراف جوشقانی، حسن و غفاری توران، حسین (1391)، مقاله "بهینه کاوی در مدیریت زنجیره تأمین نظامی (MSCM )"، مجله علمی پژوهشی مدیریت زنجیره تأمین، مرکز مطالعات و پژوهش‌های لجستیکی دانشگاه جامع امام حسین (علیه‏السلام)، سال چهاردهم، شماره 36.
صفوی، رحیم (1386)، مقدمه‌ای بر جنگ غیرهمتراز، انتشارات دانشکده فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران.
عزیزی‌فر، میرعباس و فرقانی­نیا، جمشید و کمالی، سید محسن و اصلاحی، علی (1385)، کلیات آیین رزم در برابر نیروی ناهمطراز، انتشارات دانشگاه افسری امام علی علیه السلام، تهران.
عیسایی، حسین (پاییز 1388)، مقاله "نگرش سیستمی به فرایندها و کارکردهای آمادوپشتیبانی نظامی"، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال هفتم، شماره6.
فشارکی، مهدی و آقاجانی، امین (1391)، لجستیک تشخیص و پاسخ، مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
قاسمی، علی و بابایی، حسین (1389)، ویژگی‌های جنگ ناهمگون (با تکیه بر صحنه نبرد آینده)، ماهنامه اطلاعات راهبردی، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی، شماره 65.
کاظمی، بابک (1390)، مدیریت تدارکات و آماد و پشتیبانی، انتشارات فرمنش، تهران.
محرابی، غلامرضا (1394)، جزوه جنگ آینده، معاونت اطلاعات و امنیت ستاد کل نیروهای مسلح.
مرادی، بیژن (1391)، تدبیر کارکردی فرماندهی و کنترل مشترک، انتشارات مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی–حوزه هسته­های نوآوری دفاعی.
معاونت اطلاعات ارتش جمهوری اسلامی ایران (1394)، بولتن راهبردی بریتانیا.
معدنی­پور، محمود (1381)، مقاله "آموزش لجستیک"، فصلنامه توسعه مدیریت، شماره 46.
معین، محمد (بدون تاریخ)، انتشارات امیر کبیر، قابل دسترسی در:
مکاری منشادی، محمد علی (1391)، تدوین راهبرد پدافند غیرعامل نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در برابر تهدیدات ناهمتراز با تأکید بر سامانه‌های پشتیبانی خدمات رزمی، پایان­نامه دکتری، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران.
نصرت­پناه، سیاوش و رمضانی­ده­بیدی، محمد و نوروزی، روح­اله (1395)، مقاله "بررسی میزان کارایی و اثربخشی خدمات ترابری مطالعه موردی یکی از دانشگاه­های نظامی- انتظامی"، فصلنامه علمی-ترویجی اندیشه آماد، شماره 60، سال شانزدهم.
Cambridge Advanced Dictionary (2016), available in: