آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

راهبردهای اجرای عملیات مشترک در ارتش جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
استادیار علوم دفاعی راهبردی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران
چکیده
اجرای عملیات مشترک، اﺣﺘﻤﺎل ﭘﯿﺮوزی را ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺼﺎﻋﺪی افزایش داده و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﮐﺎرﺑﺮدی­ﺗﺮین و مؤﺛﺮﺗﺮﯾﻦ اقدام در جنگ‌های آینده ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار میﮔﯿﺮد. طرح‌ریزی و اجرای عملیات مشترک حاصل تجمیع توان رزم نیروهای چهارگانه آجا است که به لحاظ فرهنگ سازمانی، مدیریتی، فضای عملیاتی و محیط تخصصی کاملاً متفاوتند و هماهنگی بین آنها در اجرای عملیات مختلف لازم و ضروری است. هدف اصلی تحقیق ارائه راهبردهای اجرای عملیات مشترک در آجا می‌­باشد. این تحقیق از نوع کاربردی توسعه‌­ای و روش آن موردی- زمینه‌­ای می‌باشد. حجم نمونه آماری تحقیق 74 نفر می­‌باشد. روش گردآوری اطلاعات میدانی و کتابخانه‌­ای بوده که با تحلیل عمیق مبانی نظری، عوامل مؤثر بر اجرای عملیات مشترک را احصاء نموده و سپس در قالب پرسشنامه با استفاده از تحلیل­‌های کمی و کیفی به­‌صورت آمیخته نسبت به استانداردسازی و بومی‌سازی این عوامل در محیط عملیات مشترک ارتش اقدام شده است. بر اساس نتایج تحقیق و با استفاده از ابزار IFE و EFE تعداد 103 عامل (33 قوت و 20 ضعف و 29 فرصت و 21 تهدید) جهت اجرای عملیات مشترک در 6 مولفه شناسایی و سنجش شده و نهایتاً به روش SWOT راهبردها تدوین شده و نسبت به تعیین اولویت اجرایی آنها با استفاده از روش QSPM اقدام شده است. وضعیت فعلی آجا جهت اجرای عملیات مشترک، در ربع محافظه­‌کارانه خفیف قرار دارد. بنابراین تعداد 13 راهبرد در راستای حرکت از موقعیت تهاجمی معطوف به قوت به موقعیت تهاجمی مطلوب یا شدید تدوین شده است.
کلیدواژه‌ها

  • باقری، محمدحسن. (1394). تدوین دکترین صحنه جنگ، تهران: انتشارات دافوس آجا.
  • تهامی، مجتبی، (1390). امنیت ملی، تهران، نشر أجا.
  • دانش آشتیانی، محمدباقر. (1390). الگوی مدیریت استراتژیک و فرآیند تدوین استراتژی، تهران: انتشارت دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • زهدی، یعقوب. و کلانتری، فتح­ا... (1397). رویکردهای جنگ آینده، تهران: انتشارات داعا.
  • گروه مؤلفین. (1390). عملیات مشترک و مرکب، تهران، انتشارات دافوس آجا.
  • گروه مؤلفین فرهنگستان زبان و ادب فارسی.(1392). فرهنگ هزار واژه نظامی، تهران، انتشارات ستاد کل نیروهای مسلح.
  • قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب. (1358). اصلاحات و تغییرات و تتمیم قانون اساسی سال 1368 مبحث دوم: ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اصل 143.
  • گروه مشترک معاونت اطلاعات نهسا. (1396). ترجمه نشریه مشترک 0-3 نیروهای مسلح ایالات متحده به نام عملیات مشترک، مؤسسه مطالعات دفاعی.
  • گزارش سفید. (2015). دیدگاه مشترک در حال تکامل: جنگ مشترک آمریکا و حل بحران در قرن 21، واشنگتن دی.سی، ستاد مشترک.
  • مرادپیری، هادی. (1398). عملیات مرکب و مشترک، تهران، انتشارات دانشگاه امام حسین(ع).
  • گروه مطالعاتی دوره پنجم فرماندهی عملیات مشترک و مرکب. (1394). راهبردهای هم افزایی نیروهای آجا برای عملیات مشترک، دانشکده جنگ، دافوس آجا.
  • گروه مطالعاتی دوره دوم فرماندهی عملیات مشترک و مرکب. (1394). الگوی تدوین عملیات مشترک، دانشکده جنگ، دافوس آجا.
  • معمارزاده، غلامرضا. و پورشاسپ، عبدالعلی. (1386). الگوی مفهومی رهنامه نظامی، فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، 3(198).
  • منزوی، مسعود. و فولادی، قاسم. (1387). مفاهیم عملیات مشترک، تهران: انتشارات مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی ودجا.
  • نطاق، مهدی. (1398). فرماندهی مشترک، تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین(ع).
  • PAUL E. B. )2017 .( Brigadier General, U.S. Air Force، CROSS-DOMAIN SYNERGY IN JOINT OPERATIONS

Weiguan, Wang. (2012). Joint Operations, National Defense University, world military review.