آبوهوا از عواملی است که طرحهای نظامی، تاکتیکها و دکترینها، فرماندهی، انتخاب نیروهای نظامی، تجهیزات نظامی، البسه، آماد، تعمیر و نگهداری، ساخت و پشتیبانی را تحت تأثیر قرار میدهد. یکی از دغدغههای فرماندهان صحنه عملیاتهای رزمی برای برنامهریزی درازمدت در آینده، آگاهی از احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در عملیات نظامی میباشد. برای ارزیابی احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در برنامهریزی عملیاتهای نظامی آینده در منطقه خوزستان، هشت ایستگاه سینوپتیک موجود در منطقه که دارای طول دوره آماری بالای 30 سال بودند، انتخاب گردیده و دادههای اقلیمی مربوط به پارامترهای دما، رطوبت نسبی، سرعت و جهت باد، ابرناکی، میدان دید، بارش باران و برف در دوره روزانه و ماهانه از سازمان هواشناسی دریافت گردید. سپس آستانههای عناصر اقلیمی تأثیرگذار در عملیات نظامی تعیین و احتمالات وقوع پارامترهای تأثیرگذار بر عملیات نظامی محاسبه گردید. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که بیشترین میزان مطلوبیت اقلیم نظامی در خوزستان مربوط به فصلهای زمستان و پاییز است. در فصل زمستان شاخص اقلیم نظامی در منطقه خوزستان بین 5/13 تا 26 درصد متغیر است و بیشترین مقدار آن با بیش از 20 درصد در ایستگاههای امیدیه، آبادان و دزفول و کمترین آن با مقادیر کمتر از 15 درصد مربوط به ایستگاه رامهرمز است. کمترین میزان مطلوبیت اقلیم نظامی در خوزستان مربوط به فصلهای تابستان و بهار است. در فصل تابستان شاخص اقلیم نظامی در منطقه خوزستان بین 5/35 تا 47 درصد متغیر است که در ایستگاههای آبادان، اهواز، بستان، بندر ماهشهر و امیدیه شاخص بیشتر از 41 درصد بوده و شرایط نامطلوبی برای فعالیتهای نظامی وجود دارد. در نهایت با توجه به تغییرات اقلیمی محتمل آینده در الگوهای دما، بارش، رطوبت نسبی و ... در منطقه خوزستان ، پیشبینی میگردد که احتمال وقوع و میزان تأثیرگذاری مخاطرات آبوهوایی مانند موجهای گرمایی، بارشهای سیلآسا، خطر درگیری یا تنش نظامی با عراق بر سر ریزگردها، فعال شدن شکافهای قومی و مذهبی به خاطر از بین رفتن امنیت غذایی ، تشدید مهاجرت و خالی شدن مرزهای کشور و هزینهبر بودن تأمین امنیت برای نیروهای نظامی کشور و ... افزایشیافته و عملیاتهای نظامی آینده را بیش از گذشته متأثر سازد.
· احمدی، محمود. (1385). بررسی و مطالعه شرایط اقلیمی مناسب برای پایگاههای نظامی ایران، رساله دکتری اقلیمشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات.
· احمدی، محمود. و علیجانی، بهلول. (1386). تحلیل فضایی نقش اقلیم بر تجهیزات و ادوات نظامی در ایران، فصلنامه سرزمین، سال چهارم، 13: 27-40.
· اخباری، محمد؛ نامی، محمدحسن. (1388). جغرافیای مرز با تأکید بر مرزهای ایران، تهران: انتشارات سازمان جغرافیای نیروهای مسلح.
· لیپشوتز، سیمور. (1367). تئوری و مسائل احتمالات، ترجمه عادل ارشقی، تهران: انتشارات نی، صص 228-225.
· افروشه، رضا؛ سعیدی، علی؛ مختاری، داود. (1391). نقش عناصر آبوهوایی بر فعالیت نیروهای نظامی استان آذربایجان شرقی با استفاده از شاخص دمای فیزیولوژی (PET)، پنجمین کنگره بینالمللی جغرافیدانان جهان اسلام، تبریز.
· پاینده، نصرالله. (1384). پهنهبندی دمای مؤثر در سطح کشور با تأکید بر جغرافیای نظامی، رساله دکتری دانشگاه اصفهان.
· پاینده، نصرالله. و زکی، غلامرضا. (1383). محاسبه دمای مؤثر با طراحی نرمافزار سلامت، پژوهشهای جغرافیایی دانشگاه تهران، 6(57): 91-73.
حاتمی، ایرج. و بهرامآبادی، بهروز. (1389). بررسی منابع آب در مناطق خشک و بیابانی و تأثیر آن بر نیروها و تجهیزات نظامی فصلنامه علوم و فنون نظامی، 7(19): 68-53.
حنفی، علی. (1397). ارزیابی و پهنهبندی آبوهواشناسی نظامی استان سیستان و بلوچستان بر اساس شاخصهای PET و MCI، فصلنامه مدیریت نظامی، 18 (69): 81-59.
· حنفی، علی. ( 1397). اقلیمشناسی نظامی ایران ( غرب و شمال غرب)، تهران: انتشارات دافوس آجا، چاپ اول.
· حنفی، علی. (1393). ارزیابی و پهنهبندی تقویم اقلیم دفاعی در نیمه غربی کشور، رساله دکتری دانشگاه اصفهان.
حنفی، علی. و اصانلو، علی. (1397). ارزیابی و پهنهبندی شاخصهای اقلیمی مؤثر در فعالیت نیروهای نظامی و انتظامی در مناطق مرزی ایران و افغانستان، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات مرزی، 6(2).
· حنفی، علی؛ اصانلو، علی. و امینی، داود. (1393). مطالعه تقویم آسایش اقلیمی فعالیت یگانهای نظامی و انتظامی (مطالعه موردی: استان هرمزگان)، فصلنامه علوم و فنون مرزی، 5(1): 28-7.
· حنفی، علی. خوشحال دستجردی، جواد. (1393). ارزیابی و پهنهبندی تقویم اقلیم نظامی مناطق مرزی همجوار با کشور عراق، فصلنامه مدیریت نظامی، 4(54): 178-155.
· حنفی، علی. و خوشحال دستجردی، جواد. (1394). ارزیابی نقش عناصر اقلیمی در فعالیت نیروهای نظامی با استفاده از شاخص دمای فیزیولوژیک در استان آذربایجان غربی، فصلنامه پژوهشهای مدیریت و فرماندهی نظامی، 13(44): 20-1.
حنفی، علی؛ خوشحال دستجردی، جواد؛ علیجانی، بهلول و فخری، سیروس. (1393). ارزیابی و پهنهبندی وضعیت اقلیم دفاعی نیمه غربی کشور با استفاده از شاخص اقلیم دفاعی، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، 6(2): 56-27.
· حنفی، علی. و فخری، سیروس. (1393). تحلیل شاخصهای اقلیم دفاعی در نیمه غربی ایران، فصلنامه علوم و فنون نظامی، 10(29): 46-25.
درویشی، رمضان علی. (1378). بررسی دمای آسایش محور شاهرود-سمنان از دیدگاه نظامی، پایاننامه کارشناسی رشته جغرافیای طبیعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران.
رضایان قیه باشی، احد؛ پور عزت، علیاصغر؛ حافظ نیا، محمدرضا. ( 1397). آیندهپژوهی تهدیدهای نظامی- امنیتی ناشی از تغییر اقلیم در ایران با استفاده از روش چرخ آینده، فصلنامه آیندهپژوهی دفاعی، 2(4): 166- 141.
· شمسآبادی، حسین. (1375). کاربردهای نظامی اقلیم و ژئومورفولوژی محور نفوذی خانقین –قصر شیرین کرمانشاه، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی تهران.
· شیراوند، هنگامه. و هاشمی، محمدناصر. ( 1395). بررسی اثرات تغییر اقلیم بر امنیت ملی پایدار، کنفرانس ملی پدافند غیرعامل و توسعه پایدار، وزارت کشور، تهران.
· صفوی، یحیی. (1378). اصول و مبانی جغرافیای نظامی، تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین (ع).
· کالینز، جان، ام. (1384). جغرافیایی نظامی (جغرافیای طبیعی)، ترجمه: آهنی، محمدرضا، محسنی، بهرام، تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین (ع).
· نامی، محمدحسن. ( 1392). آبوهوا مهمترین ابزار جنگ در آینده، مجله نگرش نو در جغرافیای انسانی، 5(2): 288- 269.
Callins, JM. (1998). Military Geography for Professionals and the Public. National Defense University Prss Washington, d, c.
Crook, J. (2009). Climate analysis and long range forecasting of dust storms in Iraq. Naval Postgraduate School Monterey CA.
FM 38-81/AFM 105-4. (1989). Weather Support For Army Tactical Operations, Departments Of The Army And The Air Force, Washington, DC.
Galloway Gerald E. (2004). Studies in military Geography and Geology. U.S. military.Acodemy.west point. New York.
Karl, T. R., Melillo, J. M., Peterson, T. C., & Hassol, S. J. (Eds.). (2009). Global climate change impacts in the United States. Cambridge University Press.
Krauß, W., Bremer, S., Wardekker, J. A., Marschuetz, B., Baztan, J., & da Cunha, C. (2018). Chronology and in-depth analysis of weather-related and place-specific narratives of climate change.
LaJoie, M. R. (2006). The impacts of climate variations on military operations in the Horn of Africa. Naval Postgraduate School Monterey Ca Dept of Meteorology..
Montgomery, C. S. (2008). Climatic variations in tropical West African rainfall and the implications for military planners. Naval Postgraduate School Monterey Ca.
Moss, S. M. (2007). Long-range operational military forecasts for Afghanistan. Naval Postgraduate School Monterey Ca.
Richards, E. H. (2019). Euthenics, the science of controllable environment: A plea for better living conditions as a first step toward higher human efficiency. Good Press.
حنفی,علی . (1399). ارزیابی احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در برنامهریزی عملیاتهای نظامی آینده در منطقه خوزستان. آیندهپژوهی دفاعی, 5(19), 107-132. doi: 10.22034/dfsr.2021.521320.1456
MLA
حنفی,علی . "ارزیابی احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در برنامهریزی عملیاتهای نظامی آینده در منطقه خوزستان", آیندهپژوهی دفاعی, 5, 19, 1399, 107-132. doi: 10.22034/dfsr.2021.521320.1456
HARVARD
حنفی علی. (1399). 'ارزیابی احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در برنامهریزی عملیاتهای نظامی آینده در منطقه خوزستان', آیندهپژوهی دفاعی, 5(19), pp. 107-132. doi: 10.22034/dfsr.2021.521320.1456
CHICAGO
علی حنفی, "ارزیابی احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در برنامهریزی عملیاتهای نظامی آینده در منطقه خوزستان," آیندهپژوهی دفاعی, 5 19 (1399): 107-132, doi: 10.22034/dfsr.2021.521320.1456
VANCOUVER
حنفی علی. ارزیابی احتمالات وقوع و میزان تأثیرگذاری عناصر اقلیمی در برنامهریزی عملیاتهای نظامی آینده در منطقه خوزستان. DFSR, 1399; 5(19): 107-132. doi: 10.22034/dfsr.2021.521320.1456