آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

نقش فضای مجازی در ساختار نظم جدید بین‌الملل

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار مدیریت راهبردی دفاعی، دانشگاه افسری امام علی (ع)، تهران، ایران
2 دانشیار مدیریت راهبردی فضای سایبر، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران،
3 دانشیار روابط بین‌الملل، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
4 دانش آموخته مدیریت راهبردی فضای سایبر، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
چکیده
هدف: نظم بین‌الملل مفهومی پویا است که با ظهور فضای مجازی دچار تغییرات بنیادین شده است. این تحقیق با هدف بررسی نقش فضای مجازی در ساختار نظم جدید بین‌الملل انجام شد تا بتواند با تبیین نظم در حال گذار و تصویرسازی از نظم جدیدِ متأثر از فضای مجازی، تصویر منسجمی برای تصمیم‌گیری‌های راهبردی ارائه نماید.
روش‌شناسی: این تحقیق ازنظر هدف توسعه‌ای و از رویکرد تحقیقات آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) استفاده گردیده است. برای گردآوری کیفی داده­ها مصاحبه با 9 نفر از صاحب‌نظران و برای جامعه آماری بخش کمی این پژوهش تعداد 92 پرسشنامه که با مقیاس 5 گزینه‌ای لیکرت تنظیم‌شده بود، تکمیل و با نرم‌افزار Smart PLS تحلیل شد.
یافته‌ها: تحلیل مدل ساختاری نشان می‌دهد که فضای مجازی با تأثیرات معنادار بر مؤلفه‌های «دوران گذار» با ضریب مسیر 0.751، «ساختار» با ضریب مسیر 0.705، «مکاتب» با ضریب مسیر 0.875 و «مفهوم» با ضریب مسیر 0.815، نقش حیاتی در دگرگونی نظم بین‌المللی و بازتعریف مفاهیم بنیادین آن ایفا می‌کند.
نتیجه‌گیری: در این دوران گذار، تغییرات عمیق در نظم جهانی به‌وجود آمده که ناشی از تحولات فناوری، فرهنگی و اجتماعی است. ساختار جدید به بازتعریف هنجارها و ارزش‌ها پرداخته و مکاتب مختلف تفکر، به ویژه تفکر اسلامی، نقش کلیدی در شکل‌دهی به آینده جهانی ایفا می‌کنند. مفهوم جدید از نظم بین‌الملل نیز به تغییر در روابط و کنشگری‌های جهانی کمک می‌کند و به نوعی به ظهور الگوهای نوین در تعاملات بین‌المللی منجر می‌شود

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی:

  • تسریع در احصاء روند­های تاثیرگذار نظم سایبری که موجب دگرگونی‌های سریع و پیچیدهِ در نظم نوین بین‌الملل می­‌گردد.
  • برنامه­‌ریزی و گسترش حضور فعال در تنظیم قوانین بین‌المللی و رژیم‌های حکمرانی فضای مجازی و همکاری‌های منطقه‌ای و جهانی برای مقابله با تهدیدات سایبری.
  • برای نقش آفرینی بازیگران غیردولتی (سمن‌­ها، شرکت‌های فناور، سلبریتی‌­ها، گروه‌های هکری و غیره) در دیپلماسی دفاعی و سایبری سرمایه‌­گذاری گردد.
  • با تحولات ایجاد شده در مفاهیم مرز، حاکمیت، ملت و واحد سیاسی در فضای مجازی به پژوهش‌­های مرتبط با سایبرپلیتیک بیشتر توجه شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


اصغرزاده، اصغر، فرزام نیا، نیما، اوریا، مهدی و قربانی، وحید. (1403). عوامل پیش‌روی سازمان‌های آینده در فضای متاورس. امنیت ملی، 14(54)، 181-206. URL: /https://ns.sndu.ac.ir/article_3365.html
سعیدی، روح الامین. (1396). چرایی ظهور دیپلماسی نوین در بستر متحول نظام جهانی. مطالعات روابط بین الملل (پژوهشنامه روابط بین الملل)، 10(37)، 105-136. URL:/ https://sid.ir/paper/247592/fa
متقی، سید محمدرضا، خسروی، حسن، عبدالکریمی، بیژن، عباسی، بیژن و آقامحمدآقایی، احسان. (1403). چالش‌های دولت-ملت در عصر انقلاب صنعتی چهارم. فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، 1-18. doi: 10.22059/jplsq.2023.354038.3251
اسماعیلی، مصطفی. (1394). جهانی‌شدن و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (چاپ اول). تهران: انتشارات انتخاب. URL:/ https://www.gisoom.com/book/11133816/
دهقانی فیروزآبادی، سیدجلال و رادفر، فیروزه . (1403). دیپلماسی عمومی: پیوند قدرت سیاسی و قدرت مردمی. پژوهشنامه دیپلماسی فرهنگی، 1(3)، 7-56. doi: 10.22034/cdrj.2024.473329.1011
وحیدی، موسی الرضا. (1386). فراتکنولوژی و تحول مفهوم قدرت در روابط بین الملل. مطالعات راهبردی، 10(4 (پیاپی 38))، 54-72. URL: https://sid.ir/paper/466295/fa
جمشیدی، محمد حسین و نقدی، فرزانه . (1398). تأثیر انقلاب فناوری نوین ارتباطی و اطلاعاتی بر دگرگونی و تحول مقوله «دولت». فصلنامه سیاست، 49(3)، 607-626. doi: 10.22059/jpq.2019.228744.1007029
دهشیری، محمدرضا. (1393). جهانی شدن و نظام بین‌الملل. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 14(5)، 1-31.
رحمان زاده، سید علی. (1388). کارکرد شبکه های اجتماعی مجازی در عصر جهانی شدن. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 1(1)، 49-78. URL: /https://sspp.iranjournals.ir/article
سعیدی، روح الامین. (1396). چرایی ظهور دیپلماسی نوین در بستر متحول نظام جهانی. مطالعات روابط بین الملل (پژوهشنامه روابط بین الملل)، 10(37)، 105-136. SID. https://sid.ir/paper/247592/fa
Asgharzadeh, A. , Mohammadzadeh, M. and Mirjomehri, A. R. (2024). Structural equation modeling (SEM) in institutionalizing e-learning culture case study AJA command and staff university. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications, 15(6), 165-172. doi: 10.22075/ijnaa.2023.30037.4319
Barlow, J. P. (1996). A Declaration of the Independence of Cyberspace. Electronic Frontier Foundation. URL: https://www.eff.org/cyberspace-independence.
DeNardis, L. (2014). The Global War for Internet Governance. New Haven: Yale University Press. https://doi.org/10.12987/9780300182118
Eriksson, J., & Giacomello, G. (2009). Who controls the internet? Beyond the obstinacy or obsolescence of the state. International Studies Review, 11(1), 205–230. https://doi.org/10.1111/j.1468-2486.2008.01841.x
Kissinger, H. (2015). World Order: Reflections on the Character of Nations and the Course of History. Penguin Books. URL: https://www.penguinrandomhouse.com/books
Mazarr, M. J. (2016). Understanding the Current International Order. RAND Corporation. URL:https://www.rand.org/pubs/research
Waltz, K. N. (1979). Theory of International Politics. Addison-Wesley. URL: https://books.google.com/books/about/
Acharya, A. (2017). After liberal hegemony: The advent of a multiplex world order. Ethics & International Affairs, 31(3), 271-285. DOI: 10.1017/S089267941700020X
Acharya, A. (2018). The end of American world order (2nd ed.). Polity Press. URL: https://www.politybooks.com/bookdetail?book
Allison, G. (2017). Destined for war: Can America and China escape Thucydides’s trap? Houghton Mifflin Harcourt. URL: https://www.hachettebookgroup.com
Haas, R. (2008). The age of nonpolarity: What will follow U.S. dominance. Foreign Affairs, 87(3),. URL:https://www.jstor.org/stable/20032650
Hale, T., Held, D., & Young, K. (2013). Gridlock: Why global cooperation is failing when we need it most. Polity Press. URL: https://books.google.com/books
Hurrell, A. (2018). Beyond the BRICS: Power, pluralism, and the future of global order. Ethics & International Affairs, 32(1), 89-101. https://doi.org/10.1017/S0892679418000126
Ikenberry, G. J. (2018). The end of liberal international order? International Affairs, 94(1), 7-23.  https://doi.org/10.1093/ia/iix241
Kello, L. (2017). The virtual weapon and international order. Yale University Press. https://doi.org/10.12987/9780300226331
Katzenstein, P. J. (2015). A world of plural and pluralist civilizations: Multiple actors, traditions, and practices. In P. J. Katzenstein (Ed.), Civilizations in world politics: Plural and pluralist perspectives (pp. 1-40). Routledge. URL: https://www.taylorfrancis.com/chapters
Mearsheimer, J. J. (2019). Bound to fail: The rise and fall of the liberal international order. International Security, 43(4), 7-50. DOI: https://doi.org/10.1162/isec_a_00342
Nye, J. S. (2019). Notes on insights from other regimes: Cyber. Governance of the Deployment of Solar Geoengineering, 55.‏ URL: /https://scholar.harvard.edu/
Slaughter, A. M. (2017). The chessboard and the web: Strategies of connection in a networked world. Yale University Press. URL: https://books.google.com
Segal, A. (2016). The hacked world order: How nations fight, trade, maneuver, and manipulate in the digital age. Hachette UK.‏ URL: https://www.csmonitor.com/World/P
Zakaria, F. (2019). The self-destruction of American power: Washington squandered the unipolar moment. Foreign Affairs, 98(4), 10-16. URL: https://www.jstor.org/stable/26798221