هدف: شناسایی و تبیین الزامات و ویژگیهای مؤثر در طراحی سامانههای پدافند هوایی ارتفاع پایین نزاجا با تأکید بر آیندهپژوهی و تحلیل تهدیدات آینده روش: در این مقاله از روش تحلیل آمیخته استفاده شده است. دادهها از طریق مصاحبه با ۱۱ نفر از خبرگان دفاعی و همچنین توزیع پرسشنامه میان ۸۲نفر متخصص گردآوری شده است. تحلیل دادههای کیفی با استفاده از نرمافزار MaxQDA و تحلیل عاملی تأییدی با نرمافزار SmartPLS و تحلیل SWOT انجام شد. نتایج نشان داد که مؤلفه «الزامات و ویژگیها» دارای شش شاخص کلیدی بوده و بالاترین بار عاملی مربوط به شاخص «اتوماسیون سامانه» میباشد. یافتهها: تحلیل آیندهپژوهانه یافتهها حاکی از آن است که طراحی کارآمد این سامانهها مستلزم تمرکز بر خودکارسازی، قدرت واکنش سریع، تعامل شبکهای و توان مقابله با تهدیدات ترکیبی آینده همچون پهپادهای کوتاه پرواز و ریزپرندهها ، جنگ سایبری و حملات پرسرعت خواهد بود. نتیجهگیری: مؤلفه الزامات و ویژگیها در سامانههای پدافند هوایی نقش محوری در افزایش آمادگی رزمی نزاجا در برابر تهدیدات آینده دارد. این الزامات باید بر اساس ویژگیهایی چون واکنش بلادرنگ، شناسایی ترکیبی، اتوماسیون سطح بالا و هماهنگی سامانهای طراحی شوند. یافتهها تأکید دارند که مهمترین راهکار اثربخش مقابله با تهدیدات آینده، تحول در الزامات فنی و عملیاتی و نوسازی مفهومی در طراحی این سامانههاست.
تازه های تحقیق
توصیههای کلیدی برای سیاستگذاران دفاعی
تشکیل کارگروه تخصصی آیندهپژوهی تهدیدات هواپایه با مشارکت مشترک نیروهای مسلح و مراکز علمی
تدوین برنامه بلندمدت برای ارتقاء سطح اتوماسیون سامانهها و کاهش مداخلات انسانی در چرخه شناسایی تا درگیری
اولویتدهی به تحقیق و توسعه در حوزه سامانههای چندلایه، شبکهمحور و مجهز به حسگرهای چندطیفی
بازنگری در آموزش و دکترینهای رزمی بهنحوی که تطابقپذیری با تهدیدات ترکیبی آینده فراهم گردد
سرمایهگذاری راهبردی در توسعه زیرساختهای فرماندهی و کنترل امن و قابل اطمینان با مقاومت سایبری بالا
تیموری، هادی، پایاننامه کارشناسی ارشد، نیازسنجی سامانههای پدافندهوائی ارتفاع پائین نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران متناسب با تهدیدهای آینده، دافوس آجا، بهار 1404.
عبدی، جواد، خرازیان، پیمان و پرتوی، محمدعلی. (1399). ارائه مدل مفهومی برای مدیریت منابع دفاعی. علوم و فنون نظامی، 16(50)، 57-80. (URL: http://jmst.ir/article-1-2393-fa.html)
صادقی، کریم، پایاننامه کارشناسی ارشد، الزامات عملیاتی طراحی سامانههای پدافند هوایی بهمنظور مقابله با موشکهای کروز. انتشارات دافوس آجا، 1402
ولیوند زمانی، حسین، نیازی، علی و مرادیان، محسن . (1404). الگوی نیروی مشترک دانشبنیان در ارتش جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر رویکردی آیندهنگرانه. آیندهپژوهی دفاعی، 10(36)، 1-34. (URL: doi: 10.22034/dfsr.2025.2049210.1872)
Abdi, J., Kharazian, P., & Partovi, M.-A. (2020). Presenting a Conceptual Model for Defense Resource Management. Military Science andTechnology, 16(50), 57–80. [in Persian] URL:http://jmst.ir/article-1-2393-fa.html
Ghaffari, B. (2021). Explaining the Effective Components in Enhancing the Combat Capability of Iran’s Air Defense. Defensive Strategy, 73, 99–118. [in Persian] URL:https://dsri.modares.ac.ir/article_68010.html
Gormley, D. M. (2023). Missile Contagion: Cruise Missile Proliferation and the Threat to International Security. Naval Institute Press.
Wilson, C. (2020). Future Warfare and the Use of Autonomous Defense Systems: Policy Considerations. Journal of Military Ethics, 14(3-4), 245-264. URL: https://www.tandfonline.com/journals/rjme20
Kopp, C. (2022). High Mobility Air Defense Systems: Technical Requirements and Future Challenges. Defense Today, 12(4), 18–24. URL: http://www.ausairpower.net/
Sadeghi, K. (2023). Operational Requirements for the Design of Air Defense Systems against Cruise Missiles (Master’s thesis). AJA Command and Staff University. [in Persian]
Teimouri, H. (2025). Needs Assessment of the Army Ground Forces’ Low-Altitude Air Defense Systems in Accordance with Future Threats (Master’s thesis). AJA Command and Staff University. [in Persian]
Valivand Zamani, H., Niazi, A., & Moradian, M. (2025). A Future-Oriented Model for Knowledge-Based Joint Forces in the Islamic Republic of Iran Army. Defensive Foresight, 10(36), 1–34. [in Persian] URL: https://doi.org/10.22034/dfsr.2025.2049210.1872
