آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

متاورس، هویت مجازی و جنگ نرم: سناریوهای آینده امنیت اجتماعی در ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد جامعه شناسی سیاسی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران ، ایران
2 دانشجوی دکترای آینده پژوهی، دانشگاه امام صادق ع، تهران، ایران.
3 استاد مدیریت صنعتی، دانشگاه امام صادق ع، تهران، ایران.
چکیده
زمینه و هدف: گسترش متاورس، بستری برای تعاملات و شکل‌گیری هویت‌های جدید ارائه داده، تهدیدهای بالقوه‌ای را برای امنیت اجتماعی به همراه دارد. این پژوهش باهدف بررسی سناریوهای آینده امنیت اجتماعی ایران در مواجهه با متاورس و جنگ نرم انجام شده است.
روش‌ها: در این پژوهش از روش سناریونویسی شوارتز برای شناسایی نیروهای پیشران کلیدی و عدم قطعیت‌های مهم (رویکرد دولت به متاورس و میزان نفوذ جنگ نرم) استفاده شده است.
یافته‌ها: چهار سناریو محتمل (انزوای مجازی، فرصت‌های محدود، باتلاق مجازی و میدان نبرد مجازی) توصیف و تحلیل شدند. باتوجه‌به یافته‌های پژوهش، دولت در تعامل با فضای دگرگون‌شونده متاورس نیازمند رویکردی سیاست‌محور و مبتنی بر همکاری با بدنه تصمیم‌سازی در این حوزه است.
نتیجه‌گیری‌ها: نتایج نشان داد که آینده امنیت اجتماعی در ایران، به‌شدت وابسته به رویکرد سیاست‌گذاران، تصمیم‌گیری‌های منطقی و منسجم و شناخت عوامل تضعیف‌کننده و تسریع بخش آن است. این پژوهش می‌تواند راهنمایی برای فعالان جهت تحلیل شرایط باشد

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی

  • تقویت پایش و رصد اطلاعاتی: با ایجاد حضور فعال و هوشمندانه در متاورس، فعالیت دشمنان و تهدیدهای سایبری/اطلاعاتی شناسایی شوند.
  • توسعه دکترین دفاع سایبری: دکترین دفاع سایبری متناسب با فضای متاورس تدوین و به‌روزرسانی گردد.
  • ایجاد پلتفرم‌های بومی: پلتفرم‌های بومی و امن برای فعالیت‌های دولتی و نظامی در متاورس ایجاد شود.
  • تربیت نیروی انسانی متخصص: نیروی انسانی متخصص در حوزه‌های مختلف مرتبط با متاورس (امنیت سایبری، توسعه نرم‌افزار و...) تربیت شود.
  • توسعه همکاری: همکاری نهادهای دولتی و بخش خصوصی در زمینه توسعه و امنیت متاورس تقویت شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


-       آذری نجف‌آبادی، محمد (مترجم). (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ. جلد اول: ظهور جامعه شبکه‌ای نوشته مانوئل کاستلز. تهران: طرح نو.
-       آذری نجف‌آبادی، محمد (مترجم). (1398). قدرت ارتباطات نوشته مانوئل کاستلز. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
-       افسری، ر؛ بهزادفر، م و خیرالدین، ر. (1399). آینده‌پژوهی امنیت اجتماعی در نظام شهری ایران: شاخص‌شناسی برای تبیین، سنجش و اولویت‌بندی. آینده‌پژوهی دفاعی. 5 (16)، 109-141. (https://doi.org/10.22034/dfsr.2020.39782)
-       پدرام، ع؛ و احمدیان، م. (1394). آموزه‌ها و آزموده‌های آینده‌پژوهی. تهران: مؤسسه افق آینده‌پژوهی راهبردی.
-       پدرام، ع؛ و جلالی وند، ع. (1392). مقدمه‌ای بر آینده‌پژوهی (جلد اول). تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی - مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی.
-       رادمهر، حسین؛ جعفری، محمد. (1402). بررسی و تحلیل ویژگی‌ها و خصایص جنگ نرم با نگاهی به آثار و پیامدهای آن بر امنیت اجتماعی در جوامع اسلامی. پژوهش‌های حقوقی قانون یار، 6 (22) 93-132. (http://noo.rs/z1qhi)
-       رستمی، حسن؛ درزیان، هادی؛ عرفانی، حسن (1403). مطالعه نقش رسانه‌های داخلی در کاهش اثرات و پیامدهای جنگ نرم رسانه‌ای. مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی. (https://issk.sndu.ac.ir/article_3067.html)
-       عباسی مرشت، امیرحسین؛ سمیعی، صادق؛ قادری، سید رضی (1403). بررسی روش‌های عام جنگ نرم در آموزه‌های قرآنی. پاسخ به شبهات دینی. (https://www.pasokhmag.ir/article_213626.html)
-       عنایت‌الله، س. (1388). تحلیل لایه‌لایه‌ای علت‌ها؛ نظریه و موردکاوی‌های یکپارچه و متحول‌ساز آینده‌پژوهی (ترجمه م. منزوی، جلد اول). تهران: مرکز آینده‌پژوهی علوم و فناوری دفاعی.
-       عیوضی، محمدرحیم و نوریان، احمد. (1400). بررسی روندهای آینده شبکه‌های اجتماعی و تأثیرات آن بر امنیت ملی. مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، 5 (17)، 257-284. (https://issk.sndu.ac.ir/article_1455.html)
-       فضل علی، ز؛ رحمان‌زاده، س؛ احمدی، ث و تقی‌پور، ف. (1403). سناریوهای آینده‌پژوهانه حکمرانی اینترنت با تأکید بر فناوری‌های وب آینده: افق 1406 هجری شمسی. مطالعات فرهنگی و ارتباطات. (https://www.jcsc.ir/article_715748.html)
-       قاسمی، محمدهادی و شراهی، اسماعیل (1404). سناریوهای آینده سرمایه اجتماعی ایرانیان در فضای مجازی. فصلنامه مدیریت سرمایه اجتماعی. (https://jscm.ut.ac.ir/article_101589.html)
-       محمودی، م و صادقی، س (1401). متاورس و تأثیر آن بر سبک زندگی. فصلنامه مطالعات حقوقی فضای مجازی. (https://doi.org/10.30495/cyberlaw.2022.693926)
-       ملکی فر، ع. (1385). الفبای آینده‌پژوهی. تهران: انتشارات کرانه علم.
-       مهدوی زاده، مهدی؛ اسماعیلی، مهدی؛ یاقوت پور، محمدحسین (1402). نقش پدافند غیرعامل در برابر تهدیدات شبکه‌های اجتماعی مجازی. پژوهش‌های راهبردی ارتش. (https://www.asrq.ir/article_144888.html)
-       نجات پور، م؛ یزدان پناه، م و محمدی فر، ن (1402). جنگ نرم و راهکارهای مقابله با آن. مطالعات عملیات روانی. (http://noo.rs/faOFl)
 
-       Abbasi Marsht, A. Samiei, S. & Ghaderi, S.R. (2024). Investigating the methods of soft warfare in Quranic teachings Responses to Religious Suspicions, 36, 57-69. [in Persian]. URL: (https://www.pasokhmag.ir/article_213626.html)
-       Afsari, R. Behzadfar, M. and Khairuddin, R. (2019). Futures Studies of Social Security in the Urban System of Iran: Indexology for Explanation, Measurement and Prioritization. Defense Futures Studies. 5 (16), 109-141. [in Persian]. URL: (https://doi.org/10.22034/dfsr.2020.39782)
-       Azari Najafabadi, M. (Translator). (2009). Communication Power by M. Castells. Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company. [in Persian]
-       Banaeian Far, S. Imani Rad, A. Hosseini Bamakan, S.M. Rajabzadeh Asaar, M. (2023). Toward Metaverse of everything: Opportunities, challenges, and future directions of the next generation of visual/virtual communications. Journal of Network and Computer Applications, 217, 103675. URL: (https://doi.org/10.1016/j.jnca.2023.103675)
-       Bell, W. (2003). Foundation of Futures Studies. London: Transaction Publishers.
-       Buckingham, D. (2019). The Media Education Manifesto. Cambridge: Polity Press.
-       Castells, M. (2009). Communication Power. Oxford University Press.
-       Castells, M. (2012). Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet Age (2nd ed). Polity.
-       Chen, Z. Wu, J. Gan, W. & Qi, Z. (2022). Metaverse security and privacy: An overview. 2022 IEEE International Conference on Big Data (Big Data), 2950–2958. URL: (https://doi.org/10.1109/BigData55660.2022.10021112)
-       Enayat-Allah, S. (2009). Layered analysis of causes; theory and case studies of integrated and transformative futures studies (M. Manzavi, Trans. Vol. 1). Tehran: Center for Futures Studies in Defense Science and Technology. [in Persian]
-       Eyvazi, M & Noorian, A. (2021). Investigating the future trends of social networks and their effects on national security. National Defense Strategic Management Studies, 5 (17), 257-284. [in Persian] URL: (https://issk.sndu.ac.ir/article_1455.html)
-       Fannayian, Z. Kalami, G.R. & Alipour, A. (2018). Future studies of Iran's political security in the light of geopolitics of neighbors: A case study of border security. Quarterly Journal of Interdisciplinary Studies in Communication & Media, 11, 5-36. [in Persian]
-       Fazlali, Z. Rahmanzadeh, S.A. Ahmadi, S. & Taghipour, F. (2024). Future scenarios of internet governance with emphasis on web technologies of the future: Horizon of 1406 AH. Quarterly Journal of Interdisciplinary Studies in Communication & Media, summer 2022, 103-140. [in persion] URL: (https://www.jcsc.ir/article_715748.html)
-       Gartner. (2022). Gartner Predicts 25% of People Will Spend At Least One Hour Per Day in the Metaverse by 2026. Gartner Newsroom. [Online]. URL: (https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2022-02-07-gartner-predicts-25-percent-of-people-will-spend-at-least-one-hour-per-day-in-the-metaverse-by-2026)
-       Ghasemi, M.H. & Sharahi, E. (2025). Future scenarios of Iranian social capital in cyberspace. Social capital management. [in Persian] URL: (https://jscm.ut.ac.ir/article_101589.html)
-       Green, E. & Adam, A. (Eds). (2001). Virtual Gender: Technology, consumption and identity. SAGE Publications.
-       Mahdavi Zadeh, M. Esmaeili, M. & Yaghoutpour, M.H. (2023). The role of passive defense against threats of virtual social networks. Strategic Research of the Army, 2(4), 46-67. [in Persian] URL: (https://www.asrq.ir/article_144888.html)
-       Mahmoudi, M. & Sadeghi, S. (2022). Metaverse and Its Impact on Lifestyle. Quarterly Journal of Studies in Cyber Space Law, 44-61. [in Persian] URL: (https://doi.org/10.30495/cyberlaw.2022.693926)
-       Maleki Far, A. (2006). Alphabet of Future Research. Tehran: Krane Elm Publications. [in Persian]
-       Moeini, F. (2024). Metaverse Unveiled: Transformative Applications, Global Insights, and Future Prospects for Iran. URL: (http://dx.doi.org/10.13140/RG.2.2.25515.86563)
-       Nejatpour, M. Yazdanpanah, M. & Mohammadi Far, N. (2023). Soft War and Strategies to Confront It. Journal of Psycho-Operations, 52, 211-226. [in persion] URL: (http://noo.rs/faOFl)
-       Nye, J. S. (2004). Soft Power: The Means to Success in World Politics. New York: PublicAffairs.
-       Pedram, A. & Ahmadian, M. (2015). Lessons and Tests of Future Research. Tehran: Strategic Future Research Institute. [in Persian]
-       Pedram, A. and Jalalivand, A. (2013). An Introduction to Futures Studies (Volume 1). Tehran: Defense Industries Educational and Research Institute - Center for Futures Studies of Defense Sciences and Technology. [in Persian]
-       Radmehr, H; Jafari, M. (2023). Study and analysis of the characteristics and features of soft war with a view to its effects and consequences on social security in Islamic societies. Legal Research Qanun Yar, 6 (22) 93-132. [in Persian] URL: (http://noo.rs/z1qhi)
-       Ralston, B. & Wilson, I. (2006). The Scenario Planning Handbook: Developing Strategies in Uncertain Times. Hampshire: Cengage Learning.
-       Rostami, H. Darzian, H. & Erfani, H. (2024). Studying the role of domestic media in reducing the effects and consequences of media soft war. Strategic Management Studies, 29, 85-108. [in Persian] URL: (https://issk.sndu.ac.ir/article_3067.html)
-       Schwartz, P. (1991). The Art of the Long View: Planning for the Future in an Uncertain World. New York: Doubleday Currency.
-       Slater, R. (2006). Glossary of Future Research (translation A. Keramatzadeh, M. Farzad, and A. Nazemi). Tehran: Institute of Defense Education and Research. [in Persian]
-       Turkle, S. (1995). Life on the screen: Identity in the age of the Internet. New York: Simon & Schuster.
-       UNESCO. (2021). AI and education: Guidance for policy-makers. Paris: UNESCO Publishing.
-       Voros, J. (2003). A generic foresight process framework. Foresight, 5(3), 10-21.