آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

تحلیل آینده‌نگرانه حکمرانی خدمات بیمارستانی نظامی در ایران: چالش‌ها و راهکارها

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران
2 استادیار اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران
3 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران
4 استادیار مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ایران
چکیده
هدف: شبکه بیمارستان‌های نظامی مأموریت چندگانه و راهبردی همچون پشتیبانی از مأموریت نیروهای نظامی در راستای تأمین امنیت ملی را بر عهده‌دارند. هدف تحقیق حاضر، تحلیل آینده‌نگرانه حکمرانی خدمات بیمارستانی نظامی در ایران بوده است.
روش‌ها: در این پژوهش کیفی، 17 شرکت‌کننده در تخصص‌های مختلف به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. مصاحبه‌ها تا زمان رسیدن به مرحله اشباع نظری ادامه یافت. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش تحلیل موضوعی شش گامی براون و کلارک با رویکرد استقرایی بهره گرفته شد.
یافته‌ها: نتایج در قالب دو مضمون اصلی چالش‌ها (فقدان تفکر سیستمی، عدم پایش منظم سلامت کارکنان، توسعه غیرمنسجم بیمارستان‌ها، داشتن نگاه تجاری به بیمارستان‌ها، زنجیره تأمین ناپایدار بیمارستان‌ها در شرایط بحرانی) و راهکارها (تشکیل شبکه خدمات یکپارچه سلامت نظامی ایران، خرید مراقبت‌های بهداشتی اولیه، اصلاح ساختار بیمه سلامت نیروهای مسلح، تعیین شاخص‌های اختصاصی برای ارزشیابی بیمارستان‌ها، استفاده از خدمات درمانی و آموزشی مراکز غیرنظامی) دسته‌بندی شد.
نتیجه‌گیری‌: توجه به چالش‌های شناسایی‌شده و اجرای راهکارهای پیشنهادشده، می‌تواند بیمارستان‌های نظامی را برای اجرای مأموریت‌های خطیر تعریف‌شده در وضعیت مطلوبی از چابکی و آمادگی عملیاتی قرار دهد. سیستم سلامت نظامی ایران با انجام تدریجی و مبتنی بر شواهد این اصلاحات، می‌تواند در افق زمانی میان‌مدت و بلندمدت به‌عنوان الگویی کارآمد از خدمات سلامت نظامی مطرح گردد

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی

  • تشکیل شبکه خدمات یکپارچه سلامت نظامی ایران
  • طراحی و پیاده‌سازی نظام جامع پایش سلامت سرمایه‌های انسانی نظامی ایران
  • تدوین نقشه راه توسعه و تجهیز شبکه یکپارچه بیمارستان‌های نظامی ایران
  • تخفیف نگاه تجاری درسیاست‌های تأمین مالی بیمارستان‌های نظامی ایران
  • تدوین شاخص‌های اختصاصی اعتباربخشی بیمارستان‌های نظامی ایران
  • مشارکت استراتژیک سیستم سلامت نظامی ایران با مراکز سلامت غیرنظامی

کلیدواژه‌ها

موضوعات


- آروند، حمید، عالی نژاد، امیر حمزه و روشنی، رضا. (1402). عوامل مؤثر بر آمادگی لجستیکی ارتش جمهوری اسلامی ایران در جنگ‌های ترکیبی آینده. علوم و فنون نظامی، 19(64)، 240-217. (DOI: 10.22034/qjmst.2023.550682.1684)
- امینی، مهدی، بلوچی انارکی، محمد، آزاد، اسفندیار و شیرمردی، ابوالفضل. (1398). برنامه‌ها و راهبرد‌های ارتقای سلامت روانی در سازمان‌های نظامی آمریکا، انگلستان، روسیه و ایران: مطالعه مروری نظام‌مند. طب نظامی، 21(3)، 220-208. (URL: https://militarymedj.bmsu.ac.ir/article_1000820.html?lang=en.)
- تابناک، معصومه و حسینی، سید یعقوب. (1400). تبیین نقش بازی‌وارسازی در سنجش تفکر سیستمی. مطالعات مدیریت راهبردی، 12(45)، 138-119. (URL: https://www.smsjournal.ir/article_120683.html?lang=en)
- توفیقی، شهرام. (1403). حکمرانی بیمه سلامت، ضرورت انکارناپذیر. بیمه سلامت ایران، 7(2)، 81-79.
- جعفری ندوشن، رضا، زارع زاده، محمد، شمسی، فریماه، احمدی یزدی، احمد و کریمی، الهام. (1400). شناسایی شاخص‌های مؤثر برتاب آوری بیمارستان در شرایط اپیدمی(یک مطالعه‌ی کیفی). طب کار، 13(4)، 55-44. (DOI: 10.18502/tkj.v13i4.9144)
- زابلی، روح اله، سیدین، حسام، نصیری، علی و مالمون، زینب. (1399). استانداردسازی و اعتباریابی ابزار تاب‌آوری سازمانی در بیمارستان‌های نظامی. طب نظامی، 22(7)، 727-719. (DOI: 10.30491/JMM.22.7.6)
- سجادی خسرقی، جواد و سلمانی، حسنا. (1402). نگاهی بر فن‌آوری‌های نوین سلامت در دنیا و ایران. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (URL: https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1796349)
- شیخی چمان، محمدرضا. (1399). چرخه سیاست‌گذاری، مدیریت و اقتصاد نظام سلامت.  راهبردهای مدیریت در نظام سلامت، 5(3)، 172-169. (DOI: 10.18502/mshsj.v5i3.4901)
- شیخی چمان، محمدرضا، براتی، امید، حمیدی، هادی، بابائی، مجید و عبدلی، زهرا. (1401). نقش اقتصاد بالینی در حکمرانی نظام سلامت. طب و تزکیه، 31(1)، 85-81. (URL: https://www.tebvatazkiye.ir/article_159163.html)
- شیرزاد، هادی، عباسی فرج زاده، محسن، حسینی ذیجود، سید رضا و فرنوش، غلامرضا. (1399). نقش نیروهای نظامی و انتظامی در مدیریت بحران ناشی از شیوع بیماری کووید-19 در ایران و جهان. طب‌ انتظامی، 9(2)، 70-63. (DOI: 10.30505/9.2.63)
- عباس‌آبادی عرب، معصومه، مصدق راد، علی محمد و عسگری، نادر. (1401). ارزشیابی جامع استانداردهای مدیریت خطر حوادث و بلایا در بیمارستان‌های ایران. طب نظامی، 24(4)، 1240-1231. (DOI: 10.30491/JMM.24.4.1231)
- قاضی، حسن و رضایی، عباس. (1398). ویژگی‌های عناصر طب رزمی (زنجیره امداد، زنجیره انتقال مجروحان، زنجیره درمان) با توجه به مطالبات محیط نبرد آینده. مطالعات دفاعی استراتژیک، 17(77)، 92-69. (URL: https://sds.sndu.ac.ir/article_540.html)
- محرابی، فیض‌الله، قاسمی، محمد و رضایی، مریم. (1394). ارزیابی شاخص‌های آمادگی بیمارستان‌های نظامی در برابر حوادث غیرمترقبه طبیعی در ایران. طب نظامی، 17(1)، 40-35. (URL: https://militarymedj.bmsu.ac.ir/article_1000584.html)
- محفلی، آرش، سلطانی، احمد و حاجی قاسمعلیان، اکبر. (1402). بررسی عملکرد خدمات پزشکی ارائه‌شده توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران در زمان اپیدمی کووید ۱۹ ( مطالعه موردی، استان تهران) . پرستار و پزشک در رزم، 11(40)، 25-14. (DOI: 10.29252/npwjm.11.40.14)
- محمدیان، محمد، یعقوبی، مریم، جراحی، محمدامین، بابایی، منصور، بهادری، محمدکریم و تیمورزاده، احسان. (1400). ارزیابی عملکرد مدیریت زنجیره تأمین تجهیزات پزشکی در بیمارستان‌های نظامی: یک مطالعه موردی. طب‌ نظامی، 23(1)، 89-75. (DOI: 10.30491/JMM.23.1.75)
- مصدق راد، علی‌محمد، کریمی، فرشته و عزتی، فرحناز. (1399). تاب‌آوری نظام سلامت: یک مرور مفهومی. حکیم، 23(4)، 486-463. (URL: https://hakim.tums.ac.ir/article-1-2038-en.html)
- محقق نژاد، موسی‌الرضا، نصیری پور، امیر اشکان، زابلی، روح اله و دامغانیان، حسین. (1402). الزامات مدیریت و رهبری در زنجیره تأمین خدمات بیمارستانی: یک مطالعه ترکیبی. راهبردهای مدیریت در نظام سلامت، 8(4)، 387-375. (DOI: 10.18502/mshsj.v8i4.15166)
- وحدانی‌نیا، ولی‌اله. (1399). تبیین و ارائه مدل مفهومی سیاست‌گذاری مقابله با شیوع چاقی در نظامیان جمهوری اسلامی ایران. طب نظامی، 22(3)، 234-221. (DOI: 10.30491/JMM.22.3.221)
- Abbasabadi-Arab, M., Mosadeghrad, A. M., & Asgari, N. (2022). Comprehensive Evaluation of Disaster Risk Management Standards in the Iranian Hospitals. Journal of Military Medicine, 24(4), 1231-1240. [In Persian] DOI: 10.30491/JMM.24.4.1231.
- Alotabi, Y. M. A., & Kattb, Z. (2022). A Study of Saudi Arabian Military Hospitals and Disaster Preparedness: An Examination of Emergency Units. NeuroQuantology, 20(21), 405–424. DOI: 10.48049/NQ.2022.20.21.NQ99049.
- Amini, M. , Baloochi Anaraki, M. , Azad, E. and Shirmardi, A. (2019). The mental health promotion programs and strategies used in US, UK, Russia Iran’s military organizations: systematic review. Journal of Military Medicine, 21(3), 208-220. [In Persian] URL: https://militarymedj.bmsu.ac.ir/article_1000820.html?lang=en.
- Aminizadeh, M., Farrokhi, M., Ebadi, A., Masoumi, G., Kolivand, P., & Khankeh, H. (2022). Hospital Preparedness Challenges in Biological Disasters: A Qualitative Study. Disaster Med Public Health Prep, 16(3), 956–960. DOI: 10.1017/dmp.2020.434.
- Arvand, H., Alinejad, A. H., & Roshani, R. (2023). Factors affecting military logistics readiness of the Islamic Republic of Iran in future hybrid wars. QJMST, 19(64), 217-240. [In Persian] DOI: 10.22034/qjmst.2023.550682.1684.
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using Thematic Analysis in Psychology. Qual Res Psychol, 3(2), 77–101. DOI: 10.1191/1478088706qp063oa.
- Bykov, I. I. (2007). Actual questions of improvement of military hospitals’s work in medical service of Armed Forces of Russian Federation. Voen Med Zh, 328(9), 4–9. URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18154044/.
- Byrne, D. (2021). A worked example of Braun and Clarke’s approach to reflexive thematic analysis. Qual Quant, 56, 1391–1412. DOI: 10.1007/s11135-021-01182-y.
- Crowley, K., Stewart, J., Kay, A., & Head, B. W. (2020). Reconsidering Policy: Complexity, Governance and the State. Bristol: Policy Press. DOI: 10.2307/j.ctvw1d4zv.
- Ghazi, H., & Rezaei, A. (2019). A study of Military Medicine Elements (Relief Chain, Transfer Chain, Treatment Chain) with Respect to the Requirements of Future Combat Environment. Strategic Defense Studies, 17(77), 69-92. [In Persian] URL: https://sds.sndu.ac.ir/article_540.html.
- Greeff, A. P. (2012). Systems thinking in the planning of military operations. INCOSE International Symposium, 22(1), 2173–2187. DOI: 10.1002/j.2334-5837.2012.tb01465.x.
- Gürtlich, G., & Lampl, S. (2022). Resilience and Military Supply Chain Management. Springer Series in Supply Chain Management. Switzerland: Springer, Cham. DOI: 10.1007/978-3-030-95401-7_29.
- Jafari Nodoushan, R. J., Zarezadeh, M., Shamsi, F., Ahmadiyazdi, A., & Karimi, E. (2022). Effective indicators of hospital resilience in epidemic conditions (a qualitative study). Tkj, 13(4), 44-55. [In Persian] DOI: 10.18502/tkj.v13i4.9144.
- Klijn, E. H., & Koppenjan, J. (2015). Governance Networks in the Public Sector. London: Routledge. DOI: 10.4324/9781315887098.
- Krygier, J., Lubkowski, P., Maslanka, K., Dobrowolski, A. P., Mrozek, T., Znaniecki, W., & Oskwarek, P. (2024). Smart Medical Evacuation Support System for the Military. Sensors (Basel), 24(14), 4581. DOI: 10.3390/s24144581.
- Leone, R., Whitaker, J., Homan, Z., Bandekow, L., & Bricknell, M. (2023). Framework for the evaluation of military health systems. BMJ Mil Health, 169(3), 280–284. DOI: 10.1136/bmjmilitary-2020-001699.
- Lincoln, Y., & Guba, E. (1985). Naturalistic Inquiry. SAGE. URL: https://us.sagepub.com/en-us/nam/naturalistic-inquiry/book842.
- Madsen, C., Poropatich, R., & Koehlmoos, T. P. (2023). Telehealth in the Military Health System: Impact, Obstacles, and Opportunities. Mil Med, 188(Supplement_1), 15–23. DOI: 10.1093/milmed/usac207.
- Mahfeli, A., Soltani, A., & Hajighasemalian, A. (2023). investigation of the performance of medical services provided by the Islamic Republic of Iran Army during the Covid-19 epidemic (case study, Tehran province). Nurse and Physician Within War, 11(40), 14-25. [In Persian] DOI: 10.29252/npwjm.11.40.14.
- Mehrabi, F., Ghasemi, M., & Rezaee, M. (2015). The Assessment of Readiness Indicators in Military Hospitals against Natural Disasters in Iran. Journal of Military Medicine, 17(1), 35-40. [In Persian] URL: https://militarymedj.bmsu.ac.ir/article_1000584.html.
- Mohagheghnejad, M., Nasiripour, A. A., Zaboli, R., & Damghanian, H. (2024). Management and Leadership Requirements in Hospital Service Supply Chain: A Mixed Method Study. Manage Strat Health Syst, 8(4), 375-387. [In Persian] DOI: 10.18502/mshsj.v8i4.15166.
- Mohammadian, M., Yaghoubi, M., Jarrahi, M. A., Babaei, M., Bahadori, M., & Teymourzadeh, E. (2021). Evaluating the Performance of Medical Equipment Supply Chain Management in Military Hospitals: A Case Study. Journal of Military Medicine, 23(1), 75-89. [In Persian] DOI: 10.30491/JMM.23.1.75.
- Mosadeghrad, A. M., Karimi, F., & Ezzati, F. (2020). Health System Resilience: A Conceptual Review. Hakim, 23(4), 463-486. [In Persian] URL: https://hakim.tums.ac.ir/article-1-2038-en.html.
- Nikoomanesh, M., Raeissi Dehkordi, P., Vatan Khah, S., & Hashemi, S. M. (2023). Study of the Organizational Structure of Military Hospitals in Selected Countries of the World Based on the World Bank Model - a Qualitative Study. IRCMJ, 25(2), e2439. DOI: 10.32592/ircmj.2023.25.2.2439.
- Sajjadi Khasraghi, J., & Salmani, H. (2024). An Overview of Modern Health Technologies in the World and Iran. Majlis Research Center. [In Persian] URL: https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1796349.
- Sheikhy-Chaman, M. (2020). The Cycle of Policy Making, Management, and Economics of Health System. Manage Strat Health Syst, 5(3), 169-172. [In Persian] DOI: 10.18502/mshsj.v5i3.4901.
- Sheikhy-Chaman, M., Barati, O., Hamidi, H., Babaei, M., & Abdoli, Z. (2022). The Role of Clinical Economics in Health System Governance. Journal of Medicine and Spiritual Cultivation, 31(1), 81-85. [In Persian] URL: https://www.tebvatazkiye.ir/article_159163.html.
- Sheikhy-Chaman, M., Rezapour, A., Aryankhesal, A., & Aboutorabi, A. (2024). Catastrophic Health Expenditure among Iranian Households: Evidence from the COVID-19 Era. MJIRI, 38(1), 318–326. DOI: 10.47176/mjiri.38.49.
- Sheikhy-Chaman, M., Vahdaninia, V., Mousavi Shahidi, S. M., & Esmaeil Zali, M. (2024). Iran Military Health Network: An Optimal Governance Approach. EBHPME, 8(1), 1–3. DOI: 10.18502/jebhpme.v8i1.16612.
- Shirzad, H., Abbasi Farajzadeh, M., Hosseini Zijoud, S. R., & Farnoosh, G. (2020). The Role of Military and Police Forces in Crisis Management due to the COVID-19 Outbreak in Iran and the World. J Police Med, 9(2), 63-70. [In Persian] DOI: 10.30505/9.2.63.
- Tabnak, M., & Hosseini, S. (2020). The role of gamification and game-based learning in assessment of systems thinking. Journal of Strategic Management Studies, 12(45), 119-138. [In Persian] URL: https://www.smsjournal.ir/article_120683.html?lang=en.
- Tofighi, S. (2024). Health Insurance Governance is an Undeniable Necessity. Iran J Health Insur, 7(2), 79-81. [In Persian] URL: http://journal.ihio.gov.ir/article-1-333-en.html.
- Vahdaninia, V. (2020). Introducing a Conceptual Policymaking Model for Tackling Obesity among the Military Personnel of Islamic Republic of Iran. Journal of Military Medicine, 22(3), 221-234. [In Persian] DOI: 10.30491/JMM.22.3.221.
- Wilk, J. E., Clarke-Walper, K., Nugent, K., Hoge, C. W., Sampson, M., & Warner, C. H. (2023). Associations of health care staff burnout with negative health and organizational outcomes in the U.S. military health system. Soc Sci Med, 330, 116049. DOI: 10.1016/j.socscimed.2023.116049.
- Zaboli, R., Seyedin, H., Nasiri, A., & Malmoon, Z. (2020). Standardization and validation of organizational resilience tools in military hospitals. Journal of Military Medicine, 22(7), 719-727. [In Persian] DOI: 10.30491/JMM.22.7.6.