هدف:ترکیب اصول طراحی محیطی با رویکردهای پدافند داخلی به پیشگیری از جرم و مدیریت تهدیدات کمک میکند. هدف این پژوهش بررسی نقش معماری محیطی در توسعه پدافند داخلی و پیشگیری از جرم در تبریز با الگوی CPTED است. روشها:این مطالعه کاربردی با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کمی و کیفی انجام شدهاست. نمونهگیری به شیوه در دسترس صورت گرفته و روشهای آماری شامل توصیفی، همبستگی و آزمون فریدمن برای رتبهبندی شاخصها به کار رفته است. یافتهها:میانگین شاخصهای قلمرو، نظارت، پشتیبانی فعالیت و مدیریت تصویر برای اعضای هیئت علمی بهترتیب 15/50، 48/46، 67/67 و 08/67، برای دانشجویان دکترا 01/42، 78/42، 13/64 و 70/67 و برای نیروی انتظامی 76/47، 28/51، 98/70 و 50/62 بود. همچنین، مشاهدات محققین به ترتیب /43، 46/29، 75 و 75/68 ثبت شد. نتیجهگیری: طراحی محیطی، پدافند داخلی و پیشگیری از جرایم مفاهیم مرتبطی هستند که بر یکدیگر تأثیر میگذارند. فضاهای عمومی و خصوصی باید بهگونهای طراحی شوند که ایمنی و احساس امنیت را افزایش و از افراد و منابع در برابر تهدیدات محافظت کنند.
تازه های تحقیق
توصیههای کلیدی برای سیاستگذاران دفاعی:
بهرهبرداری از ظرفیتهای معماری محیطی برای تقویت پدافند داخلی به منظور کاهش آسیبپذیریهای شهری و تبعات امنیت ملی و اجتماعی
شناسایی و تجزیه و تحلیل ناهنجاریهای اجتماعی و جرایم حقوقی و کیفری مبتنی بر مکان جرم با رویکرد علمی و مبتنی بر دادهها به منظور پیشگیری از چالشهای جدیتر سازمانها و نهادهای مسئول
اجرای سیاستها و برنامههای توسعهای و استراتژیهای ترکیبی در راستای بهبود کیفیت زندگی و توجه به نیازهای امنیتی و اجتماعی شهروندان جهت افزایش اعتماد عمومی به مدیریت شهری
افسری، رسول؛بهزادفر، مصطفی و خیرالدین، رضا .(1399). آینده پژوهی امنیت اجتماعی در نظام شهری ایران: شاخص شناسی برای تبیین، سنجش و اولویت بندی، فصلنامه آینده پژوهی دفاعی، 5(16):109-141. (DOI: 22034/dfsr.2020.39782)
ارجمند سیاه پوش، اسحق.(1394). ارزیابی متغیرهای وضعیت توسعه پایدار شهری در شهر اندیمشک و ارائه مدل متناسب، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 8(1): 83-67. (URL: https://sanad.iau.ir/fa)
الماسیفر، نینا و انصاری، مجتبی. (1389). بررسی امنیت محیطی در پارکهای منطقهای به عنوان بخشی از فضاهای شهری از دیدگاه زنان بر پایه رویکرد CPTED - مطالعه موردی: پارک ساعی، مدیریت شهری، 25: 34-21. (URL: https://sid.ir/paper/92221/ )
بیک بیلندی، علی اصغر و ابوالحسنی، خسرو. (1402 ). توسعه و پدافند داخلی دردفاع مردمی ،چاپ دوم، تهران: دافوس.
پیری، فردین و محمدی، میرصادق .(1399). تاثیر شاخصهای طراحی محیطی بر میزان وقوع جرائم شاخص درمناطق حاشیه نشین شهر ارومیه، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی،8(21): 102-81. (URL: https://www.magiran.com/p2176761)
پیشگاهیفرد، زهرا؛ کلانتری، محسن؛ پرهیز، فریاد و حقپناه، احسان .(1390). تحلیل جغرافیایی کانونهای جرمخیز جرایم مواد مخدر در شهر کرمانشاه، مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای، 3(11): 96-75. (URL: https://ensani.ir/fa/article)
رجبی، آزیتا .(1394). کاربرد نظریه CPTED در کاهش جرائم شهری، فصلنامه آمایش محیط، 46:27-38. (URL: https://www.sid.ir/paper/)
شعاعی، مرتضی؛ مرادی سیاسر، غلامرضا؛ آزاد فدا، شیوا و رضاییان قیه باشی، احد .(1399). شناسایی سناریوهای آینده تأمین امنیت رویدادهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه آینده پژوهی دفاعی،5(19): 29-7. (DOI: 22034/dfsr.2021.141699.1443)
عبادینژاد، علی؛ اکبری، رضا و رحمانی، محمد حسن .(1396). تجزیه تحلیل مکانی فضایی مناطق جرمخیزشهری براساس روش ترکیبی تحلیل عاملی و تحلیل خوشه، فصلنامه انتظام اجتماعی، 9(2): 48-19. (URL: https://ensani.ir/fa/article)
فلسنر، د و هنزل من، اف .(1383). پیشگیری از وقوع جرم از طریق طراحی محیطی و اداره امور پلیسی جامعهگرا. ترجمه: حسین بختیاری و لیلا اصل علیزاده، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی-پورتال جامع علوم انسانی، 1: 90-80. (URL: https://ensani.ir/fa/article)
کلانتری خلیلآباد، حسین؛ اردلانی، روناک؛ سراجی، سروه و پوراحمد، عطیه .(1392). برنامه ریزی فضاهای امن شهری مبتنی برتفکیک جنسیّتی با رویکرد CPTED - نمونه موردی:محلّه فرهنگیان، شهر بناب، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 8(12): 26-15. (URL: https://www.sid.ir/paper/)
کیا، علیاصغر؛ نادرپور، محمدرضا؛خضرائی گلپرور، میثم و پورعلی، رضا .(1393). بررسی رابطه بین اعتماد مردم به تلویزیون و احساس امنیت، فصلنامه پژوهش اطلاعاتی و جنایی، 9(33): 73-53. (URL: http://noo.rs/GoIHc)
لنگ، ج .(1386). آفرینش نظریه معماری – نقش علوم رفتاری در طراحی محیط، ترجمه علیرضا عینی، انتشارات دانشگاه تهران، ص
منصوری، سینا؛ کریمیفرد، لیلا؛ ذبیحی، حسین و قدوسی فر، سید هادی .(1399). بررسی پارامترهای تاثیر گذار بر ارتباط بین معنای فضا، جرم و امنیت فضای شهری معاصر مبتنی بر نظریه زبان الگو و CPTED(مورد مطالعه: منطقه 1 تهران)، پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، 8(29): 148-125. (URL: https://ensani.ir/fa/ )
Afsari, R., Behzadfar, M., & Khairuddin, R. (2020). Futuristic research on societal security in the urban system of Iran: Understanding indicators for explaining, measuring, and prioritizing. Quarterly Journal of Defensive Futures Studies, 5(16), 109-141. [in Persian] DOI: 22034/dfsr.2020.39782
Almasifar, N., & Ansari, M. (2010). Analysis of environmental safety of county parks as an urban landscape based on womankind viewpoint (on the basis of CPTED); Case study: Sale Park, Iran. Urban Management, 8(25), 21-34. [in Persian] URL: https://sanad.iau.ir/fa
Arjmand Siahpoush, I. (2016). Evaluation of sustainable urban development status in Andimeshk City and providing an appropriate model. Journal of Iranian Social Development Studies, 8(1), 67-83. [in Persian] URL: https://sanad.iau.ir/fa
Beik Belandi, A. A., & Abolhasani, K. (2023). Development and domestic defense in popular defense (2nd ed.). Tehran: Dafus.
Brown, B. B., & Bentley, D. L. (1993). Residential burglars judge risk: The role of territoriality. Journal of Environmental Psychology, 13, 51-61. DOI: 1016/S0272-4944(05)80214-2
Casteel, C., & Peek-Asa, C. (2000). Effect of Crime Prevention Through Environmental Design on Crime Rates in a Suburban Community. Journal of Environmental Psychology, 20(3), 303-320. DOI: 4236/jbcpr.2014.22012
Cozens, P., Hiller, D., & Prescott, G. (2001). Crime and the design of residential property: Exploring the theoretical background. Journal of Property Management, 9(2), 136-164. DOI: 1108/EUM0000000005784
Drucker, E. (2002).The emergence of the laws: a discussion of public and private law. The Journal of Criminal Law and Criminology, 92(1), 1-33. URL: https://scholarlycommons.law.
Ebadi-Nejad, A., Akbari, R., & Rahmani, M. H. (2017). Spatial analysis of urban crime hotspots based on a combined factorial and cluster analysis. Journal of Social Order, 9(2), 19-48. [in Persian] URL: https://ensani.ir/fa/article
Felsner, D., & Hanzel, M. (2004). Crime prevention through environmental design and community-oriented policing. (H. Bakhtiari & L. A. Alizadeh, Trans.). Research Institute for Humanities and Cultural Studies - Comprehensive Portal of Humanities Sciences, 1, 80-90. URL: https://www.ncjrs.gov/pdffiles/crimepre.pdf
Kalantari Khalil Abad, H., Ardalani, R., Saraji, C., & Pour Ahmad, A. (2012). Planning urban safe spaces based on gender integration with the CPTED approach: Case example of Farhan Gian neighborhood, Benab city. Iranian Islamic City Studies, 8(12), 15-26. [in Persian] URL: https://www.sid.ir/paper/
Garling, T., & Gamble, A. (2008). Environmental Psychology: An Interdisciplinary Perspective. Journal of Environmental Psychology, 28(1), 1-2.
Kia, A. A., Naderpoor, M. R., Khazraee Golparvar, M., & Poorali, R. (2014). The relationship between people's trust in television and sense of security. Quarterly Journal of Criminal & Intelligence Researches, 9(33), 53-74. URL: http://noo.rs/GoIHc
Lang, J. (2007). The creation of architectural theory: The role of behavioral sciences in environmental design (A. Aini, Trans.). Tehran University Press. URL: https://www.amazon.com/
Mansouri, S., Karimi Fard, L., Zabihi, H., & Ghoddusifar, S. H. (2020). Investigating the parameters affecting the relationship between the meaning of space, crime, and security of contemporary urban space based on pattern language theory and CPTED: Case study of Tehran Area One. Journal of Police Geography, 8(29), 125-148. [in Persian] URL: https://ensani.ir/fa/
National Crime Prevention Council of Singapore. (2003). Crime prevention through environmental design guidebook, October. URL: https://books.google.com/books
Piri, F., & Mohammadi, M. (2020). Investigating the effect of environmental design in suburban areas of Urmia on index crime rates. Journal of Police Geography, 8(29), 81-102. [in Persian] URL: https://www.magiran.com/p2176761
Pishgahi Fard, Z., Kalantari Farid, M., Parhiz, F., & Haq Panah, E. (2019). Geographical analysis of crime-prone centers of drug-related crimes in Kermanshah. Regional Urban Studies and Researches, 3(11), 75-96. [in Persian] URL: https://ensani.ir/fa/article
Rajabi, A. (2017). Application of CPTED theory in reducing urban crime. Environmental-Based Territorial Planning (AMAYESH), 10(38), 27-46. [in Persian] URL: https://www.sid.ir/paper/
Shoaei, M., Moradiaeasar, G., Azadfada, S., & Rezayan, A. (2020). Identifying the propulsion of uncertainty and future scenarios in the security of sports in the Islamic Republic of Iran. Defensive Future Study, 5(19), 7-29. [in Persian] DOI: 22034/dfsr.2021.141699.1443
پورعباس,پویا , مصباح کیا,امیر و قره بگلو,مینو . (1404). کاربرد معماری محیطی در توسعه پدافند داخلی و پیشگیری از جرم با محوریت الگویCPTED: مطالعه موردی تبریز. آیندهپژوهی دفاعی, 10(36), 239-263. doi: 10.22034/dfsr.2025.2046067.1853
MLA
پورعباس,پویا , , مصباح کیا,امیر , و قره بگلو,مینو . "کاربرد معماری محیطی در توسعه پدافند داخلی و پیشگیری از جرم با محوریت الگویCPTED: مطالعه موردی تبریز", آیندهپژوهی دفاعی, 10, 36, 1404, 239-263. doi: 10.22034/dfsr.2025.2046067.1853
HARVARD
پورعباس پویا, مصباح کیا امیر, قره بگلو مینو. (1404). 'کاربرد معماری محیطی در توسعه پدافند داخلی و پیشگیری از جرم با محوریت الگویCPTED: مطالعه موردی تبریز', آیندهپژوهی دفاعی, 10(36), pp. 239-263. doi: 10.22034/dfsr.2025.2046067.1853
CHICAGO
پویا پورعباس, امیر مصباح کیا و مینو قره بگلو, "کاربرد معماری محیطی در توسعه پدافند داخلی و پیشگیری از جرم با محوریت الگویCPTED: مطالعه موردی تبریز," آیندهپژوهی دفاعی, 10 36 (1404): 239-263, doi: 10.22034/dfsr.2025.2046067.1853
VANCOUVER
پورعباس پویا, مصباح کیا امیر, قره بگلو مینو. کاربرد معماری محیطی در توسعه پدافند داخلی و پیشگیری از جرم با محوریت الگویCPTED: مطالعه موردی تبریز. DFSR, 1404; 10(36): 239-263. doi: 10.22034/dfsr.2025.2046067.1853
