هدف: هدف اصلی این مقاله شناسایی پیشرانهای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه ژئوپلیتیکی در منطقه غرب آسیا است. روششناسی: این تحقیق از لحاظ هدف، بنیادی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. برای شناسایی پیشرانهای نفوذ نظامی از اسناد و مدارک بالادستی و منابع کتابخانهای استفاده شده است. تجزیهوتحلیل دادههای کیفی مبتنی بر روش تحلیل محتوا (نرمافزار مکس کیودا)، انجام شده که به شناسایی بیش از 122 مضمون پایه منجر گردیده است. یافتهها: مضامین پایه پس از ترکیب و تلخیص به 63 مضمون محوری تقلیل یافته و درنهایت 13 مقوله اصلی بهعنوان پیشرانهای کلیدی استخراج شده است و ضریب اثرگذاری و اثرپذیری آنها با بهرهگیری از رأی صاحبنظران و با استفاده از نرمافزار میکمک سنجیده شده است. نتیجهگیری: یافتههای این تحقیق نشانگر آن است که توسعه نفوذ نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا بسیار حائز اهمیت است و پیشرانهای اثرگذار آن به ترتیب اولویت عبارتاند از: انعقاد پیمانهای نظامی- امنیتی، دارا بودن سلاحهای نامتعارف، تخصیص بودجه نظامی، گسترش دیپلماسی دفاعی، ایجاد پایگاههای نظامی، توانایی تولید تجهیزات نظامی، دارا بودن سلاحهای پیشرفته، استفاده از قدرت هوشمند، ارسال کمکهای نظامی، اعزام وابسته نظامی، استفاده از جنگافزارها و تجهیزات نظامی، فروش تسلیحات نظامی و تعداد کارکنان نظامی.
تازه های تحقیق
توصیههای کلیدی برای سیاستگذاران دفاعی
برنامهریزی دقیق و بلندمدت برای استفاده از ظرفیتهای قابلیتهای نظامی برای توسعة حوزة نفوذ کشور در ورای مرزهای سیاسی در آینده بهعمل آورند.
گسترش دیپلماسی دفاعی، که میتواند به انعقاد پیمانهای نظامی-امنیتی با کشورهای منطقه کمک کند.
استفاده از ظرفیت قدرت هوشمند (قدرت سخت و نرم در کنار هم) که در رابطه با کشورهای این منطقه میتواند مؤثر باشد.
تخصیص بودجه نظامی متناسب با تهدیدات پیشرو برای تقویت توانمندیهای نظامی
ایجاد پایگاههای نظامی و اطلاعاتی در کشورهای همسو در منطقة غرب آسیا که میتواند به افزایش نفوذ نظامی کمک کند.
جعفری هرندی، امیررضا. (1395). مدیریت نفوذ ایالات متحده در عراق جدید. نشر دانشگاه امام صادق (ع). تهران.
جعفرینیا، عباس؛ ترکاشوند، نادر؛ مرادیان، محسن. (1401). راهبردهای نظامی جمهوری اسلامی ایران در دفاع منطقهای برای مقابله با تهدیدهای نوپدید مبتنی بر سلفیگری. علوم و فنون نظامی، 18(62): 41-73.(DOI: 22034/qjmst.2023.547334.1653)
جوانی، نادر؛ کلانتری، فتحالله؛ ایجابی، ابراهیم؛ ایمانی، علی. . (1402) راهبردهای قدرتآفرین جمهوری اسلامی ایران در خلیجفارس. آیندهپژوهی دفاعی، 8(29): 7-40 (DOI: 22034/dfsr.2023.1990556.1685)
ریاضی، وحید. (1401). دیپلماسی دفاعی؛ حیات تا بلوغ. چاپ اول. تهران. انتشارات دافوس آجا.
زارعی، بهادر؛ نصیرپور، غلامرضا. (1402). ساخت نظام امنیّت منطقهای جمهوری اسلامی ایران از منظر ژئوپلیتیک. علوم و فنون نظامی. 19(63): 147-164 (DOI: 22034/qjmst.2023.552580.1700)
سریعالقلم، محمود. (1395). نظام بینالملل و ژئوپلیتیک جدید خاورمیانه. پژوهشگاه علوم سیاسی. 12 (1)، 101- 140. (https://civilica.com/doc/1208374/)
متقی, افشین , ربیعی, حسین و گلثومیان, حمیدرضا . (1402). تدوین استراتژیهای فرا روی ایران در منطقه قفقاز جنوبی. آیندهپژوهی دفاعی. 8(30): 121-148 (DOI: 22034/dfsr.2024.2009208.1725)
مصدق، مسعود؛ بدیعی ازنداهی،, مرجان؛ افضلی، رسول؛ مرادیان، محسن. (1402). پیشرانهای اقتصاد سیاسی مؤثر بر قدرت نظامی جمهوری اسلامی ایران. آیندهپژوهی دفاعی, 8(29), 161-203. (DOI: 22034/dfsr.2023.1998939.1689)
Académie Polynésienne Française. (2017). France: A Global Influence. Annual Review on France and the European Union. [in Persian]
Ahmadi, Vahideh. (2017). Israel and Surrounding Countries: Security Influence with Economic Coverage. Strategic Studies Quarterly, 20(2), Summer 2017, Serial No. 76, pp. 113-135. [in Persian] DOI: 1001.1.17350727.1396.20.76.5.9
Amitai, Etzioni. (2015). “Spheres of Influence: A Reconceptualization,” The Fletcher Forum of orld Affairs 39, no. 2 (Summer 2015): 117-132. URL: https://www.jstor.org/stable/45290158
Asadikya, B. (2020). Iran's Geopolitics Under Pressure: A Complex Strategy. Diplomacy of Peace, pp. 38-51. [in Persian]
Bagheri Choukami, Siamak. The Hidden Face of Politics: Recognizing the Evolution of Influence from Semi-Hidden to Hidden and More Hidden. Imam Sadiq Islamic Sciences Research Institute, Second Edition, Tehran, 2022. [in Persian]
Bitay, A. (2020, January 20). Strategic Council Online. Retrieved September 10, 2020, from Rassad: .scfr.ir [in Persian] https://www.scfr.ir/fa/
Bitay, Alan. (2021). The European Union's Inability to Become a Real Geopolitical Power. Chatham House: https://www.chathamhouse.org/
Hafeznia, Mohammadreza; Ahmadipour, Zahra; Bouyeh, Chamran. (2012). The Islamic Revolution and the Emergence of Iran’s New Geopolitics. Islamic Revolution Research Journal, University of Hamedan, Published February 2018 [in Persian] URL: https://rjir.basu.ac.ir/article_340_68e4b7e2915808104f1eaf72e0444dac.pdf
Jafari Harandi, Amirreza. (2016). Managing U.S. Influence in New Iraq. Imam Sadiq University Press, Tehran. [in Persian]
Jafarinea, Abbas; Torkashvand, Nader; Moradian, Mohsen. (2023). Military Strategies of the Islamic Republic of Iran in Regional Defense Against Emerging Salafi Threats. Military Sciences and Technologies, 18(62), pp. 41-73. [in Persian] https://doi.org/10.22034/qjmst.2023.547334.1653
Javani, Nader; Kalantari, Fathollah; Ejabi, Ebrahim; Imani, Ali. (2024). Power-Creating Strategies of the Islamic Republic of Iran in the Persian Gulf Region. Defensive Futures Studies, 8(29), pp. 7-40 [in Persian] (DOI: 22034/dfsr.2023.1990556.1685)
Mosdaghi, Masoud; Badiei Azandahi, Marjan; Afzali, Rasoul; Moradian, Mohsen. (2023). Economic-Political Drivers Affecting the Military Power of the Islamic Republic of Iran. Defensive Futures Studies, 8(29), pp. 161-203. doi: 10.22034/dfsr.2023.1998939.1689 [in Persian] DOI: 22034/dfsr.2023.1998939.1689
Motaghi, Afshin; Rabei, Hossein; Golthoomian, Hamidreza. (2023). Developing Iran's Forward Strategies in the South Caucasus Region. Defensive Futures Studies, 8(30): 121-148. in Persian] DOI: 22034/dfsr.2024.2009208.1725
Riazi, Vahid. (2023). Defensive Diplomacy: From Survival to Maturity (First Edition). Tehran: DAFOOS AJA Publications [in Persian]
Saadia M. pekkanen. (2019). introduction to the symposium on the new space race: governing the new space race. ajil unbound, 113, 92–97. URL: S2398772319000163jxx 92..97
Sariolghalam, Mahmoud (2016). International System and the New Geopolitics of the Middle East Region Political Science Research Institute Journal Vol 12(1) pp101-140 [in Persian]. URL: https://civilica.com/doc/1208374/
Van Jackson, “Understanding Spheres of Influence in International Politics,” European Journal of International Security 5, no. 3 (October 2020): 255– 273. DOI: 1017/eis.2019.21
Wojtek Wolfe & Brock F. Tessman .(2012). China's Global Equity Oil Investments: Economic and Geopolitical Influences, Journal of Strategic Studies, 35:2, 175-196. DOI: 10.1080/01402390.2011.635467
Zarei, Bahador; Nasirpour, Gholamreza. (2024). Building a Regional Security System for the Islamic Republic of Iran from a Geopolitical Perspective. Military Sciences and Technologies, 19(63), pp. 147-164 [in Persian] DOI: 22034/qjmst.2023.552580.1700
سعیدی فرد,علی اشرف , رومینا,ابراهیم , حافظ نیا,محمدرضا و روشنی,رضا . (1403). شناسایی پیشرانهای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا. آیندهپژوهی دفاعی, 9(32), 37-63. doi: 10.22034/dfsr.2024.2021661.1771
MLA
سعیدی فرد,علی اشرف , , رومینا,ابراهیم , , حافظ نیا,محمدرضا , و روشنی,رضا . "شناسایی پیشرانهای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا", آیندهپژوهی دفاعی, 9, 32, 1403, 37-63. doi: 10.22034/dfsr.2024.2021661.1771
HARVARD
سعیدی فرد علی اشرف, رومینا ابراهیم, حافظ نیا محمدرضا, روشنی رضا. (1403). 'شناسایی پیشرانهای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا', آیندهپژوهی دفاعی, 9(32), pp. 37-63. doi: 10.22034/dfsr.2024.2021661.1771
CHICAGO
علی اشرف سعیدی فرد, ابراهیم رومینا, محمدرضا حافظ نیا و رضا روشنی, "شناسایی پیشرانهای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا," آیندهپژوهی دفاعی, 9 32 (1403): 37-63, doi: 10.22034/dfsr.2024.2021661.1771
VANCOUVER
سعیدی فرد علی اشرف, رومینا ابراهیم, حافظ نیا محمدرضا, روشنی رضا. شناسایی پیشرانهای نفوذ نظامی جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا. DFSR, 1403; 9(32): 37-63. doi: 10.22034/dfsr.2024.2021661.1771
