ایران و عربستان بهعنوان دو قطب تأثیرگذار در منطقه راهبردی خلیجفارس میباشند که هر کدام به نوبه خود در تحولهای این منطقه و حتی مناطق پیرامونی دخیل و نقش چشمگیری دارند، در حال حاضر به دلایل مختلف روابط دو کشور به سمت تیرگی و واگرایی هرچه بیشتر حرکت نموده است و آینده مبهمی برای روابط دو کشور قابل تصور میباشد، در این پژوهش با دیدی آیندهنگرانه و با هدف شناخت شاخصها و عوامل ایجاد واگرایی در روابط میان دو کشور و تلاش جهت از میان برداشتن این عوامل و حرکت در راستای ایجاد دوستی و برقراری روابط دیپلماتیک دوستانه میان دو کشور مسلمان و تأمین منافع ملی کشور در افق زمانی ده ساله، و در راستای پاسخ به این سؤال که"مهمترین شاخصها و عوامل تأثیرگذار در آینده روابط ایران و عربستان در افق زمانی 1407 چیست؟"، در گام نخست با مطالعه اسناد و سوابق علمی پیشین صورت پذیرفته مرتبط و استفاده از نظر 14 نفر از خبرگان، تعداد 73 شاخص تأثیرگذار بر روابط دو کشور احصاء و در گام دوم با تشکیل پانل خبرگی شاخصهای مشابه با یکدیگر ادغام و تعداد 35 شاخص مشخص گردید و در ادامه با استفاده از مدل فریدمن تعداد 15 شاخص مهم و اثرگذار تعیین و در انتها با استفاده از نرمافزار آیندهپژوهی میکمک و بهکارگیری روش تحلیل ماتریس متقاطع، تعداد پنج شاخص کلیدی تاثیر گذار بر آینده روابط دو کشور ایران و عربستان در افق زمانی 1407 مشخص گردید.
احمدی، حمید. (1386). روابط ایران و عربستان در صده بیستم (دوره پهلوی)، تهران: انتشارات مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، چاپ اول.
ازغندی، علیرضا. و آقاعلیخانی، مهدی. (1392). بررسی عوامل منطقهای واگرایی در روابط ایران و عربستان (1390-1384)، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 43 (2).
جاودانیمقدم، مهدی. (1391). ژئوپلیتیک نوین شیعه در خاورمیانه و سیاست خارجی، فصلنامه ژئوپلیتیک، 8 (2).
خضری، احسان. و دیگران. (1394). ریشهیابی منازعات ایران و عربستان (مطالعه موردی سه کشور؛ عراق، بحرین و یمن)، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بینالمللی، 23 (2).
رستمی، محسن.، فرجیراد، عبدالرضا. و سرور، رحیم. (1395). سناریوهای محتمل در آیندهپژوهی روابط خارجی ایران و عربستان مبتنی بر تحولات ژئوپلیتیکی منطقه عربی (در بازه زمانی 1404)، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، 5 (17).
رنجبر حیدری، وحید.، قربانی، ارسلان.، سیمبر، رضا. و حاجیانی، ابراهیم. (1395). شناسایی و تبیین عوامل و پیشرانهای مؤثر بر روابط ایران و شورای همکاری خلیجفارس در افق دهساله با بهرهگیری از روش میکمک، مجله آیندهپژوهی دفاعی، 1 (2).
سیفی، عبدالمجید. و پور حسن، ناصر. (1395). موازنه همهجانبه و ائتلافسازی عربستان سعودی در قبال جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه تحقیقات سیاسی بینالمللی، 8 (26).
شفیعی، صادق.، منتظر القائم، اصغر. و چلونگر، محمدعلی. (1396). واکاوی روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی در دهه نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، فصلنامه پژوهشهای تاریخی، معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه اصفهان، 1 (33).
شهریاری، محمدعلی. (1396). تحلیل روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان در عراق در قالب تئوری حرکتها، فصلنامه مجلس و راهبرد، 24 (92).
صادقیاول، هادی.، نقدی عشرتآباد، جعفر. و میر کوشش، امیرهوشنگ. (1394). روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان، فصلنامه تحقیقات سیاسی بینالمللی، 25: 160-129.
موسوی، سیدمحمد. و بخشیتلیابی، رامین. (1391). تأثیر مسائل ایدئولوژیک بر سیاست خارجی عربستان در قبال ایران ارسال 2003 به بعد، فصلنامه تحقیقات سیاسی و بینالمللی، 4 (11).
مینائی، حسین.، حاجیانی، ابراهیم.، دهقان، حسین. و جعفرزاده، فروزنده. (1395). تعیین پیشرانهای اصلی دیپلماسی دفاعی ج.ا.ایران در سطوح منطقهای و بینالملل، مجله آیندهپژوهی دفاعی، 1 (1).
نجاتی، حمزه. (1394). تأثیر انقلاب اسلامی بر عربستان سعودی، بازیابی از: سایت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (یکم خردادماه)، www.ensani.ir.
نیکویی، سید امیر. و ستوده، علیاصغر. (1394). تأثیر منازعات داخلی سوریه و عراق بر مجموعه امنیتی خاورمیانه (2015 – 2011)، فصلنامه پژوهشهای راهبردی سیاست، 4 (15).
وقوفی، امید.، حاجیانی، ابراهیم. و قاسمی، علیاصغر. (1396). تبیین عوامل و پیشرانهای کلیدی آینده یمن تا سال 1406، مجله آیندهپژوهی دفاعی، 2 (4).
Asan, S.S. & Umut, A. (2007). Qualitative cross- impact analysis with time consideration, Technological forecasting and social change, vol 74.
Estiven, D. (1991) .Explaining Third World Alignment, World Politics, Vol.43.
Georghiou, L., Cassingena, J., Keenen, M., Miles, I. & Popper, R. (2012). Manual de prospectiva tecnológica. Conceptos y práctica [Technological Prospective Manual. Concepts and Practice]. Flacso México.
Henner, F. (2007). Conflict and Cooperation in the Persian Gulf: The Inter regional Order and US Policy, Middle East Journal, 61 (4).
Jiménez, M. (2009). Herramientas para el análisis prospectivo estratégico. Aplicaciones MICMAC [Tools for strategic prospective analysis. Applications MICMAC]. Estado de México: Hersa Ediciones.
Khuliyf, A. & Alanazi, A. (2015). Saudi Arabia’s Implementation of Soft Power Policy to Confront Iran’s Obvious Threats. Available at: https://www.hsdl.org/? view&did=790406, (accessed on 2016, Jun 19).
Mojica, F. (2005). La construcción del futuro. Concepto y modelo de prospectiva estratégica, territorial y tecnológica [Future construction. Concept and model of strategic, territorial and technology foresight]. Santafé de Bogotá: Universidad Externado de Colombia.
Nasr, V. (2006). Behind the rise of the shittes, time.com 19 December, http//www.Belfercenter.com.
Osiewicz, P. (2016). Ideological Determinants of the Current Saudi-Iranian Rivalry in the Middle East. Available at: http://przeglad.amu.edu.pl/wp-content/uploads/2016/08/pp-2016-2-115.pdf (accessed on 2016, Dec 21).
Salier, M. (2016). Changed Priorities in the Gulf, Saudi Arabia and the Emirates Rethink Their Relationship With Egypt .Politick German Institute for International and Security Affairs, SWP Comments 8.
