آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

تحلیل کنش تحریم در مناقشه خوشه کسب وکار دوسوتوان با استفاده از تئوری بازی‌ها

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
2 استادیار گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی
3 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه
چکیده
خوشه­‌های کسب وکار به عنوان یک تمرکز مکانی از بنگاه‌­ها با فرصت­‌ها و تهدیدهای مشترک، در یک رفتار غیرخطی با سازوکار بازخورد چندگانه بین بازیگران خوشه تکامل می‌­یابند و به منظور ادامه حیات در یک محیط پیچیده و رقابتی، نیازمند توجه به مفهوم دوسوتوانی به معنای بهره‌­برداری از قابلیت­‌های کنونی و کاوش از فرصت‌­های آینده هستند. در چند دهه اخیر، تحریم­‌های ظالمانه قدرت­‌های استکباری یکی از موانع دستیابی به دانش فنی و فناوری روز دنیا در رشد و توسعه اقتصادی بوده‌­اند که محل مناقشه جدّی در کاهش رقابت‌­پذیری بنگاه‌های اقتصادی قلمداد شده‌­اند. در این پژوهش به منظور بررسی مساله تحریم در تعامل با سایر بازیگران، از طریق مطالعه مقالات، اسناد سیاستی، گزارش‌­ها و دریافت نظرات خبرگان از طریق مصاحبه اطلاعات گردآوری شده است. به دلیل پیچیدگی این مناقشه، با استفاده از یک مدل­ نظریه بازی­‌ها موسوم به مدل گراف، تعاملات و ترجیحات میان بازیگران مختلف خوشه کسب وکار مدل­سازی شده و محتمل‌­ترین نتایج ارائه گردیده است. بر اساس تحلیل انجام شده، حاکمیّت، خوشه‌­های کسب وکار و مراکز علمی و تحقیقاتی دارای نقطه تعادلی جدید بوده اما برای مراکز تامین مالی، تغییری در وضعیت فعلی وجود ندارد.
کلیدواژه‌ها

  • ابویی اردکان، محمد و معتمدی، مهدیه. (1391). بررسی عوامل بازدارنده و پیشران در مسیر رشد و توسعه خوشه­های صنعتی (مطالعه موردی خوشه نساجی یزد). بهبود مدیریت، 6(3): 203-226.
  • اسکندرزاده فرد، توحید و بهلولی، نادر (1399). نقش شرکتهای پیشرو و خوشه­های کسب وکار در نوآوری منطقه ای. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 10(1):161-188.
  • الماسی، کبری؛ جمالی مهمونی، حمیدرضا و یوسفی، احمد. (1395). تحلیل دیدگاه های پژوهشگران موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی در خصوص اثر تحریم های خارجی بر ارتباطات علمی و فعالیت‌های پژوهشی. دوفصلنامه علمی-پژوهشی دانشگاه شاهد، 2(1): 27-42.
  • امین­طهماسبی، حمزه و حامی، مهسا. (1398). رتبه بندی عوامل تاثیرگذار بر موفقیت خوشه­های صنعتی استان گیلان با استفاده از روش دیمتل خاکستری. فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، 35(1):74-86.
  • انصاری، محمدعلی. (1396). ارائه الگوی نظام بازنشستگی در ایران در چارچوب نظریه بازی ها، پایان نامه دکتری رشته اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی.
  • برادران، وحید. (1398). انتخاب راهبرد بهینه بازاریابی در شرایط رقابتی با توسعه مدل تئوری بازی­ها. تحقیقات بازاریابی نوین. 9(1): 107-124.
  • پزشکی، روزبه؛ عسگرخانی، ابومحمد و عطاشنه، منصور. (1400). سازوکارهای پیشگیرانه برای مقابله با تحریم­های اقتصادی آمریکا علیه ایران. فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم. 16(58): 1-25.
  • خامسی، جعفر. (1392). آسیب شناسی توسعه خوشه های صنعتی در ایران مورد مطالعه خوشه ادوات کشاورزی جویبار، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی.
  • دره­شیری، محمدرضا؛ ابوالحسنی هستیانی، اصغر؛ موسوی جهرمی، یگانه و منصف، عبدالعلی. (1398). تحلیل نهادی لایه های سه گانه حکمرانی نظام بانکی ج. ا. ایران با رویکرد نظریه بازی: پیشران های پنهان ناپایداری چگونه عمل می­کنند؟ بهبود مدیریت، 13(2 (پیاپی 44) ):155-216.
  • رزم آهنگ، مهدی. (1398). راهبردهای آمریکا در راستای هوشمندسازی تحریم­ها علیه ایران و ارائه راهکارهای مقابله؛ با تاکید بر روابط مالی و بانکی بین المللی. فصلنامه روابط خارجی، 10(40): 5-37.
  • ریاحی، ابوالفضل. (1392). رتبه­بندی عوامل بحرانی موفقیت در توسعه خوشه­های صنعتی در ایران. فصلنامه (پژوهشگر) مدیریت، 10(21):91-102.
  • سازمان صنایع کوچک و شهرک­های صنعتی ایران، (1399). قابل دسترس در تارنمای: https://isipo.ir/index.jsp?fkeyid=&siteid=1&pageid=269.
  • سعیدمحمدی، زهره و کاظمی، ابوالفضل. (1396). ارائه مدلی جهت هماهنگی در قیمت­گذاری و مشارکت در یک زنجیره تامین با در نظر گرفتن تخفیف با استفاده از نظریه بازی­ها. نشریه بین­المللی مهندسی صنایع و مدیریت تولید. 1(28): 102-117.
  • سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی. (1392). قابل دسترس در: http://dotic.ir/news/.
  • سیدنورانی، سیدمحمدرضا؛ عبادی، مرتضی؛ امینی امراله و تقوی فرد، محمدتقی. (1398). بررسی تاثیر تحریم­های اقتصادی بر کارایی بانک­های ایران. مطالعات راهبردی بسیج، 22(83): 119-142.
  • شریف­زاده، محمدشریف.؛ عبدالله زاده، غلامحسین.؛ جیوار، رقیه و دیوسالار، اسدالله. (1397). نقش خوشه های صنعتی کشاورزی در توسعه کسب وکار روستایی استان مازندران. فصلنامه اقتصاد فضا و توسعه روستایی، 7(2): 227-247.
  • شیخ­محمدی، مجید. و عباسی، مصطفی. (1395). رویکرد نظریه بازی­ها در مدل سازی و تحلیل تقسیم ارث زوجین مرحوم، فصلنامه مدلسازی اقتصادی، 10(1): 23-48.
  • صادقی سقدل، حسین. و برومند، یونس. (1391). تحلیل رابطه‎ی بین کارگر و کارفرما و دولت با استفاده از نظریه‎ی بازی‌ها. مجله تحقیقات اقتصادی. 47(1): 51-67.
  • صالحی نیا، محسن. (1398). چه تعداد واحد صنعتی تعطیل و نیمه تعطیل هستند؟ گفتگو با پایگاه خبری تجارت نیوز قابل دسترسی در تارنمای https://tejaratnews.com.
  • عاقلی، لطفعلی؛ صادقی، حسین و نظری قوجق، گل­جمال. (1394). مدل­سازی روابط دولت و پیمانکار در شرایط کمبود اعتبارات عمرانی با استفاده از نظریه بازی­ها (مطالعه موردی: پروژه­های انرژی)، تحقیقات اقتصادی، 50(3): 684-659.
  • عباسی تقی دیزج، رسول .(1398). تحلیل تطبیقی-کیفی عوامل موثر بر تولید علم در سطح کلان. جامعه شناسی کاربردی، 30(73): 122-105.
  • عبدلی، قهرمان. (1392). نظریه بازی­ها و کاربردهای آن: بازی­های ایستا و پویا با اطلاعات کامل. چاپ چهارم، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی تهران.
  • علیزاده­ثانی، محسن. شجاعیان، امیر. (1393). شناسایی و اولویت­بندی عوامل موفقیت خوشه صنعتی فرش دست­بافت خراسان شمالی، فصلنامه علمی پژوهشی انجمن علمی فرش ایران، 10(25): 85-100.
  • فخاری، حسین، سلیمانی، داوود و دارایی محمدرضا. (1392). بررسی اثرات تحریم های اقتصادی بر عملکرد شرکت‌های دانش بنیان کشور. فصلنامه سیاست علم و فناوری، 5(3): 52-75.
  • فدایی، مهدی. و درخشان، مرتضی. (1393). تحلیل اثرات کوتاه مدت و بلندمدت تحریم­های اقتصادی بر رشد اقتصادی در ایران. فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی، 5(18): 113-132.
  • فلاحتی، علی؛ دل­انگیزان، سهراب و انصاری، محمدعلی. (1396). مدل­سازی و تحلیل راهبردی بحران بازنشستگی در ایران با رویکرد نظریه بازی­ها. نشریه علمی پژوهشی بهبود مدیریت، 11(1)، 61-92.
  • کریمی، علی. (1395). شناسایی و اولویت بندی عوامل کلیدی موفقیت و رشد خوشه های صنعتی گیلان، پایان نامه کارشناسی ارشد ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه گیلان.
  • کیوان­حسینی، سیداصغر و عشرتی­خلیل­آباد، فهیمه. (1393). رویکردی سازه­انگارانه به روند تکامل و تشدید سیاست تحریمی آمریکا علیه ایران(2012-1980). فصلنامه پژوهش­های راهبردی. 2(8): 31-59.
  • مجیبیان، فاطمه؛ خدیور، آمنه؛ آذر، عادل و روغنیان، عماد. (1400). فرآیند قیمت­گذاری محصول در خوشه­های صنعتی با استفاده از الگوریتم ژنتیک. مطالعات مدیریت صنعتی. 19(62): 1-22.
  • مدهوشی، مهرداد و مرادی دیزگرانی، میلاد. (1396). تحلیل نقش استراتژیک دانشگاه ها و مراکز علمی در توسعه خوشه های صنعتی مطالعه موردی خوشه صنعتی پلی اتیلن کرمانشاه. فصلنامه مدیریت توسعه و تحول. 29(2): 13-20.
  • مشهدی، علی. و رشیدی، مهناز. (1393). تاثیر تحریم­های وضع شده علیه ایران بر محیط زیست، انرژی و انتقال تکنولوژی از منظر حقوق بین­الملل. فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، 16(46): 103-123.
  • منصوری، رضا. (1383). شناخت عوامل رشد پژوهش و نه موانع آن: یک چرخش بینش. رهیافت، 14(32): 29-36.
  • منوریان، عباس؛ عباسی، طیبه؛ سلیمانی، غلامرضا و آقامحسنی فشمی، علی. (1396). طراحی و تبیین مدل خط مشی گذاری توسعه خوشه­های کسب وکار در ایران. سیاستگذاری عمومی، 3(4 ), 9-28.
  • میرقادری، سیدهادی؛ عالم تبریز، اکبر؛ فارسیجانی، حسن و فرزد، فرهاد. (1394). شناسایی ابعاد عملکردی خوشه­های صنعتی به روش تحلیل خوشه­ای توافقی سلسله مراتبی، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات مدیریت صنعتی، 13(38): 1-21.
  • میرمعزی، سیدحسین. (1391). اقتصاد مقاومتی و ملزومات آن. اقتصاد مقاومتی، 12(47). 40-76.
  • نظری، محسن؛ حسنقلی پور، طهمورث؛ سلیمانی، غلامرضا؛ موسوی نقابی، سیدمجتبی. (1396). توسعه شبکه­های بین بنگاهی راهکار بکارگیری ظرفیت بلااستفاده بنگاه­های کوچک و متوسط تولیدی: ارائه نظریه داده بنیاد. مدیریت بهره­وری، 10(40): 7-47.
  • نهاوندیان، محمد؛ لطفی، محمد و رهبر، فرهاد. (1390). جا­به­جایی شرکای تجاری به­عنوان ابزاری برای کاهش پیامدهای منفی تحریم­های اقتصادی. پژوهش­های مدیریت منابع انسانی، 1(4): 159-181.
  • نوروزی چاکلی، عبدالرضا و مددی، زهرا. (1394). توصیف مقایسه ای رابطه تولید علم و پیشرفت فناوری کشورها: آیا افزایش تولید علم به منزله پیشرفت فناوری است؟. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی (مطالعات تربیتی و روان شناسی)، 5(1): 192-204.
  • نوری، فرزانه. (1399). طراحی مدل انتقال تکنولوژی برای ایران با رویکرد حداکثر سازی اشتغالزایی. رساله دکتری رشته کارآفرینی دانشکده اقتصاد و کارآفرینی دانشگاه رازی کرمانشاه.

 

  • Alizadeh, Y., Jetter A.J. (2018). Pathways for Balancing Exploration and Exploitation in Innovations: A Review and Expansion of Ambidexterity Theory. International Journal of Innovation and Technology Management,17(1): 1-33.
  • Aziz, K. A., & Norhashim, M. (2008). Cluster-Based Policy Making: Assessing Performance and Sustaining Competitiveness. Review of Policy Research, 25(1), 349-375.
  • Bettis-Outland, H., Felzensztein, C., Gimmon, E., & Aqueveque, C. (2012). Clusters or un-clustered industries? Where inter-firm marketing cooperation matters. Journal of Business & Industrial Marketing, 27(5), 392-402.
  • Bocquet, R. Mothe, C. Can a governance structure foster cluster ambidexterity through knowledge management? An empirical study of two French SME clusters. Knowledge Management Research and Practice, Palgrave Macmillan, 2015, 13 (3), pp.329-343.
  • Casanueva, C., Castro, I., & Galán, J. L. (2013). Informational networks and innovation in mature industrial clusters. Journal of Business Research, 665), 603-613.
  • Eisingerich, A. B., Bell, S. J., & Tracey, P. (2010). How can clusters sustain performance? The role of network strength, network openness, and environmental uncertainty. Research Policy, 39(2), 239-253.
  • Fang, L., Hipel, K. W., Kilgour, D. M., & Peng, X (2003b). A decision support system forinteractive decision making-part II: analysis and output interpretation, IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics, Part C: Applications and Reviews, 33(1), 56-66.
  • Ferrary, M. (2011). Specialized organizations and ambidextrous clusters in the open innovation paradigm. European Management Journal, 29(3), 181–192.
  • Gibson, C. B., & Birkinshaw, J. (2004). The Antecedents, Consequences, and Mediating Role of Organizational Ambidexterity, Academy of Management Journal, 47(2): 209–226.
  • Giuliani, E. (2007). The selective nature of knowledge networks in clusters: evidence from the wine industry. Journal of Economic Geography 7 (2):139–168.
  • Handayani, N.U Cakravastia, A.Diawati, L. Nur Bahagia, S. (2012). A conceptual assessment model to identify phase of industrial cluster life cycle in Indonesia. Journal of Industrial Engineer in g and Management. 5(1): 198-227.
  • Hipel, K.W., Fang, L., Kilgour, D.M. (2020). The Graph Model for Conflict Resolution: Reflections on Three Decades of Development. Group Decision and Negotiation. 29(1): 1-60.
  • Janson J. p., Simsek Z., Cao Q. (2012). Ambidexterity and performance attributes. Strategic Management Journal in multiunit contexts: Cross-level moderating effects of structural and resource, 33(11):1286-1303.
  • Kang, S., Morris, S. S. and Snell, S. A. (2007) ‘Relational Archetypes, Organizational Learning, and Value Creation: Extending the Human Resource Architecture’, Academy of Management Review, 32(1): 236–256.
  • Kauppila, O. (2007). Towards a network model of ambidexterity (No. W-429) (p. 429). Helsinki School of Economics Working Papers.
  • Kilgour, D.M., and Hipel, K.W. (2001). Coalition Analysis in Group Decision Support, Group Decision, and Negotiation, 10(2): 159–175.
  • Kilgour, D.M., and Hipel, K.W. (2010). Conflict Analysis Methods: The Graph Model for Conflict Resolution, In Kilgour, D.M. and Eden, C. (Editors), “Handbook of Group Decision and Negotiation, Springer, Dordrecht, the Netherlands, pp. 203-222.
  • Malemberg A. and Maskell P. (2002). The elusive concept of localization economies: towards a knowledge-based theory of spatial clustering, Environment and Planning 34, 429–449.
  • Matbouli, Y., Kilgour, D. M. W. (2015).Robustness of equilibria in the graph model for conflict resolution. Journal of Systems Science and Systems Engineering, (December 2015) 24(4): 450-465.
  • McDonald, F., Huang, Q. H., Tsagdis, D., & Tuselmann, H. J. (2007) .Is there evidence to support porter-type cluster policies? Regional Studies, 411, 39-49.
  • Menzel M.P., Fornahl D. (2010). Cluster life cycles—dimensions and rationales of cluster evolution, Industrial and Corporate Change, 19(1): 205–238
  • Mihajlović, I. (2014). Possibilities for development of business cluster network between SMEs from Visegrad countries and Serbia. Serbian Journal of Management, 9(2), 145-148.
  • Nazari, M., Hasangholipour, T., Soleimani, G., Abbasian, E., & Moussavi Neghabi, S. M. (2017). Investigation of the Productivity of Networking Activities and Improvement Projects on the Sales and Employment of Iranian Agricultural Clusters. Iranian Economic Review, 21(1), 45-70.
  • Oak, Myung Kim and Sam Jaffe (2010). The new Korea: an inside look at South Korea's economic rise. New York: AMACOM.
  • O'Reilly, C. and Tushman, M. (2008). Ambidexterity as a dynamic capability: Resolving the innovator's dilemma. Research in Organizational Behavior, 28: 185–206.
  • Popadiuk, S., Souza Luz, A.R., Kretschmer, C., (2018). Dynamic Capabilities and Ambidexterity: How is These Concepts Related? Revista de Administração Contemporânea, 22(5):639-660
  • Reid, R., and Harris, R.I.D. (2004). Family-Owned SME Growth in Scotland: A Comparison with the UK. Report to Scotecon.
  • Rivlin, P., (2006). Iran’S Energy Vulnerability, Middle East Review of International Affairs, 10(4). 125-142.
  • Romanelli, E., & Khessina, O. M. (2005). Regional industrial identity: Cluster configurations and economic development. Organization science, 16(4), 344-358.
  • Springer International Publishing.
  • Stadler, C., Rajwani, T., & Karaba, F. (2014). Solutions to the exploration/exploitation dilemma: networks as a new level of analysis. International Journal of Management Reviews, 16(2), 172-193.
  • Trippl, M. Grillitsch, M. Isaksen, A. Sinozic T. (2015) Perspectives on Cluster Evolution: Critical Review and Future Research Issues, European Planning Studies, 23(10), 2028-2044.
  • Wolf, T., Cantner U., Graf H., Rothgang M. (2017). Cluster ambidexterity towards exploration and exploitation: strategies and cluster management.  Journal of Technology Transfer, 44(6):1840-1866.
  • Xu H, Hipel KW, Kilgour DM, Fang L. (2018). Conflict resolution using the graph model: Strategic interactions in competition and cooperation. Cham:

Zhou, Zh. K. (2006). Innovation, imitation, and new product performance: The case of China. Journal of Industrial Marketing Management, 35(1): 394–415.