آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

آینده پژوهی تهدیدات امنیتی در منطقه آسیا - پاسیفیک : تحلیلی کمّی مبتنی بر خط روند

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیای سیاسی. دانشکده جغرافیا. دانشگاه تهران. تهران. ایران.
2 دکتری جغرافیای سیاسی. دانشکده جغرافیا. دانشگاه تهران. تهران. ایران.
10.22034/dfsr.2026.2098334.2072
چکیده
زمینه و هدف: آسیا - پاسیفیک از مهم‌ترین کانون‌های تحولات امنیتی و ژئوپلیتیکی معاصر است و امنیت آن تحت تأثیر مجموعه‌ای از تهدیدات سنتی و غیرسنتی قرار دارد. شناسایی روند این تهدیدات و برآورد مسیر احتمالی آنها می‌تواند به درک تحولات آینده منطقه‌ای کمک کند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از نظریه مجموعه امنیتی منطقه‌ای بری بوزان، روند تهدیدات امنیتی مؤثر بر منطقه را تا افق ۲۰۳۰ بررسی می‌کند.
روش‌ها: این پژوهش با رویکردی کمی و با استفاده از روش تحلیل خط روند انجام شد. داده‌های مربوط به شاخص‌های بری ‌بوزان با استفاده از منابع موجود در پژوهش گردآوری و در نرم‌افزار اکسل 365 تحلیل شدند. هر شاخص از جهت انواع خط روند بررسی و مدل مناسب بر اساس دو معیار ضریب تعیین (R2) و انطباق منطقی - ژئوپلیتیکی انتخاب شد و سپس روند شاخص‌ها تا سال ۲۰۳۰ پیش‌بینی گردید.
یافته‌ها: تحلیل خط روند نشان داد که تهدیدات نظامی منطقه عمدتاً روندی افزایشی و قابل‌پیش‌بینی دارند، در حالی که برخی شاخص‌های اقتصادی، از جمله رشد اقتصادی و وابستگی سرمایه‌ای، روندی کاهشی نشان می‌دهند. در مقابل، تهدیدات غیرسنتی مانند تروریسم، بلایای طبیعی و تلفات درگیری‌های مسلحانه، الگوهای نوسانی و قابلیت پیش‌بینی پایین‌تری دارند.
نتیجه‌گیری‌ها: برآیند نتایج نشان می‌دهد که امنیت منطقه آسیا-پاسیفیک در افق ۲۰۳۰ در شرایطی از رقابت، پیچیدگی و عدم‌قطعیت قرار خواهد داشت. هم‌زمانی روندهای پایدار برخی تهدیدات با نوسان و پیش‌بینی‌ناپذیری برخی دیگر، نشان‌دهنده شکنندگی وضعیت امنیتی منطقه است؛ وضعیتی که می‌توان آن را در قالب مفهوم «صلح در لبه پرتگاه» توصیف کرد

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی

o       در برنامه‌ریزی بلندمدت دفاعی، ملاحظات امنیتی مربوط به تهدیدات فرامنطقه­ای حوزه آسیا-پاسیفیک مد نظر قرار گیرد.

o       روند صعودی و ساختاری هزینه‌های تسلیحاتی کشورهای حوزه آسیا-پاسیفیک خصوصاً کشور مداخله­گر (ایالات متحده آمریکا) را در تدوین سناریوهای بازدارندگی منطقه‌ای تا افق ۲۰۳۰ لحاظ کنند.

o       کاهش وابستگی سرمایه‌ای اقتصادهای بزرگ منطقه، به‌عنوان زمینه‌ساز کاهش هزینه فرصت اقتصادی رویارویی نظامی، در نظر گرفته شود.

o        روند صعودی و پایدار گرمایش اقلیمی به‌عنوان تنها تهدید غیرسنتی با الگوی قابل‌پیش‌بینی در برنامه‌ریزی امنیت غیرنظامی و مدیریت بحران بلندمدت منطقه گنجانده شود.

کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 01 شهریور 1405
  • تاریخ بازنگری 19 آبان 1405
  • تاریخ پذیرش 25 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 25 آبان 1405