آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

توسعه راهکار هوشمند برای پایش سلامت و تشخیص آسیب در سازه‌های نظامی آینده با رویکرد پدافند غیرعامل مبتنی بر هوش مصنوعی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 دکترای تخصصی ژئوپولیتیک، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران، تهران، ایران
10.22034/dfsr.2026.2083820.2001
چکیده
هدف: سازه‌های نظامی به دلیل نقش حیاتی همواره در معرض تهدیداتی مانند انفجارهای نظامی و بلایای طبیعی نظیر زلزله قرار دارند. با توجه به تغییر ماهیت تهدیدات و پیچیده‌تر شدن محیط‌های عملیاتی، توسعه سازه‌های نظامی هوشمند به یکی از الزامات پدافند غیرعامل تبدیل شده است. هدف این پژوهش، ارائه راهکاری هوشمند مبتنی بر پایش سلامت سازه و هوش مصنوعی برای تشخیص سریع و به‌موقع آسیب و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های دفاعی است.
روش: در این پژوهش، ابتدا چارچوبی برای سازه‌های هوشمند نظامی مبتنی بر شبکه حسگرهای هوشمند، جمع‌آوری و انتقال داده‌ها و تحلیل مبتنی بر هوش مصنوعی ارائه شد. سپس مدل عددی سازه در محیط نرم‌افزاری ایجاد و سناریوهای تهدید شامل شبیه‌سازی انفجار و زلزله بر آن اعمال شد. در ادامه با استفاده از الگوریتم هوشمند گرگ خاکستری، محل و شدت آسیب تعیین و ارزیابی شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که انفجار یا زلزله موجب تغییرات مشخص در رفتار ارتعاشی سازه‌های نظامی از جمله فرکانس طبیعی می‌شود. الگوریتم هوش مصنوعی گرگ خاکستری توانست و آسیب را در سناریوهای مختلف و حتی در حضور نویز با دقت مناسب شناسایی کند.
نتیجه‌گیری‌ها: تلفیق شبکه‌های حسگر و هوش مصنوعی، علاوه بر افزایش دقت تشخیص آسیب، می‌تواند مبنایی برای توسعه نسل آینده سازه‌های نظامی هوشمند باشند. این راهکار قابلیت به‌کارگیری فناوری‌های هوشمند برای ارزیابی مستمر سلامت سازه را نشان داد. همچنین این رویکرد با فراهم‌سازی پایش مستمر، تصمیم‌گیری داده‌محور و افزایش تاب‌آوری، نقش مؤثری در ارتقای پدافند غیرعامل و حفظ تداوم مأموریت سازه‌های نظامی در برابر تهدیدات آینده ایفا می‌کند.

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی

o       توسعه سامانه‌های پایش سلامت و ایجاد شبکه SHM در سازه‌های حیاتی برای تشخیص سریع آسیب پس از تهدیدات و جلوگیری از اختلال عملیاتی.

o       استانداردسازی طراحی سازه‌های نظامی و طراحی سازه‌ها بر پایه رفتار مودال و قابلیت تشخیص آسیب برای افزایش دقت پایش و کاهش هزینه‌ها.

o       سرمایه‌گذاری در فناوری‌های هوشمند و حمایت از الگوریتم‌های هوشمند و تحلیل داده جهت تشخیص آسیب در شرایط نویزی و میدانی.

o       ادغام پایش سلامت با فرماندهی و کنترل و اتصال نتایج تشخیص آسیب به مراکز فرماندهی برای افزایش سرعت و دقت تصمیم‌گیری عملیاتی

کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 08 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 12 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 13 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 25 آبان 1405