1
استادیار مدیریت راهبردی ، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا ، تهران، ایران
2
استادیار سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران
3
پژوهشگر ، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران ، ایران
10.22034/dfsr.2026.2093835.2046
چکیده
هدف : نبردهای آینده با نفوذ هوش مصنوعی و سامانه‌های خودران، بار شناختی بی‌سابقه‌ای بر فرماندهان تحمیل می‌کنند. این پژوهش با هدف تبیین و رتبه‌بندی الگوی سوگیری‌های شناختی فرماندهان در مواجهه با عدم‌قطعیت‌های افق ۲۰ ساله جنگ‌های نوین انجام شده است. روش شناسی: این مطالعه کیفی با روش فراترکیب انجام شد. پس از غربالگری نظام‌مند بر اساس شاخص CASP، تعداد ۳۳منبع معتبر انتخاب و داده‌ها با استفاده از کدگذاری سه‌مرحله‌ای در نرم‌افزار MAXQDAتحلیل شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که سوگیری‌های تأییدی، دسترس‌پذیری و لنگرانداختن، فراگیرترین سوگیری‌های شناختی هستند. همچنین، سوگیری خودکارسازی به‌عنوان چالشی بحرانی در تعامل با سامانه‌های هوشمند آینده شناسایی شد که می‌تواند به خطاهای راهبردی منجر شود. نتیجه گیری:برای صیانت از تصمیم ها در افق 20 ساله، نیروهای مسلح بایدبا گذار از حذف خطا به سوی نظام‌های تصمیم‌گیری مقاوم در برابر خطا، گذار کرده و آمادگی شناختی را در برابر تهدیدات نوظهور جنگ شناختی تقویت کنند.
تازه های تحقیق
توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی
تدوین و اجرای سناریوهای بازی جنگ شناختی
تعبیه پروتکل نقد الگوریتمی در سامانه های پشتیبان تصمیم
ساختارمندسازی تیم قرمز، بعنوانراهکارهای تعدیل‌کننده، در چرخه‌های برنامه‌ریزی
