1
استادیار مدیریت استراتژیک، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران
2
دانشیار دفاع ملی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران
3
دانشجوی دوره دوم دکتری مدیریت دفاعی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی تهران ایران
10.22034/dfsr.2026.2074911.1961
چکیده
هدف: هدف این پژوهش، انتخاب نظریه مناسب برای توسعه دریامحور کشور است. روش: این تحقیق از نوع کاربردی ـ توسعه‌ای است که با روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی و روش تحلیل محتوا کیفی و مقایسه نظریه‌های کلاسیک قدرت دریایی (ماهان، کوربت، پانیکار، لیست و هیرشمن) با نظریه ابتدایی توسعه دریامحور دریایی دریادار خانزادی انجام و در نهایت با اعتبار سنجی چارچوب نظری پیشنهادی با سیاست‌های کلی ابلاغی و با معیارهای متداول نظریه به انجام رسیده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظریه ابتدایی دریایی خانزادی با ترکیب عناصر ژئوپلیتیکی، اقتصادی و فرهنگی، توسعه دریامحور را نه صرفاً به‌عنوان ابزاری چندبعدی، بلکه به‌عنوان یک الگوی راهبردی برای هویت‌سازی، تولید ثروت و بازآفرینی تمدن ایرانی کاربرد دارد. بر اساس این نظریه، قدرت دریایی زمانی تحقق می‌یابد که «تمدن دریایی» شکل گیرد و چرخه‌های صنعتی، فناورانه و اجتماعی در نواحی ساحلی، به‌ویژه در سواحل مکران، فعال شوند. این نظریه به‌ویژه بر تعامل سازنده با سازه‌های قدرت جهانی و منطقه‌ای تأکید دارد تا ایران بتواند در نظم نوین جهانی جایگاهی فعال و تأثیرگذار بیابد. نتیجهگیریها: نتایج نشان می‌دهد نظریه خانزادی در مقایسه با نظریه‌های کلاسیک، جامع‌ترین پوشش را برای بستر جغرافیایی ایران ارائه می‌دهد و پتانسیل بالایی برای تبدیل به چارچوبی پذیرفته‌شده دارد. این نظریه با مدل تمدن دریایی، نگاه کشور را از امنیتی به رویکردی تمدنی، اقتصادی و فناورانه تغییر می‌دهد. پژوهش حاضر ادعای قطعیت نداشته و یافته‌ها به‌عنوان چارچوبی پیشنهادی ارائه شده است.
خانزادی، حسین، توحیدی، ارسطو و شریف‌کاظمی، مسعود. (1405). ارائه یک چارچوب مفهومی بومی برای توسعه دریامحور جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر نظریه ابتدایی دریادار خانزادی). (e738004). آینده‌پژوهی دفاعی، 11(42)، e738004 https://doi.org/10.22034/dfsr.2026.2074911.1961
MLA
خانزادی، حسین، توحیدی، ارسطو، و شریف‌کاظمی، مسعود. "ارائه یک چارچوب مفهومی بومی برای توسعه دریامحور جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر نظریه ابتدایی دریادار خانزادی)" .e738004 ، آینده‌پژوهی دفاعی، 11، 42، 1405، e738004. doi: 10.22034/dfsr.2026.2074911.1961
HARVARD
خانزادی، حسین، توحیدی، ارسطو، و شریف‌کاظمی، مسعود. (1405). 'ارائه یک چارچوب مفهومی بومی برای توسعه دریامحور جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر نظریه ابتدایی دریادار خانزادی)'، آینده‌پژوهی دفاعی، 11(42), e738004. doi: 10.22034/dfsr.2026.2074911.1961
CHICAGO
خانزادی، حسین، توحیدی، ارسطو و شریف‌کاظمی، مسعود، "ارائه یک چارچوب مفهومی بومی برای توسعه دریامحور جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر نظریه ابتدایی دریادار خانزادی)." آینده‌پژوهی دفاعی، 11 42 (1405): e738004, doi: 10.22034/dfsr.2026.2074911.1961
VANCOUVER
خانزادی حسین، توحیدی ارسطو، شریف‌کاظمی مسعود. ارائه یک چارچوب مفهومی بومی برای توسعه دریامحور جمهوری اسلامی ایران (با تأکید بر نظریه ابتدایی دریادار خانزادی). DFSR. 1405;11(42):e738004. doi: 10.22034/dfsr.2026.2074911.1961
