آینده‌پژوهی دفاعی

آینده‌پژوهی دفاعی

تحلیل روندهای توسعه فناوری‌های شناختی در صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران در افق ده ساله

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته گروه مدیریت صنعتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
2 عضو هیئت علمی گروه علوم تصمیم و سیستم ها پیچیده، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
10.22034/dfsr.2025.2042097.1833
چکیده
هدف: امروزه نبردها تحت تأثیر تغییرات سریع فناوری‌ها قرار گرفته‌اند. با توجه به بیانات مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه جنگ آینده، جنگ شناختی خواهد بود، تاثیر فناوریهای شناختی در صحنه‌های نبرد آینده بسیار اساسی است. با توجه به ضرورت توسعه فناوری‌های شناختی در سطح صنایع دفاعی برای ایجاد بازدارندگی در حوزه دفاع، این پژوهش به طور خاص بر شناسایی روندهای تأثیرگذار بر توسعه فناوری‌های شناختی در این صنایع تعریف شده است.
روش‌ها: در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون قیاسی پس از بررسی اسناد بالادستی حوزه دفاعی و مطالعات کتابخانه‌ای برای شناسایی اولیه روندها، از راهبرد مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه علوم و فناوری‌های شناختی صنایع دفاعی استفاده شد و پس از تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی و استخراج مضامین، 8 روند برای توسعه این فناوری‌ها شناسایی و تحلیل شد.
یافته‌ها: روندهای شناسایی شده عبارت‌اند از: افزایش رصدگری در حوزه علوم و فناوری‌های شناختی، افزایش تقاضا برای بسیج ظرفیت‌های موجود، گسترش حمایت‌ها از پژوهش‌های کاربردی و نیازمحور دفاعی حوزه شناختی، توسعه علوم و فناوری‌های شناختی از منابع و معارف اسلامی، گسترش فرهنگ‌سازی و ترویج، ادامه روند جذب و توسعه نیروی انسانی متخصص، توسعه شبکه دانش بنیان علوم و فناوری شناختی دفاعی، توسعه نهادهای سیاست‌گذاری و مالی پشتیبان.
نتیجه‌گیری‌ها: نتایج این پژوهش شامل زمینه سازی برای ایجاد و توسعه صنعت شناختی دفاعی و بازدارندگی در جنگ‌های شناختی و همچنین مقدمه‌ای برای اولویت بندی روندها و سناریونگاری توسعه فناوری‌های شناختی خواهد بود

تازه های تحقیق

توصیه‌های کلیدی برای سیاست‌گذاران دفاعی

o     برای درک بهتر از اهمیت روندهای شناسایی‌شده، بهتر است هرکدام از روندها برای سیاست‌گذاران حوزه شناختی در بخش دفاعی اولویت‌بندی شوند.

o     تأثیر هر یک از روندهای توسعه فناوری‌های شناختی بر صنایع دفاعی ایران بررسی شود به این صورت که هرکدام از این روندها بر کدام صنایع دفاعی اثر بیشتری خواهد گذاشت و آن را متحول خواهد کرد.

o     در این پژوهش با رویکرد جزء‌نگر روندهای توسعه فناوری‌های شناختی در ایران شناسایی شد و نیاز است روندهای جهانی فناوری‌های شناختی در صنایع دفاعی کشورهای متخاصم نیز شناسایی شود.

o      روندهای شناسایی شده لازم است به سناریونویسی ختم شود و عدم قطعیت‏ها مشخص گردد و از طریق آن دورنمایی کلی از فضای آینده جنگ‌های شناختی نمایان شود.

کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 اردیبهشت 1405