پدافند هوایی نقش تعیینکنندهای در پیروزی در صحنه نبرد امروزی ایفا مینماید. در این بین، دکترین پدافند غیرعامل در پدافند هوایی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. ازاین رو، پژوهش حاضر در پی تبیین دکترین پدافند غیرعامل با رویکرد پدافند هوایی (اصول و الزامات اساسی) مبتنی بر روش آمیخته بوده است. گردآوری دادهها به روش کتابخانهای و با استفاده از مطالعه اسناد و مدارک و میدانی انجام شده است. نمونه آماری خبرهی انتخابی به تعداد 11 نفر جهت مصاحبه، از بین صاحبنظران موجود در تخصصهای حوزهی پدافندغیرعامل، پدافندهوایی و دکترین نظامی دارای سابقهی خدمت در مشاغل راهبردی، فرماندهی و ستادی و در جایگاه شغلی سرلشکری به بالا و همطراز آن در سطوح سازمانهای کشوری جایگاه 19 به بالا بوده است. همچنین نمونه آماری برای مرحله پرسشنامه از بین فرماندهان، مسئولان نظامی و غیرنظامی مربوط به پدافند عامل، پدافند غیرعامل در سطح نیروهای مسلح، کشور و سازمانهای مرتبط که دارای ویژگیهای مشخصی بودند، انتخاب شد. تجزیه و تحلیل دادهها به روش نظریهپردازی دادهبنیاد و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد. نتایج پژوهش منتج به تبیین هشت اصل دکترین پدافند غیرعامل با رویکرد پدافند هوایی اعم از، اصل آمادگی، چابکی، تابآوری، مبهمسازی، مصمونسازی، اشراف اطلاعاتی، آمایش دفاعی و بازدارندگی شد. همچنین الزامات اساسی برای هریک از اصول به تفکیک مشخص گردید. نتایج بخش کمی نیز نشان داد، اصل بازدارندگی، اشراف اطلاعاتی و مصونسازی بیشترین اهمیت را در بین سایر اصول دکترین پدافند غیرعامل با رویکرد پدافند هوایی داشتهاند.
رحمتی، انشاا.... (1400). دانشنامه فلسفه اخلاق. انتشارات سوفیا. چاپ چهارم.
زهدی، یعقوب. (1394). سیاست دفاعی. نشر مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی. تهران.
زهدی، یعقوب. (1386). مقایسه سیاست دفاعی با راهبرد دفاعی و دکترین دفاعی. فصلنامه راهبرد دفاعی. 5(17): 31- 7.
شهرام، شاهرخ. (1398). رساله دکتری تدوین الگوی طرح جامع پدافند غیرعامل قرارگاه پدافند هوایی خاتمالانبیاء(ص)آجا در برابر تهدیدات ناهمطراز. دانشگاه دفاع ملی.
قنبری جهرمی، محمدحسین. (1394). طراحی رهنامه بازدارندگی همهجانبه ج. ا. ایران در چشمانداز بیستساله کشور. تهران. مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
عبدالله خانی، علی. (1383): نظریههای امنیت ملی. تهران. انتشارات موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بینالمللی ابرار معاصر تهران.
قنبری جهرمی، محمدحسین. (1394). طراحی رهنامه بازدارندگی همهجانبه جمهوری اسلامی ایران در چشمانداز بیستساله کشور.
قنبری جهرمی، محمدحسین.(1396). کلیاتی پیرامون دکترین نظامی. پژوهشکده دفاعی و امنیتی دانشگاه امام حسین(ع).
قنبری جهرمی، محمدحسین. (1394). طراحی رهنامه بازدارندگی همهجانبه جمهوری اسلامی ایران در چشمانداز بیستساله کشور. تهران. نشر مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
گروه مولفین. (1399). آییننامه مرجع نیروی پدافند هوایی آجا. مرکز مطالعات راهبردی و تدوین آیین نامه های نپاجا.
نوروزی، محمدتقی. (1385). فرهنگ دفاعی امنیتی. تهران. انتشارات سنا.
معمارزاده غلامرضا و پورشاسب عبدالعلی. (1386). الگوی مفهومی رهنامه نظامی. نشر مطالعات دفاعی راهبردی، شماره 30.
معینمحمد. (1383). فرهنگ لغات. تهران. انتشارات امیرکبیر.
نوذری فضلالله. (1391). رهنامه نبرد زمینی در محیط جنگ ناهمتراز با رویکرد دفاع همهجانبه. دانشگاه عالی دفاع ملّی. مقالات برگزیده همایش دفاع ملّی، دفاع همهجانبه.
نوذری فضلالله. (1392). دکترین نبرد زمینی در محیط جنگ ناهم تراز با رویکرد دفاع همهجانبه. مجله سیاست دفاعی. 22(85): 136- 89.
نوروزی محمد تقی. (1385). فرهنگ دفاعی – امنیتی. تهران. انتشارات سنا.
نوروزی محمدتقی. (1391). رهنامه دفاعی- امنیتی. تهران. بنیاد قرآن و عترت به سفارش مرکز مطالعات تحول.
Army, U. S. (2011). ADP 3-0 Unified Land Operations. Washington, DC: Headquarters, Department of the Army.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
Davies, P. H., & Gustafson, K. (2019). Intelligence and military doctrine: paradox or oxymoron?. Defence Studies, 19(1), 19-36.
Dempsey, M. E. (2013). Doctrine for the armed forces of the United States.
Larsdotter, K. (2019). Military strategy in the 21st century. Journal of Strategic Studies, 42(2), 155-170.
Long, A., & Green, B. R. (2015). Stalking the secure second strike: Intelligence, counterforce, and nuclear strategy. Journal of Strategic Studies, 38(1-2), 38-73.
Rodman, D. (2000). The Role of the Israel Air Force in the Operational Doctrine of the Israel Defense Forces: Continuity and Change. Air.
https//Researchgate.net/publ/Establishing the passive defense rul
https//uis.bragee.unit.no/Active vs. passive defense against a strategic attacker
https//pd.ihu.ac.ir/ passive defense quarterly
https//www.RAND.org/ Active and passive defense corporation