جهان معاصر سرشار از رویدادهای غیرمنتظره و عدم قطعیتهاست. آیندهپژوهی رویکردی است که میتواند ضمن رفع ابهام، امکان ایجاد شناخت بیشتر از آینده را فراهم نماید. محققین در سالهای اخیر روشهای متنوعی را برای آیندهپژوهی ارائه نمودهاند که انتخاب روش مناسب با توجه با حوزه کاربرد و شاخصهای تأثیرگذار، تصمیمی چالشی و پیچیده خواهد بود. بهویژه در حوزه دفاعی با توجه به پویایی و چابکی محیط، شرایط مبهم و نامطمئن، عدم قطعیت، گستردگی متغیرهای تأثیرگذار و تنوع مأموریتهای واگذاری، انتخاب روش آیندهپژوهی از اهمیت و پیچیدگی بیشتری برخوردار خواهد بود. در این میان شناسایی و اولویتبندی شاخصهای تأثیرگذار در این انتخاب میتواند کارشناسان و خبرگان این حوزه را در اتخاذ تصمیمی مطلوب و ارتقای عملکرد سازمانی یاری رساند. برای این منظور در این تحقیق از دو روش دلفی فازی (Fuzzy Delphi) و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی (Fuzzy AHP) استفاده میشود. کاربست منطق فازی در کنار روشهای خبره محور (دلفی و تحلیل سلسله مراتبی) ضمن امکان اجماع نظرات خبرگان به شکلی علمی و معتبر، عدم قطعیت موجود در قضاوتهای انسانی را نیز در نظر میگیرد. تحقیق حاضر از منظر هدف در گروه تحقیقات کاربردی و از منظر روش در گروه تحقیقات توصیفی پیمایشی قرار دارد که با رویکردی آمیخته (کیفی و کمی) تحلیل گردیده است. در پایان 12 شاخص تأثیرگذار در ارزیابی روشهای آیندهپژوهی حوزه دفاعی شناسایی، وزندهی و اولویتبندی گردیدند.
ذوالفقاری، زینب. (1391). مدل مناسب آیندهپژوهی در چشمانداز ایران، پایاننامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت دولتی گرایش منابع انسانی، پردیس آموزشهای نیمهحضوری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران.
رحمتی، مهرداد. و چهارسوقی، سید کمال. (1392). ارائه فرآیندی بهمنظور ارزیابی استراتژیها با استفاده از برنامهریزی سناریو، اولین همایش ملی آیندهپژوهی، تهران، شرکت یادگار درخشان آریا.
طباطبائیان، سید حبیب ا... و قدیری، روح ا... (1386). متغیرهای مؤثر بر انتخاب ابعاد در یک پروژه آیندهنگاری، فصلنامه علوم مدیریت ایران، 2 (7): 80-55.
عطائی، محمد. (1389). تصمیمگیری چندمعیاره فازی، چاپ اول، شاهرود: انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود.
مرکز مطالعات فرهنگستان علوم. (1393). درآمدی بر آیندهپژوهی، گروه مطالعات آیندهنگری علم و فناوری، ناشر: پارس ضیاء، ناشر همکار: انتشارات علم آفرین.
ملکیفر، عقیل. (1392). الفبای آیندهپژوهی: علم و هنر کشف آینده و شکل بخشیدن به دنیای مطلوب، تهران: انتشارات کرانه علم.
منتظر، غلامعلی. و جعفری، نیلوفر. (1387). استفاده از روش دلفی فازی برای تعیین سیاستهای مالیاتی کشور، فصلنامه پژوهشهای رشد و توسعه پایدار (پژوهشهای اقتصادی)، 8 (1): 114-91.
مینایی، حسین. و هادینژاد، فرهاد. (1397). پیشرانهای اصلی و کلیدی دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران و عربستان در منطقه غرب آسیا، فصلنامه سیاست دفاعی، 26 (104): 28-9.
مینایی، حسین. و هادینژاد، فرهاد. (1397). روند پژوهی تهدیدهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی پژوهشی آیندهپژوهی دفاعی، 3 (8): 28-7.
هادینژاد، فرهاد. و مینایی، حسین. (1397). آینده نگاری با رویکرد مدلسازی در طراحی تسلیحات نظامی، فصلنامه علمی مطالعات بین رشتهای دانش راهبردی، 9 (36): 292-267.
Al-Shalabi, M. A., Mansor, S. B., Ahmed, N. B., & Shiriff, R. (2006, October). GIS based multicriteria approaches to housing site suitability assessment. In XXIII FIG congress, shaping the change, Munich, Germany, October (pp. 8-13).
Amanatidou, E., & Guy, K. (2008). Interpreting foresight process impacts: Steps towards the development of a framework conceptualising the dynamics of ‘foresight systems’. Technological Forecasting and Social Change, 75(4), 539-557.
Bell, W. (2008). Foundations of futures studies: History, purposes and knowledge (4 Edition). New Brunswick, NJ: Transaction.
Boswell, C. & Cannon, Sh. (2012). Introduction to nursing research. 3rd Edition. Burlington, MA: Jones & Bartlett Publishers.
Chang, D. Y. (1996). Applications of the extent analysis method on fuzzy AHP. European journal of operational research, 95(3), 649-655..
Dator, J. A. (Ed.). (2002). Advancing futures: Futures studies in higher education. Greenwood Publishing Group.
Georghiou, L., & Keenan, M. (2006). Evaluation of national foresight activities: Assessing rationale, process and impact. Technological Forecasting and Social Change, 73(7), 761-777..
Glenn, J.C. & Gordon, T. (2009). Futures research methodology (Version 3). Washington, DC: The Millennium Project.
Hejazi, A. (2011). Developing Frameworks for New Theories in Futures Studies. In WFS' annual conference proceeding: World Future Volume" through (p. 81).
Hsu, Y. L., Lee, C. H., & Kreng, V. B. (2010). The application of Fuzzy Delphi Method and Fuzzy AHP in lubricant regenerative technology selection. Expert Systems with Applications, 37(1), 419-425.
Ishikawa, A., Amagasa, M., Shiga, T., Tomizawa, G., Tatsuta, R., & Mieno, H. (1993). The max-min Delphi method and fuzzy Delphi method via fuzzy integration. Fuzzy sets and systems, 55(3), 241-253.
Johnston, R. (2012). Developing the capacity to assess the impact of foresight. Foresight-The journal of future studies, strategic thinking and policy, 14(1), 56-68.
Martin, B. R. (1995). Foresight in science and technology. Technology analysis & strategic management, 7(2), 139-168.
Ocampo, L., Ebisa, J. A., Ombe, J., & Escoto, M. G. (2018). Sustainable ecotourism indicators with fuzzy Delphi method–A Philippine perspective. Ecological indicators, 93, 874-888.
Popper, R. (2008). How are foresight methods selected?. Foresight-The journal of future studies, strategic thinking and policy, 10(6), 62-89.
Saaty, T.L. (1980). The Analytical Hierarchy Process. McGraw-Hill, New York.
Sheate, W., Zampanetti, T., Bennett, S., & Rogeli, M. (2007). EEA research Foresight for Environment and Sustainability. Framework Contract No. EEA/AIR/04/007. European Environment Agency: Copenhagen.
Van der Helm, R. (2005). The future according to Frederik Lodewijk Polak: finding the roots of contemporary futures studies. Futures, 37(6), 505-519.
Zimmermann, A. (2005). Fuzzy set theory and it’s applications fourth Edition, Springer, New York.
