دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Hypersonic Weapons and Their Threats to Strategic Stability by the Horizon 2040 تسلیحات هایپرسونیک و تهدیدات آن برای ثبات راهبردی در افق 2040 736467 10.22034/dfsr.2026.2088643.2015 FA سید مهدی علوی دانشجوی دکترای مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران. 0009-0006-7148-9781 Journal Article 2026 05 13 Background and Objective: This article focuses on the structural implications of hypersonic weapons, examining the impact of this technology on strategic stability within the international system and outlining alternative futures up to the horizon of 2040. The research problem is that hypersonics are not merely a technological upgrade in speed; rather, by compressing decision-making time, increasing ambiguity regarding origin, destination, and warhead type, and deepening the gap between offensive weapons and defense systems, they are fundamentally transforming the classical logic of deterrence. Methods: The research adopts a qualitative approach based on directed content analysis. From 128 identified sources, 84 valid scientific and strategic sources were selected after refinement, yielding over 62 initial codes. Through the selective coding process, three key drivers—namely "strategic instability," "ineffectiveness of missile defense systems," and "unintended escalation and strategic ambiguity"—were identified and converted into core uncertainties. Subsequently, employing three-dimensional scenario building and Causal Layered Analysis, eight alternative scenarios were designed, ranging from instability in an environment of autonomous command and control systems and arms racing to the formation of institutional cooperation and deterrence based on effective active defense. Findings: The findings indicate that the future of strategic stability depends less on fixed technical characteristics and more on technological governance, the level of system autonomy, strategic transparency, and the degree of international cooperation. Conclusions: underscores the necessity of redefining the concept of strategic stability in a multipolar environment and emphasizes human control, preventive diplomacy, and confidence-building regimes to manage the risks of unintended escalation. زمینه و هدف: تسلیحات هایپرسونیک با ویژگی‌هایی چون سرعت بالا و مانورپذیری، پارادایم تهدیدات سنتی را دچار دگرگونی کرده‌اند لذا این مقاله با هدف شناسایی تهدیدات این تسلیحات به بررسی تأثیر این فناوری بر ثبات راهبردی در نظام بین‌الملل در افق ۲۰۴۰ و ترسیم آینده‌های بدیل انجام شده است. مسئله محوری در این پژوهش آن است که هایپرسونیک‌ها صرفاً یک ارتقای فناورانه در سرعت و دقت نیستند، بلکه با فشرده‌سازی زمان تصمیم‌گیری، افزایش ابهام در منشأ، مقصد و نوع کلاهک و تعمیق شکاف میان توان تسلیحات تهاجمی و سامانه‌های دفاعی، منطق کلاسیک بازدارندگی را دچار دگرگونی می‌کنند. روش‌ها: پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل محتوای هدایت‌شده انجام شد. از میان ۱۲۸ منبع، ۸۴ منبع معتبر انتخاب و ۶۲ کد اولیه استخراج گردید. با بهره‌گیری از سناریونگاری سه‌بعدی و تحلیل لایه‌ای علی، هشت سناریو برای افق ۲۰۴۰ تدوین شد. یافته‌ها: سه پیشران کلیدی تهدید شامل «بی‌ثباتی راهبردی»، «ناکارآمدی سامانه‌های دفاع موشکی» و«تشدید ناخواسته و ابهام راهبردی» شناسایی شد. سناریوهای احصا شده بر مبنای عدم قطعیت‌ها طیفی از فروپاشی ثبات در محیط «آنارشی الگوریتمی تهاجمی» تا «بازدارندگی اصلاح‌شده همکاری‌محور» را نشان می‌دهند که در آن آینده ثبات راهبردی بیش از آنکه تابع ویژگی‌های فنی ثابت باشد، به نحوه حکمرانی فناورانه، سطح خودمختاری سامانه‌ها و میزان همکاری بین‌المللی وابسته است. نتیجه‌گیری‌ها: تهدید اصلی هایپرسونیک‌ها نه در قدرت تخریب، بلکه در اختلال فرآیند تصمیم‌گیری و ادراک نهفته است. برای مدیریت ریسک تشدید ناخواسته، بازتعریف مفهوم ثبات راهبردی، حفظ «انسان در حلقه تصمیم»، توسعه رژیم‌های شفافیت و دیپلماسی پیشگیرانه ضروری است.

دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Futuristic Implications of Defense Personnel’s Economic Empowerment on Mission Tranquility دلالت‌های آینده‌پژوهانه توانمندی اقتصادی کارکنان دفاعی بر آرامش مأموریتی 737458 10.22034/dfsr.2026.2088809.2018 FA ولی اله وحدانی نیا استادیار سیاست گذاری عمومی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران. 0009-0001-9534-9269 امیرعباس دشتی کارشناسی ارشد سیاستگذاری عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0001-9534-9269 محمد مهدی ایزد خواه استاد مدعو مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران 0009-0002-2472-3388 Journal Article 2026 05 17 Objective: To explain and predict the mission tranquility of defense personnel based on economic empowerment components with a future‑oriented approach. Methodology: This applied research employs a sequential three‑phase mixed method (qualitative‑quantitative‑qualitative). In the first phase, components were extracted through a systematic review of documents from reputable domestic and international databases, and an 17‑item instrument was developed by integrating and localizing dimensions of the standard Shi Financial Well‑Being Questionnaire. In the second phase, data from 169 commanders and managers of DAFOS AJA were collected through a non‑probability convenience sampling with a self‑selection mechanism and analyzed using multiple linear regression. In the third phase, the policy and future‑oriented implications of the model were evaluated and validated via the Delphi technique with 12 experts over two rounds. Findings: The quantitative findings showed that economic empowerment components explain 64.9% of the variance in mission tranquility. Financial control and debt management had the highest effect (β = 0.417) among all components. The Delphi results indicated expert consensus on structural solutions such as consolidating debts into a single low‑interest loan, fundamentally reforming the base salary, and expanding the support umbrella for families during long‑term missions; whereas merely teaching financial literacy without supportive infrastructure was deemed ineffective. Conclusion: Protecting human capital in the face of uncertainties requires enhancing economic empowerment and transitioning to preventive policies. When livelihood concerns are replaced by financial stability, personnel's mission tranquility is achieved. Analyzing these dimensions within the context of defense futures studies represents a principled strategy for enhancing force readiness. زمینه و هدف: تبیین و پیش‌بینی آرامش مأموریتی کارکنان دفاعی بر اساس مؤلفه‌های توانمندی اقتصادی با رویکرد آینده‌پژوهانه. روش: پژوهش کاربردی با روش آمیخته متوالی سه‌مرحله‌ای (کیفی-کمی-کیفی). در فاز اول، مؤلفه‌ها با مرور سیستماتیک اسناد از پایگاه‌های معتبر داخلی و خارجی استخراج و با تلفیق و بومی‌سازی ابعاد پرسشنامه استاندارد رفاه مالی شی، ابزاری ۱۷ گویه‌ای تدوین شد. در فاز دوم، داده‌های ۱۶۹ نفر از فرماندهان و مدیران دافوس آجا به روش غیراحتمالی در دسترس با مکانیزم خودانتخابی گردآوری و با رگرسیون چندگانه خطی تحلیل شد. در فاز سوم، دلالت‌های آینده‌نگرانه و سیاستی مدل با تکنیک دلفی و مشارکت ۱۲ خبره طی دو دور ارزیابی و تأیید شد. یافته‌ها: بخش کمی نشان داد مؤلفه‌های توانمندی اقتصادی ۶۴.۹ درصد از تغییرات آرامش مأموریتی را تبیین می‌کنند. کنترل مالی و مدیریت بدهی بالاترین اثرگذاری (۰٫۴۱۷=β) را داشت. نتایج دلفی حاکی از اجماع خبرگان بر راهکارهای ساختاری شامل تجمیع بدهی‌ها در قالب یک وام واحد کم‌بهره، اصلاح بنیادین حقوق پایه و توسعه چتر حمایتی خانواده‌ها در مأموریت‌های طولانی‌مدت بود؛ در حالی که آموزش صِرف سواد مالی بدون زیرساخت حمایتی کارایی ندارد. نتیجه‌گیری: صیانت از سرمایه انسانی در برابر عدم قطعیت‌ها، نیازمند ارتقای توانمندی اقتصادی و گذار به سیاست‌های پیش‌گیرانه است. با جایگزینی ثبات مالی به جای دغدغه‌های معیشتی، آرامش مأموریتی نیروها محقق می‌شود. واکاوی این ابعاد در بستر آینده‌پژوهی دفاعی، راهبردی اصولی برای افزایش آمادگی نیروهاست.

دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Futures Studies of Iran's Islamic–Revolutionary Ideology and the Transformation of Its Role in Redefining Soft Power in West Asia آینده ‌پژوهی ایدئولوژی اسلامی–انقلابی ایران و دگرگونی کارکرد آن در بازتعریف قدرت نرم در غرب آسیا 732234 10.22034/dfsr.2025.2075680.1964 FA زهرا قنبری مله استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه پیام نور، تهران،ایران 0000-0002-2173-3970 Journal Article 2025 10 25 Objective: For several decades, the Islamic-Revolutionary ideology of the Islamic Republic of Iran has served as a central instrument in shaping the country’s soft power in West Asia. However, recent developments—including the decline of the Axis of Resistance in Syria, Lebanon, and Yemen; reduced support from Arab states; intensified military threats from the Israeli regime; and widening generational gaps within Iran—have introduced uncertainty regarding the future trajectory of this ideology. This research employs a qualitative and futures-oriented approach to examine the potential futures of this ideology and its evolving role in Iran’s foreign and cultural policy. Methodology: The study employs systematic content analysis, utilizing a comprehensive corpus of academic literature, analytical reports, and official policy documents. Cross-impact analysis is applied to examine the relationships among the key drivers, while the Shell scenario framework is utilized to outline plausible alternative futures. Findings: Six key drivers were identified: Islamic-Revolutionary ideology, cultural diplomacy, the Axis of Resistance, domestic public opinion, geopolitical conditions, and generational transformations. Based on these drivers, four scenarios were developed: “Continued Inspirational Influence,” “Functional Transformation,” “Gradual Decline,” and “Complete Isolation.” Conclusion: Comparative analysis of the scenarios indicates that “Functional Transformation” is the most favorable option for maintaining the soft-power capacity of the ideology. However, field evidence suggests a higher likelihood of the “Complete Isolation” scenario occurring in the near future. هدف: ایدئولوژی اسلامی–انقلابی جمهوری اسلامی ایران طی دهه‌های گذشته یکی از محوری‌ترین ابزارهای شکل‌دهی به قدرت نرم کشور در غرب آسیا به شمار می‌رفته است. با این حال، تحولات اخیر از جمله کاهش نفوذ محور مقاومت در سوریه، لبنان و یمن، کاهش حمایت کشورهای عربی، افزایش تهدیدات نظامی رژیم صهیونیستی و شکاف نسلی در داخل، چشم‌انداز این ایدئولوژی را با ابهام روبرو ساخته است. این پژوهش با رویکردی کیفی و آینده‌پژوهانه تلاش دارد آینده‌های محتمل این ایدئولوژی و کارکرد آن در سیاست خارجی و فرهنگی ایران را بررسی کند. روش‌شناسی: پژوهش با استفاده از تحلیل محتوای نظام‌مند بر مبنای مجموعه‌ای از منابع علمی، گزارش‌های تحلیلی و اسناد بالادستی و سیاست های اعلامی انجام شده است. برای تحلیل روابط بین پیشران‌ها از تکنیک اثرات متقابل و برای ترسیم آینده‌ها از الگوی سناریونویسی شل بهره گرفته شده است. یافته‌ها: شناسایی شش پیشران کلیدی شامل ایدئولوژی اسلامی–انقلابی، دیپلماسی فرهنگی، محور مقاومت، افکار عمومی داخلی، وضعیت ژئوپلیتیکی و تحولات نسلی انجام شد. بر این اساس، چهار سناریو طراحی گردید: «تداوم الهام‌بخشی»، «تحول در کارکرد»، «افول تدریجی» و «انزوای کامل». نتیجه‌گیری: تحلیل مقایسه‌ای سناریوها نشان می‌دهد که «تحول در کارکرد» مطلوب‌ترین گزینه برای حفظ کارکرد نرم ایدئولوژی است، هرچند داده‌های میدانی حاکی از احتمال بالاتر تحقق سناریوی «انزوای کامل» در آینده نزدیک‌اند.

دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Trends analysis of cognitive technologies development in the defense industries of the Islamic Republic of Iran in a ten-year horizon تحلیل روندهای توسعه فناوری‌های شناختی در صنایع دفاعی جمهوری اسلامی ایران در افق ده ساله 735727 10.22034/dfsr.2025.2042097.1833 FA محمد مهدی دلدار دانش آموخته گروه مدیریت صنعتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران 0009-0008-0245-7270 علیرضا افضلی عضو هیئت علمی گروه علوم تصمیم و سیستم ها پیچیده، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران Journal Article 2024 10 03 Objective: Modern warfare is increasingly shaped by rapid technological advancements. Given the Supreme Leader’s emphasis on the future of warfare being cognitive warfare, the role of cognitive technologies in future battlefields is pivotal. Furthermore, considering the necessity of advancing cognitive technologies within defense industries to bolster deterrence capabilities, this study specifically aims to identify key trends influencing the development of cognitive technologies in this sector. Methods: This research employs a deductive thematic analysis approach. After reviewing foundational defense policy documents and conducting a literature review to identify preliminary trends, semi-structured interviews were conducted with experts in cognitive science and defense technologies. Qualitative data analysis and theme extraction revealed eight critical trends shaping the development of these technologies. Findings: The identified trends include: Enhanced surveillance in cognitive science and technologies, Growing demand for mobilizing existing capacities, Expanded support for applied, defense-driven cognitive research, Development of cognitive sciences and technologies rooted in Islamic knowledge and resources, Cultural promotion and awareness-building, Continued recruitment and development of specialized human capital, Strengthening defense-oriented cognitive science and technology networks, Development of policymaking and financial support institutions. Conclusions: The findings lay the groundwork for establishing and advancing a defense cognitive industry, enhancing deterrence in cognitive warfare. Additionally, they provide a basis for prioritizing trends and scenario planning in cognitive technology development هدف: امروزه نبردها تحت تأثیر تغییرات سریع فناوری‌ها قرار گرفته‌اند. با توجه به بیانات مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه جنگ آینده، جنگ شناختی خواهد بود، تاثیر فناوری‌های شناختی در صحنه‌های نبرد آینده بسیار اساسی است. با توجه به ضرورت توسعه فناوری‌های شناختی در سطح صنایع دفاعی برای ایجاد بازدارندگی در حوزه دفاع، این پژوهش به طور خاص بر شناسایی روندهای تأثیرگذار بر توسعه فناوری‌های شناختی در این صنایع تعریف شده است. روش‌ها: در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون قیاسی پس از بررسی اسناد بالادستی حوزه دفاعی و مطالعات کتابخانه‌ای برای شناسایی اولیه روندها، از راهبرد مصاحبه نیمه ساختاریافته با متخصصان حوزه علوم و فناوری‌های شناختی صنایع دفاعی استفاده شد و پس از تجزیه و تحلیل داده‌های کیفی و استخراج مضامین، 8 روند برای توسعه این فناوری‌ها شناسایی و تحلیل شد. یافته‌ها: روندهای شناسایی شده عبارت‌اند از: افزایش رصدگری در حوزه علوم و فناوری‌های شناختی، افزایش تقاضا برای بسیج ظرفیت‌های موجود، گسترش حمایت‌ها از پژوهش‌های کاربردی و نیازمحور دفاعی حوزه شناختی، توسعه علوم و فناوری‌های شناختی از منابع و معارف اسلامی، گسترش فرهنگ‌سازی و ترویج، ادامه روند جذب و توسعه نیروی انسانی متخصص، توسعه شبکه دانش بنیان علوم و فناوری شناختی دفاعی، توسعه نهادهای سیاست‌گذاری و مالی پشتیبان. نتیجه‌گیری‌ها: نتایج این پژوهش شامل زمینه سازی برای ایجاد و توسعه صنعت شناختی دفاعی و بازدارندگی در جنگ‌های شناختی و همچنین مقدمه‌ای برای اولویت بندی روندها و سناریونگاری توسعه فناوری‌های شناختی خواهد بود

دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Analysis of Movements and Deployment of Extra-Regional Naval Units with an Emphasis on the U.S. Navy in Southwest Asia Using the K-Means Algorithm تحلیل تحرکات و استقرار واحدهای شناور فرامنطقه ای با تاکید بر نیروی دریایی آمریکا در جنوب غرب آسیا با الگوریتم K-Means 735813 10.22034/dfsr.2026.2068987.1939 FA محمد مهدی انصاری جو داﻧﺸﻜﺪه ﻋﻠﻮم و فناوری‌های نوین ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، اﻳﺮان. 0009-0005-9660-9914 نادر شمامی دانشکده پشتیبانی و ستاد، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران. 0000-0001-5066-9157 مازیار جهانبخش دانشجوی دکترا مدیریت دفاعی ، داﻧﺸﻜﺪه جنگ، داﻧﺸﮕﺎه جنگ، تهران، اﻳﺮان. 0000-0003-2858-467X محمد انصاری جو دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز تهران، ایران. 0009-0008-9233-3959 Journal Article 2025 08 30 Background and Objective: This study aims to identify and analyze the spatiotemporal patterns of mobility and deployment of extra-regional U.S. naval units in Southwest Asia through a data-driven and integrative framework based on statistical clustering analysis. Methods: To achieve this objective, vessel position and timestamp data covering the period 2021–2024 were collected from open-source Automatic Identification System (AIS) feeds and Open-Source Intelligence (OSINT) reports, cleaned, and processed using Python and QGIS environments. The K-Means clustering algorithm was applied, with the Elbow and Silhouette methods employed to determine the optimal number of clusters. Model performance was assessed using the Davies–Bouldin Index and Silhouette Coefficient (1.12 and 0.78, respectively), confirming strong separation and high-quality cluster formation. Findings: The analysis identified six primary clusters of naval activity concentrated in the Strait of Hormuz, the Gulf of Oman, the Bab el-Mandeb Strait, the Gulf of Aden, and the northern Indian Ocean. Temporal variations within these clusters demonstrated significant correlations with regional security events, multinational naval exercises, and geopolitical developments. Conclusions: The results indicate that spatiotemporal clustering serves as an effective analytical tool for monitoring naval operations, anticipating potential threats, and enhancing foresight-based defense decision-making. This research contributes a practical, data-driven framework for examining maritime power dynamics within complex geopolitical systems and for advancing strategic foresight capabilities in defense and security planning. زمینه و هدف: این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل الگوهای مکانی–زمانی تحرک و استقرار واحدهای شناور فرامنطقه‌ای ایالات‌متحده در جنوب‌غرب آسیا، چارچوبی داده‌محور و تلفیقی مبتنی بر خوشه‌بندی آماری و الگوریتم K-Means را ارائه می‌دهد. روش‌ها: برای این منظور، داده‌های موقعیت و زمان شناورها دربازه ی زمانی یکسال گذشته از منابع متن‌باز (AIS) وگزارش‌های اطلاعاتی منبع‌باز (OSINT) گردآوری، پاک‌سازی و در محیط‌های Python و QGIS پردازش شدند. الگوریتم K-Means با استفاده از روش‌های Elbow و Silhouette برای تعیین تعداد بهینه ی خوشه‌ها به کار گرفته شد و کیفیت نتایج با شاخص‌های Davies–Bouldin Index و Silhouette Coefficient ارزیابی گردید (به‌ترتیب با مقادیر ۱۲/۱ و ۷۸/۰ که بیانگر جدایی مناسب و کیفیت بالای خوشه‌بندی است). یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که شش خوشه ی اصلی فعالیت در مناطق تنگه ی هرمز، دریای عمان، باب‌المندب، خلیج عدن و شمال اقیانوس هند شکل گرفته است و تغییرات زمانی این خوشه‌ها با تحولات امنیتی، رزمایش‌های نظامی و رویدادهای ژئوپلیتیکی منطقه هم‌زمانی معنادار دارد. نتیجه‌گیری‌ها: نتیجه‌ها بیانگر آن است که بهره‌گیری از تحلیل خوشه‌ای مکانی–زمانی ابزاری مؤثر برای پایش تحرکات نظامی، پیش‌بینی الگوهای تهدید و پشتیبانی از تصمیم‌سازی‌های دفاعی آینده‌نگر محسوب می‌شود. دستاورد این پژوهش، ارائه ی الگویی کاربردی برای تحلیل پویایی قدرت دریایی در محیط‌های ژئوپلیتیکی پیچیده و ارتقای ظرفیت آینده‌پژوهی در حوزه ی دفاعی است

دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Identifying the Political Drivers and Influencing Factors of the Islamic Republic of Iran's Defense Diplomacy شناسایی پیشران‌های سیاسی و عوامل مؤثر بر دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران 735814 10.22034/dfsr.2025.2060188.1916 FA مسعود مصدق دکترای تخصصی ژئوپولیتیک، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران 0000-0003-1248-6426 حسین کوهساریان دانشجوی دکتری مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران 0009-0001-5510-7951 علی اکبر شادعلی زاده گروه ژئوپلیتیک، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران 0009-0002-1389-419x Journal Article 2025 06 07 Background and Objective: :The aim of the present study is to elucidate and identify the political drivers and factors influencing the defense diplomacy of the Islamic Republic of Iran. Methodology: The present study is applied in nature and, in terms of its essence and implementation, is considered a descriptive-exploratory research with a mixed-methods approach. The process of selecting the statistical population was conducted purposefully, and sampling was performed using the census method. The population consists of 35 individuals, including faculty members of armed forces universities and professors and experts in political science and international relations with at least ten years of experience in political, military, and strategic roles. Data collection tools included library studies of scientific and specialized sources, brainstorming techniques, and interviews with expert Findings: In the initial stage, 38 drivers were identified. After evaluation by the sample community, 16 influential drivers were selected and categorized for inclusion in the interaction analysis matrix and MicMac software. Conclusion: The research Results indicate that defense diplomacy is influenced by complex and multifaceted factors. Among these, the three key drivers identified as the most significant are mitigating external threats, cooperation with international organizations,and lifting economic sanctions. These findings suggest that the defense diplomacy of the Islamic Republic of Iran is not only shaped by military considerations but is also heavily influenced by international political and economic developments. هدف: پژوهش حاضر که باهدف تبیین و شناسایی پیشران‌های سیاسی و عوامل مؤثر بر دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران انجام گردیده است. روش‌شناسی: نوع پژوهش حاضر، کاربردی بوده و ازنظر ماهیت و شیوه اجرا، یک تحقیق توصیفی-اکتشافی با رویکردی ترکیبی محسوب می‌گردد. فرایند گزینش جامعه آماری به شکل هدفمند صورت پذیرفته و نمونه‌گیری به روش تمام‌شماری انجام‌شده است. این جامعه شامل 35 نفر از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های نیروهای مسلح و اساتید و صاحب‌نظران علوم سیاسی و روابط بین‌الملل با دست‌کم ده سال سابقه خدمت در مشاغل سیاسی، نظامی و راهبردی هست. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل مطالعات کتابخانه‌ای در منابع علمی و تخصصی، بهره‌گیری از فنون بارش فکری و انجام مصاحبه با خبرگان بوده است. یافته‌ها: در گام نخست، 38 پیشران شناسایی گردید که پس از ارزیابی توسط جامعه نمونه، 16 پیشران مهم و اثرگذار انتخاب و برای ورود به ماتریس تحلیل اثرات متقابل و نرم‌افزار MicMac تفکیک شدند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد که دیپلماسی دفاعی تحت تأثیر عوامل پیچیده و متعددی قرار دارد. در این میان، سه پیشران «رفع تهدیدات خارجی»، «مشارکت با سازمان‌های بین‌المللی» و «رفع تحریم‌های اقتصادی» به‌عنوان مهم‌ترین عوامل مؤثر شناسایی شدند. این یافته‌ها حاکی از آن است که دیپلماسی دفاعی جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر ملاحظات نظامی، به‌شدت تحت تأثیر تحولات سیاسی و اقتصاد بین‌المللی نیز قرار دارد

دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Environment as a Security Issue in Iran: A Foresight Study of the Defensive Implications of Violations of the Right to a Healthy Environment محیط‌زیست به‌مثابه مسئله امنیتی در ایران: آینده‌پژوهی پیامدهای دفاعی نقض حق بر محیط‌زیست سالم 736050 10.22034/dfsr.2026.2081277.1993 FA مهدی زکوی استادیار گروه حقوق،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0000-0002-0714-9882 مریم عامری استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران 0009-0000-7737-1000 یوسف طرفی سعیداوی استادیار گروه حقوق ، دانشگاه پیام نور ، تهران ، ایران 0000-0001-7320-3261 Journal Article 2025 12 18 Objective: The intensification of environmental crises in Iran—especially water scarcity, wetland degradation, and climate pressure—has made this domain a major factor affecting human security and defense stability. In this context, the right to a healthy environment, recognized in Article 50 of the Constitution, is not merely an environmental right but also a strategic component in managing criminal and security risks arising from natural resource degradation. This study aims to provide a forward-looking analysis of the relationship between this right and security–defense risks in the medium term. Methodology: The research adopted an exploratory futures studies approach and systematic thematic analysis of legal documents, laws, official reports, and other reliable sources. After identifying the main drivers, their interactions were examined through a cross-impact matrix. Two strategic uncertainties—the level of governance and the intensity of climate pressure—were then used to construct a 2×2 scenario matrix. The scenarios were compared using a quantitative security–defense risk index. Findings: Six key drivers were identified, and four scenarios were developed. The findings showed that the scenario based on stronger governance and effective law enforcement generated the lowest overall scenario risk index. Conclusion: Strengthening preventive governance and incorporating environmental risks into passive defense planning represent the lowest-risk pathway for the sustainable realization of the right to a healthy environment and for reducing security–defense threats. هدف: تشدید بحران‌های زیست‌محیطی در ایران، به‌ویژه کم‌آبی، تخریب تالاب‌ها و فشارهای اقلیمی، این حوزه را به متغیری اثرگذار بر امنیت انسانی و ثبات دفاعی تبدیل کرده است. در این چارچوب، حق بر محیط‌زیست سالم مندرج در اصل پنجاهم قانون اساسی، صرفاً یک حق زیست‌محیطی نیست، بلکه مؤلفه‌ای راهبردی در مدیریت ریسک‌های جنایی و امنیتی ناشی از تخریب منابع طبیعی محسوب می‌شود. هدف پژوهش، تحلیل آینده‌محور نسبت این حق با ریسک‌های امنیتی–دفاعی در افق میان‌مدت است. روش‌شناسی: با رویکرد آینده‌پژوهی اکتشافی و تحلیل مضمون نظام‌مند اسناد حقوقی، قوانین، گزارش‌های رسمی و منابع معتبر انجام شد. پس از استخراج پیشران‌ها، روابط آن‌ها با ماتریس اثرات متقابل تحلیل گردید. دو عدم‌قطعیت راهبردی (سطح حکمرانی و شدت فشار اقلیمی) مبنای ماتریس ۲×۲ سناریوها قرار گرفت. مقایسه سناریوها بر اساس شاخص کمی ریسک امنیتی–دفاعی Risks=0.2(R1+R2+R3+R4+R5) انجام شد. یافته‌ها: شش پیشران کلیدی شناسایی و چهار سناریو ترسیم شد. نتایج نشان داد سناریوی مبتنی بر تقویت حکمرانی و اجرای مؤثر قانون، کمترین مقدار شاخص کل ریسک سناریو را تولید می‌کند. نتیجه‌گیری: تقویت حکمرانی پیشگیرانه و ادغام ریسک‌های زیست‌محیطی در برنامه‌ریزی دفاع غیرعامل، کم‌ریسک‌ترین مسیر برای تحقق پایدار حق بر محیط‌زیست سالم و کاهش تهدیدات امنیتی–دفاعی است.

دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Cyber protection strategies for the command and control network of the I R I Army راهبردهای حفاظت سایبری شبکه فرماندهی وکنترل ارتش جمهوری اسلامی ایران 736468 10.22034/dfsr.2026.2079746.1982 FA حبیب الله سیاری استاد مدیریت راهبردی نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران. 0009-0003-2922-8826 کیومرث آریا دانشجوی دوره دوم دکتری تخصصی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش 0009-0003-2922-8826 Journal Article 2025 12 06 Background and Objective: The unknown nature of future cyber threats, along with the rapid growth of emerging technologies and the intertwining of the command and control network with cyberspace, has created major vulnerabilities in the future in the cyber environment. Methodology: Given that the results of this research are useful in improving and perfecting the behaviors, methods, and tools used by the army's command and control network cyber assets, the type of research is an applied article and its implementation method is descriptive, analytical, and with a mixed approach. Findings: After analyzing the data obtained from the environment, internal environmental factors (10 strengths, 14 weaknesses) and external environmental factors (6 opportunities,8 threats) were identified and the corresponding strategies were calculated using a paired matrix table. Conclusion: Applying three cybersecurity strategies (using a separate and secure communication infrastructure, changing the approach from technological dependence to independence, and changing the approach to implementing a comprehensive, integrated, exclusive network instead of its multiplexing) can protect command and control network from unknown vulnerabilities. زمینه و هدف: ناشناخته بودن تهدیدهای سایبری آینده به‌موازات رشد سریع فناورهای نوظهور و همچنین درهم‌تنیدگی شبکه فرماندهی و کنترل با فضای سایبـری، آسیب‌‌پذیری‌های عمده‎ای را در آینده، در محیط سایبری متصوّر نموده است، ازاین‌رو هدف این تحقیق، ارائه راهبردهای حفاظت سایبری شبکه فرماندهی و کنترل ارتش جهت جلوگیری از چنین آسیب‎پذیرها در آینده است. روش‎شناسی: نوع پژوهش مقاله، کاربردی و روش اجرای آن توصیفی، تحلیلی و با رویکرد آمیخته است. از نظرات تعداد ۱۳ نفر از جامعه خبرگان و برای رتبه‏ بندی متغیرها، کشف جذابیت راهبردها و وضعیت فعلی و مطلوب به تعداد ۵۹ نفر پرسش‌نامه توزیع و با استفاده از روش SWOT و تشکیل ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمّی (QSPM) راهبردهای مناسب ارائه شدند. یافته‌ها: پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌های حاصل از محیط‌شناسی، عوامل محیط داخلی (۱۰ قوّت،۱۴ ضعف) و عوامل محیط خارجی (۶ فرصت، ۸ تهدید) شناسایی و راهبردهای متناظر، با استفاده از جدول ماتریس زوجی احصاء شدند. نتیجه‌گیری: به‌کارگیری سه راهبرد حفاظت سایبری (استفاده از زیرساخت ارتباطی مجزا و امن، تغییر رویکرد وابستگی فناورانه به استقلال، تغییر رویکرد به پیاده‎سازی شبکه جامع یکپارچه انحصاری به‌جای تعدّد آن) می‌تواند شبکه فرماندهی و کنترل ارتش را از گزند آسیب‎پذیری‏‌های ناشناخته مصون نگه دارد.