دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 40 2026 05 22 Identifying and prioritizing emerging information-communication technological drivers effective in Iran's defense security 2035 شناسایی و اولویت‌بندی پیشران‌های فناورانه نوظهور اطلاعاتی – ارتباطی مؤثر در امنیت دفاعی ایران 1414 159 202 733837 10.22034/dfsr.2025.2067124.1927 FA خلیل کولیوند دانشجوی دکتری آینده پژوهی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. 0000-0001-6690-6313 مرتضی انوشه استادیار مدیریت صنعتی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0000-0002-5509-3414 محمد انیسه استادیار مدیریت صنعتی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران 0000-0003-0606-1923 عزیز نصیرزاده دانشیار مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران 0000-0003-3598-7952 Journal Article 2025 09 27 Background and Objective: The rapid developments of emerging information and communication technologies have brought about profound transformations in the structure and function of national defense and security systems. Accordingly, the percies identification of key drivers influencing the defense security of the Islamic Republic of Iran by the horizon of 2035 is regarded as a strategic imperative for future-oriented policymaking and decision-making. Methods: The present study is a longitudinal survey in terms of applied purpose, data collection in terms of mixed methods, and was conducted by focusing on qualitative futures research methods and quantitative data analysis methods using meta-synthesis of related studies and documents, Delphi, and interaction analysis using the Wilson matrix. The community of experts and experts participating in this study are 27 academic experts, managers, and senior experts in the defense and security fields. Findings: Based on the meta-synthesis of the studies, 22 initial drivers were identified, and 11 final drivers were extracted by integrating their thematic and conceptual dimensions. The final categorization of these drivers into four structural groups: groups-key, interactive, dependent, and emerging-revealed that a considerable number of them exhibit nonlinear and overlapping characteristics, which must be taken into account in the design of future scenarios. Conclusions: The findings indicate that emerging information and communication technologies, particularly those related to artificial intelligence, big data, virtual reality, cybersecurity, and fifth and sixthgeneration telecommunication infrastructures-will play a pivotal role in redefining the defense and security landscape of the country in the future. زمینه و هدف: تحولات شتاب‌گیر فناوری‌های نوظهور اطلاعاتی–ارتباطی، ساختارها و عملکردهای امنیت دفاعی کشورها را با دگرگونی‌های عمیق مواجه کرده‌اند، از این‌رو شناخت دقیق پیشران‌های کلیدی و اثرگذار بر امنیت دفاعی جمهوری اسلامی ایران در افق ۱۴۱۴، ضرورتی راهبردی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی آینده‌نگرانه محسوب می‌شود. روش‌ها: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر گردآوری داده‌ها پیمایشی طولی و از نظر روش آمیخته است که با تمرکز بر روش‌های کیفی آینده‌پژوهی و روش‌های کمّی تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های فراترکیب مطالعات و اسناد مرتبط، دلفی و تحلیل تأثیر متقابل با استفاده از ماتریس ویلسون انجام شد. جامعه خبرگی و صاحب‌نظران شرکت‌کننده در این پژوهش 27 نفر از خبرگان دانشگاهی، مدیران و کارشناسان ارشد حوزه دفاعی و امنیتی هستند. یافته‌ها: با توجه به فراترکیب مطالعات انجام شده، 22 پیشران شناسایی شد که با تلفیق موضوعی و مفهومی در نهایت یازده پیشران نهایی استخراج شد. دسته‌بندی نهایی پیشران‌ها در چهار گروه ساختاری کلیدی، تعاملی، وابسته و نوظهور نشان داد که بخش قابل توجهی از پیشران‌ها ماهیت غیرخطی و متداخل داشته و لازم است در طراحی سناریوهای آینده مورد توجه قرار گیرند. نتیجه‌گیری‌ها: نتایج نشان داد که فناوری‌های اطلاعاتی-ارتباطی نوظهور، به‌ویژه در پیوند با هوش مصنوعی، کلان‌داده، واقعیت مجازی، امنیت سایبری و زیرساخت‌های مخابراتی نسل پنجم و ششم، نقشی بنیادین در بازتعریف امنیت دفاعی کشور در آینده خواهند داشت

https://www.dfsr.ir/article_733837_109541b4f38777bbff62d99861defbc3.pdf