دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 11 41 2026 08 23 Futures Studies of Iran's Islamic–Revolutionary Ideology and the Transformation of Its Role in Redefining Soft Power in West Asia آینده ‌پژوهی ایدئولوژی اسلامی–انقلابی ایران و دگرگونی کارکرد آن در بازتعریف قدرت نرم در غرب آسیا 83 122 732234 10.22034/dfsr.2025.2075680.1964 FA زهرا قنبری مله استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران،ایران 0000-0002-2173-3970 Journal Article 2025 10 25 Objective: For several decades, the Islamic-Revolutionary ideology of the Islamic Republic of Iran has served as a central instrument in shaping the country’s soft power in West Asia. However, recent developments—including the decline of the Axis of Resistance in Syria, Lebanon, and Yemen; reduced support from Arab states; intensified military threats from the Israeli regime; and widening generational gaps within Iran—have introduced uncertainty regarding the future trajectory of this ideology. This research employs a qualitative and futures-oriented approach to examine the potential futures of this ideology and its evolving role in Iran’s foreign and cultural policy. Methodology: The study employs systematic content analysis, utilizing a comprehensive corpus of academic literature, analytical reports, and official policy documents. Cross-impact analysis is applied to examine the relationships among the key drivers, while the Shell scenario framework is utilized to outline plausible alternative futures. Findings: Six key drivers were identified: Islamic-Revolutionary ideology, cultural diplomacy, the Axis of Resistance, domestic public opinion, geopolitical conditions, and generational transformations. Based on these drivers, four scenarios were developed: “Continued Inspirational Influence,” “Functional Transformation,” “Gradual Decline,” and “Complete Isolation.” Conclusion: Comparative analysis of the scenarios indicates that “Functional Transformation” is the most favorable option for maintaining the soft-power capacity of the ideology. However, field evidence suggests a higher likelihood of the “Complete Isolation” scenario occurring in the near future. هدف: ایدئولوژی اسلامی–انقلابی جمهوری اسلامی ایران طی دهه‌های گذشته یکی از محوری‌ترین ابزارهای شکل‌دهی به قدرت نرم کشور در غرب آسیا به شمار می‌رفته است. با این حال، تحولات اخیر از جمله کاهش نفوذ محور مقاومت در سوریه، لبنان و یمن، کاهش حمایت کشورهای عربی، افزایش تهدیدات نظامی رژیم صهیونیستی و شکاف نسلی در داخل، چشم‌انداز این ایدئولوژی را با ابهام روبرو ساخته است. این پژوهش با رویکردی کیفی و آینده‌پژوهانه تلاش دارد آینده‌های محتمل این ایدئولوژی و کارکرد آن در سیاست خارجی و فرهنگی ایران را بررسی کند. روش‌شناسی: پژوهش با استفاده از تحلیل محتوای نظام‌مند بر مبنای مجموعه‌ای از منابع علمی، گزارش‌های تحلیلی و اسناد بالادستی و سیاست های اعلامی انجام شده است. برای تحلیل روابط بین پیشران‌ها از تکنیک اثرات متقابل و برای ترسیم آینده‌ها از الگوی سناریونویسی شل بهره گرفته شده است. یافته‌ها: شناسایی شش پیشران کلیدی شامل ایدئولوژی اسلامی–انقلابی، دیپلماسی فرهنگی، محور مقاومت، افکار عمومی داخلی، وضعیت ژئوپلیتیکی و تحولات نسلی انجام شد. بر این اساس، چهار سناریو طراحی گردید: «تداوم الهام‌بخشی»، «تحول در کارکرد»، «افول تدریجی» و «انزوای کامل». نتیجه‌گیری: تحلیل مقایسه‌ای سناریوها نشان می‌دهد که «تحول در کارکرد» مطلوب‌ترین گزینه برای حفظ کارکرد نرم ایدئولوژی است، هرچند داده‌های میدانی حاکی از احتمال بالاتر تحقق سناریوی «انزوای کامل» در آینده نزدیک‌اند.

https://www.dfsr.ir/article_732234_cac00b050edb713bc828db0b96cb0300.pdf