دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 10 38 2025 11 22 An ecosystem approach to science and technology in the field of passive defense رویکرد اکوسیستمی به علم و فناوری در حوزه پدافند غیرعامل 203 235 727084 10.22034/dfsr.2025.2058050.1896 FA مهناز میرزا ابراهیم طهرانی دانشیار مدیریت محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران 0000-0001-6854-3229 ابراهیم ایجابی دانشیار آینده‌پژوهی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران 0000-0002-4225-1938 Journal Article 2025 04 16 <strong>Objective</strong>: This article aims to develop a framework based on the principles and components of an ecosystem approach to science and technology, specifically designed for application in the field of passive defense. The proposed framework seeks to establish a science and technology ecosystem that enables policymakers to transform embedded technological threats into opportunities for advancement.<br><strong>Methodology</strong>: This is an applied research study using a descriptive-survey method. The research approach is mixed (quantitative and qualitative). Data was collected from various sources, including documents, reports, books, and scholarly articles relevant to the topic. The statistical population consists of all experts and specialists in the fields of science, technology, and passive defense. Based on Cochran’s formula and a population of 124 experts, a sample size of 93 was determined and selected using a stratified random sampling method. For data analysis, a structured questionnaire was employed using the Interpretive Structural Modeling (ISM) technique.<br><strong>Findings</strong>: Through environmental studies and analysis of the collected data, 12 principles and 11 key dimensions governing the science and technology ecosystem in the domain of passive defense were identified.<br><strong>Results</strong>: In addition to highlighting the benefits of the ecosystem approach, the study proposes a five-layer model for establishing a science and technology ecosystem. These layers include: knowledge production, innovation, commercialization, development support, and socio-cultural impact. The proposed model offers guidance for policymakers and managers to convert latent technological threats into opportunities for progress and national resilience. <strong>هدف: </strong>این مقاله بر اساس اصول و مولفه‌های اثرگذار بر رویکرد اکوسیستمی به علم و فناوری، چارچوبی (مدلی) برای پیاده‌سازی در حوزه  پدافند غیرعامل ارائه می‌دهد.<br><strong>روش‌شناسی:</strong> نوع تحقیق کاربردی و روش تحقیق توصیفی- پیمایشی است. همچنین رویکرد این تحقیق آمیخته (کمی و کیفی) می‌باشد. در این تحقیق از اسناد، مدارک، گزارش‌ها، کتاب‌ها و مقاله‌های علمی مرتبط با موضوع تحقیق استفاده شد. جامعه آماری شامل تمام خبرگان و صاحب‌نظران متخصص و خبره در موضوع تحقیق می‌باشد. حجم نمونه آماری این تحقیق با استفاده از فرمول کوکران با توجه به تعداد جامعه آماری تحقیق (124 نفر) و پارامترهای تعیین‌شده، تعداد 93 نفر در نظر گرفته شده و به روش طبقاتی تصادفی ساده، نمونه‌گیری به عمل آمده است. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از ابزار پرسش­نامه در قالب فن ISM (مدل‌سازی ساختاری تفسیری) استفاده گردید.<br><strong>یافته‌ها:</strong> با انجام مطالعات محیطی و با استفاده از داده‌های جمع‌آوری شده تعداد 12اصل و 11 بعد حاکم بر اکوسیستم علم و فناوری در پدافند غیرعامل استخراج شد.<br><strong>نتایج:</strong> در این مقاله ضمن پرداختن به مزایای رویکرد اکوسیستمی، الگویی جهت ایجاد یک زیست بوم علم و فناوری با پنج لایه‌ی تولید دانش، نوآوری، تجاری‌سازی، حمایت از توسعه و تأثیر اجتماعی و فرهنگی ارائه شده است، که می‌تواند به سیاست‌گذاران و مدیران کمک کند تا تهدیدات نهفته در ذات فناوری را به فرصت‌هایی برای پیشرفت تبدیل کنند. https://www.dfsr.ir/article_727084_92274742f1b4ea7296190b7436b99714.pdf