دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران آینده‌پژوهی دفاعی 2588-428X 10 37 2025 08 23 The consequences of the militarization of the Caspian Sea on Iran's military security پیامدهای نظامی‌شدن دریای خزر بر امنیت نظامی ایران 223 254 725260 10.22034/dfsr.2025.2059169.1902 FA حسن کوچکی دانشجوی دکتری مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش ج ا ایران، تهران، ایران. 0009-0003-7390-9995 حمید کریمی استادیار مدیریت دفاعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش، تهران، ایران 0009-0002-0496-3069 محسن مرادیان استادیار مدیریت دفاعی، دانشگاه علوم استراتژیک، تهران، ایران 0000-0003-2946-1241 ابراهیم رومینا دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-5372-9677 رضا محسنی استادیار اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0002-6840-1869 Journal Article 2025 04 28 <strong>Objective:</strong> The Caspian region, as one of the world's strategic and sensitive areas, has been a battleground for regional and extra-regional actors competing over national interests and security concerns. Disputes over energy resources, the legal regime, ethnic issues, and environmental concerns, combined with differences in security perceptions and unequal power distribution, have led to divergence among the coastal states. The militarization of the Caspian Sea has significantly influenced the region’s security, political, and economic dynamics, necessitating a comprehensive analysis of its implications for Iran’s military security.<br /><strong>Methods</strong>: This study employs a descriptive-analytical approach, combining qualitative and quantitative methods. Data were collected through expert panels, interviews, and surveys with specialists in security and geopolitics who have experience in Caspian affairs.<br /><strong>Findings:</strong> The findings indicate that while Russia has played a dominant role in strengthening its military presence, other coastal states have also actively participated in this process of militarization. Moreover, Azerbaijan’s reliance on extra-regional powers, such as the United States and Turkey, has further contributed to the military buildup in the region.<br /><strong>Conclusions:</strong> This study highlights the impact of Caspian militarization on Iran's national security, emphasizing that increased military activities, particularly the presence of extra-regional powers, could pose a serious threat to Iran’s strategic interests. <strong>هدف: </strong>دریای خزر یکی از مناطق حائز اهمیت ازنظر موقعیت ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژی است که با اقدامات برخی از کشورهای همسایه آن در حال نظامی شدن است.<strong> </strong>هدف از این تحقیق بررسی پیامدهای نظامی شدن دریای خزر بر امنیت نظامی است.<br /><strong>روش‌ها: </strong>این پژوهش از نوع توسعه‌ای-کاربردی بوده که به روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد آمیخته انجام‌شده است. از ابزار کتابخانه‌ای و میدانی برای جمع‌آوری اطلاعات در حوزه پژوهش استفاده‌شده است.<br /><strong>یافته‌ها:</strong> بررسی ظرفیت‌های نظامی کشورهای ساحلی و معاهدات نظامی-امنیتی آنان نشان می‌دهد که روسیه بیشتر از سایر کشورها درروند نظامی شدن منطقه نقش داشته اما دیگر کشورها نیز به‌طور فعالی در این فرایند شرکت کرده‌اند.<br /><strong>نتیجه‌گیری‌ها:</strong> نتایج تحقیق نشان می‌دهد که نظامی شدن منطقه، به‌ویژه حضور قدرت‌های فرا منطقه‌ای، می‌تواند تهدیدی جدی برای امنیت نظامی ایران باشد. https://www.dfsr.ir/article_725260_188f315290d9446c880a52fe17fce66b.pdf